တိုင္းနဲ့ ျပည္နယ္အသီးသီးက တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြဟာ တိုင္းေဒသၾကီး အစိုးရနဲ့ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ့ အစည္းအေ၀းေတြ တက္ခြင့္အပါအ၀င္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံေနရတဲ့ကိစၥနဲ့ ပတ္သက္လို့ သမၼတနဲ့ မေတြ့ခင္ ဒီေန့ ရန္ကုန္ျမို့မွာ ေတြ့ဆုံညိွနိႈင္းခဲ့ၾကပါတယ္။

သမၼတက တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြကို စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ေန့မွာ ေတြ့ဆုံဖို့ ခ်ိန္းထားပါတယ္။

ဒီေတြ့ဆုံပြဲမွာပါ၀င္တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရအဖြဲ့က ရခို္င္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္ကို ေမးထားပါတယ္။



[caption id="attachment_19323" align="alignleft" width="273" caption="ရခို္ငၱိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္ "][/caption]

တုိ္င္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြ ေတြ့ေတာ့ ဘာေတြေျပာျဖစ္ၾကပါလဲ။

“တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ၾကီးေတြ အားလံုး ၂၉ ပါး႐ွိတဲ့အထဲမွာ အားလံုး ၁၆ ပါး ခ်ိန္းျပီးေတာ့ အင္းယားလိတ္ ဟုိတယ္လ္မွာ ေတြ့ဆံု တိုင္ပင္ၾကတာေပါ့။”

အၾကမ္းဖ်င္း ဘာေတြေဆြးေနြးၾကလဲ။

“ေခါင္းစဥ္ေလာက္ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တုိင္းရင္းသားေရးရာေတြကုိ က်ေနာ္တုိ့ တင္ျပေဆြးေနြးဖို့ တုိင္ပင္ပါတယ္။ ဘာေတြ ေျပာမယ္ဆိုတာကေတာ့ သမၼတနဲ့ေတြ့မွ ေျပာရမွာဆုိေတာ့ ၾကိုေျပာဖုိ့ မသင့္ေတာ္လုိ့ပါ။”

သမၼတနဲ့ေတြ့တဲ့အခါမွာ တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြဟာ အစိုးရအဖြဲ့ထဲ၀င္ေရးကို အဓိကေျပာဖုိ့ ႐ွိပါလား။ ဘာလို့လဲဆုိေတာ့ တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြက သိပ္ျပီးေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ႐ွိတာေတြ့ရလို့။

“ဒါနဲ့ပတ္သက္လုိ့ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(ဂ)မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါ၀င္ရမယ္။ အဓိကအားျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာ တုိင္းရင္းသားေရးရာမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္နုိင္ေရးအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာပါ၀င္ရမယ္ဆိုျပီး ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း ၁၅ ခန္းမွာ အခန္း (၁) principle (ဥပေဒသ) ျဖစ္တဲ့ အေျခခံမူမွာကို ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ အဲျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားနဲ့အညီ က်ေနာ္တို့က ေတာင္းဆုိရမွာျဖစ္တယ္။ သမၼတၾကီးကလည္း ဒါနဲ့ပတ္သက္လို့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ့အညီ ေဆာင္႐ြက္ေပးလိမ့္မယ္လို့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ထင္ပါတယ္။”

တျခား ဘာမ်ားေျပာလုိ့ရတာ ႐ွိပါေသးလဲ။

“နုိင္ငံတနုိင္ငံမွာ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဆိုတာ fundamental law ပဲ။ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာ တခါ အေျခခံမူဆိုတာ principle ပဲ။ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အေျခခံမူ ပုဒ္မ ၄၈ မွာ၊ အေျခခံမူမ်ားဟာ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ သက္ဆုိင္ရာလြွႊတ္ေတာ္မ်ားက ျပ႒ာန္းတဲ့ ဥပေဒမ်ားကုိေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒမ်ားကုိ ဥပေဒျပ႒ာန္းရာမွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ ယင္းဥပေဒေၾကာင့္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာေသာ္လည္းေကာင္း လုိက္နာရမယ့္ လမ္းညြွႊန္ခ်က္မ်ားျဖစ္တယ္လို့ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ အဲေတာ့ အေျခခံမူမွာပါတဲ့၊ ပုဒ္မ ၁၅ မွာလည္း တုိင္းနဲ့ျပည္နယ္ေတြမွာ၊ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ လူဦးေရ႐ွိတဲ့ တုိင္းနဲ့ျပည္နယ္က တုိင္းရင္းသားေတြ၊ ဥပမာအားျဖင့္ ႐ွမ္းျပည္နယ္မွာဆုိရင္ မြန္႐ွိရင္ မြန္ေတာင္းလို့ရမယ္။ ကရင္႐ွိရင္ ကရင္ေတာင္းလုိ့ရမယ္။ လူဦးေရကလည္း ၀.၁ရာခုိင္နႈန္း အထက္ျဖစ္ရမယ္။ အဲလိုတုိင္းရင္းသားေတြအတြက္ ဥပေဒျပန္တမ္းျဖစ္တဲ့ တုိင္းေဒသၾကီး လြွႊတ္ေတာ္ေတြမွာ၊ ျပည္နယ္လြွႊတ္ေတာ္ေတြမွာ လည္း ပါ၀င္ခြင့္ျပုရမယ္ဆုိတဲ့ ပုဒ္မ ၁၅ မွာအေျခခံမူအျဖစ္ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ပုဒ္မ ၁၇ (ဂ) မွာလည္း အဆုိပါ ဥပေဒျပုေရးမွာ ပါ၀င္ခြင့္႐ွိတဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိုး လြွႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ကို အဲတုိင္းေဒသၾကီးမွာ သူ့ရဲ့ သက္ဆုိင္ရာ တုိင္းရင္းသားေရးရာ၊ လူမ်ိုးမ်ားရဲ့ အဓိကအေရးကို ေဆာင္႐ြက္နုိင္ေရးအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါ၀င္ခြင့္ျပုရမယ္ဆုိတဲ့ principle ျပ႒ာန္းထားတယ္။ ဒီ ဥပေဒသကုိ ဘယ္သူမွေက်ာ္လုိ့မရဘူး။ ေနာက္ထြက္တဲ့ ဥပေဒကလည္း ေက်ာ္လုိ့မရဘူး။ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၄၄၆ မွာလည္း တည္ဆဲဥပေဒမ်ားသည္လည္းေကာင္း ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ့ ဆန့္က်င္ရင္ ပ်က္ျပယ္တယ္။ မဆန့္က်င္ရင္ အတည္ျဖစ္တယ္ဗ်ာ။ ဖြဲ့စည္းပံုနဲ့ ဆန့္က်င္ေနရင္၊ အေျခခံမူေတြနဲ့ ဆန့္က်င္ေနရင္ ဒါက ပ်က္ျပယ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါက လုပ္ကို လုပ္ေပးရမယ္။ မလုပ္ေပးရင္ ဖြဲ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ဆန့္က်င္တာပဲ။ က်ေနာ္ထင္တယ္ သမၼတနဲ့ ေတြ့တဲ့အခါ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို့ကို လုပ္ေပးမယ္လို့ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။”

၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဦးေဇာ္ေအးေမာင္တို့ ၀င္ျပိုင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကေန ခုခ်ိန္ထိ ကမၻာက ျမန္မာျပည္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ သြားေနျပီလို့ ေျပာေနၾကတဲ့အခါ တိုင္းေဒသၾကီး ျပည္နယ္ေဒသၾကီးရဲ့ အစိုးရေတြ အဖြဲ့ထဲမွာ အမတ္ေတြထဲမွာ အစည္းအေ၀းေတြ ေခၚတိုင္းမွာ မပါရေတာ့ ဒီတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးေတြရဲ့ စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး ခံစားရလဲ။

“က်ေနာ္ ၁ နွစ္ခြဲ ႐ွိျပီဗ်ာ။ ဖြဲ့စည္းပံုနဲ့ ဆန့္က်င္ျပီး က်ေနာ္တို့ကို မဖိတ္ေတာ့ ဥပေဒက မွားေနတာေပါ့။ လူၾကီးေတြကလည္း က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ လုပ္ေပးမယ္လို့ ထင္ပါတယ္။ မလုပ္ေပးရင္ေတာ့ ဒါက ဖြဲ့စည္းပံုနဲ့ ဆန့္က်င္တာပဲ။”