“က်ိဳင္း”နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအဘိဓာန္မွာ ဖြင့္ဆိုတာက “မင္းမူးမတ္စသည္တို႔၏ အေဆာင္အေယာင္ျဖစ္ ေသာ ထီးႏွင့္သ႑န္တူေသာ အရိုရွည္တပ္ပစၥည္း” လို႔ဖြင့္ထားပါတယ္။

ေခတ္ကာလနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ဖြင့္ဆိုခ်က္ ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ပေဒသရာဇ္ေခတ္ရဲ႕ ဖြင့္ဆိုခ်က္တခုမွ်သာျဖစ္ဟန္ပါပဲ။ အခုေခတ္အရဆိုရင္ “က်ိဳင္း”ပုံသ႑န္ကအစ ဖြင့္ဆိုခ်က္အဆုံး အားလုံးေျပာင္းလဲသြားပါၿပီ။

ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအဘိဓာန္ဖြင့္ဆိုခ်က္ဟာ ေခတ္ကာလနဲ႔ ေလ်ာ္ညီမႈမရွိေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုရမွာပါ။ ျမန္မာစြယ္စုံက်မ္း အတြဲ(၂)မွာေတာ့ “က်ိဳင္းဆိုသည္မွာ ျမင့္ျမတ္ေသာ အ ခြင့္အာဏာကို ညႊန္းဆိုသည္”လို႔ဖြင့္ပါတယ္။

“က်ိဳင္း” ကို အဂၤလိပ္လိုေတာ့ Mace လို႔သုံးပါတယ္။ ျမန္မာလိုေတာ့ “အခြင့္အာဏာကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း”လို႔အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ “ျမင့္ျမတ္ေသာအခြင့္အာဏာကို ညႊန္းဆိုျခင္း” ဒါမွမဟုတ္ “အခြင့္အာဏာကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း” ဆိုတဲ့ ႏွစ္မ်ိဳးလုံးကေတာ့ ေခတ္ကာလနဲ႔ ေလ်ာ္ညီတဲ့ဖြင့္ဆိုခ်က္အျဖစ္ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ိဳင္းကို “အခြင့္ အာဏာကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း”အျဖစ္က်ေနာ္ညႊန္းဆိုအသုံးျပဳမွာပါ။

က်ိဳင္းကို ကမၻာႏိုင္ငံအမ်ားစုက အခြင့္အာဏာကိုယ္စားျပဳမႈရဲ႕ သေကၤတအျဖစ္အသုံးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘယ္ ေဒသ၊ ဘယ္ႏိုင္ငံကစတင္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာဖို႔ခက္ပါတယ္။ ေဒသအသီးသီး ႏိုင္ငံအရပ္ရပ္က ကိုယ့္ေဒသနဲ႔ဆီေလ်ာ္ ေအာင္အသုံးျပဳခဲ့တာ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာရွိခဲ့ပါၿပီ။

ၿဗိတိသွ်တို႔ကေတာ့ အလယ္ေခတ္ကတည္းက အသုံးျပဳခဲ့တယ္လို ဆိုပါတယ္။ၿဗိတိသွ်တို႔ရဲ႕ Mace ဆိုတာ ေရွးျပင္သစ္ေဝါဟာရ Mache(Mace)ကို ယူသုံးထားတာပါ။ ျပင္သစ္ကလည္း လက္တင္ေဝါဟာရ Mattia ကေနဆင္းသက္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

စတင္ေပၚေပါက္ပုံေတြကလည္း တေဒသနဲ႔တေဒသ သိပ္မကြာၾကပါဘူး။ အစေတာ့ တိုက္ခိုက္တဲ့လက္နက္အျဖစ္အသုံးျပဳတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဘုရင္နဲ႔မိဘုရားအကာကြယ္ေပးတဲ့ လက္နက္။ ၿပီးေတာ့ဘုရင္ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ ေတြအတြက္အေဆာင္အေယာင္ေပါ့။ ပါလီမန္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ေတြေပၚလာေတာ့လည္း ဘုရင္ကိုယ္စားအခြင့္အာဏာရဲ႕တံဆိပ္အျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ သေကၤတအျဖစ္ သတ္မွတ္လာၾကတာပါပဲ။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ပုဂံေခတ္က လႊတ္ေတာ္နဲ႔အတူ “က်ိဳင္း”ဟာလည္း ေပၚလာခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ေရႊဘုံနိဒါန္းမွာ ေတာ့ ပ်ဴေစာထီးလက္ထက္ကတည္းက လႊတ္ေတာ္ေပၚလာေၾကာင္းနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ေခၚယူျခင္းေတြရွိခဲ့တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

အခ်ိဳ႕မွတ္တမ္းေတြကေတာ့ နရပတိစည္သူလက္ထက္က စတင္တယ္လို႔အတည္ျပဳေျပာဆိုၾကတယ္။ နရပတိစည္သူက သူ႕အရင္ဘိုးေဘးေတြ အေလာင္းစည္သူကအစ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ထီးနန္းေၾကာင့္လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္တာေတြ ခံရပုံကိုဆင္ျခင္ၿပီး သူမေသမီမွာသား ၅ ေယာက္ထဲက အငယ္ဆုံးသားကို ထီးနန္းလႊဲအပ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာကို က်န္တဲ့ညီအကိုေလးေယာက္နဲ႔စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ဖို႔ အစီအမံျပဳခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူအာ ဏာအပ္ခဲ့တဲ့ အငယ္ဆုံးသား ေဇယ်သိခၤေပါ့။ ရာဇဝင္မွာေတာ့ ထီးလိုမင္းလိုမင္းလို႔နာမည္ရခဲ့တဲ့သူပါ။ ဖခင္ေသေတာ့ ေဇယ်သိခၤဟာ သူ႕ဖခင္မွာတဲ့အတိုင္း ေနာင္ေတာ္ေနထိုင္ရာ အိမ္ေတာ္ေတြဆီကို ေန႔စဥ္ ေန႔တိုင္းအစဥ္မပ်က္ သြားေရာက္ၿပီး တိုင္းေရးျပည္ရာေတြကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြးေလ့ရွိသတဲ့။

ဒီလို သြားလိုက္ လာလိုက္ေဆြးေႏြးေမးျမန္း တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာၿပီးနန္းေတာ္ကို ျပန္ႀကြသြားတဲ့ ညီငယ္ကို အခ်ိန္ၾကာလာေတာ့ ေနာင္ ေတာ္ေတြက ညႇာတာစိတ္ဝင္လာတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့မွ ညီေတာ္အိမ္စဥ္ ေလွ်ာက္မလာရေအာင္နန္းေတာ္ထဲမွာအ ေဆာင္တေဆာင္ေဆာက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္အျဖစ္သတ္မွတ္ရာ လႊတ္ေတာ္ဆိုတာေပၚလာတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

အဲ့ဒီ လႊတ္ေတာ္ေပၚလာျခင္းနဲ႔အတူ မင္းတို႔ရဲ႕ အေဆာင္ အေယာင္“က်ိဳင္း”လည္းေပၚလာခဲ့ တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဆရာေ႒း