ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ့ အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ခံုရံုးတို့အၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပဿနာကို ေျဖ႐ွင္းဖို့ ဖြဲ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့နည္း သံုးနိုင္တယ္လို့ သမၼတက ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကို ေပးပို့တဲ့ သ၀ဏ္လြွႊာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၀၀ ေက်ာ္က အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ခံုရံုးနဲ့ အဖြဲ့၀င္ေတြကို နုတ္ထြက္ေပးဖို့ ေတာင္းဆိုထားတာကို နိုင္ငံေတာ္သမၼတကေန ဒီကေန့ ဩဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန့မွာ သ၀ဏ္လြွႊာေပးပို့ တု့ံျပန္လိုက္တာပါ။ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ အေျခခံ ဥပေဒဆိုင္ရာ ခံုရံုးအဖြဲ့၀င္ေတြဟာ အေျခခံဥပေဒပါအတိုင္း လိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္ထားသလို အျပစ္က်ဴးလြန္တာလည္း မ႐ွိတဲ့အတြက္ တာ၀န္ကေန နုတ္ထြက္ဖို့ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ဘူးလို့ နိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကေန ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေ႐ြွႊမန္းကို ဒီကေန့ ေပးပို့တဲ့ သ၀ဏ္လြွႊာမွာ ပါ႐ွိပါတယ္။
လြွႊတ္ေတာ္ကေန အေျခခံဥပေဒခံုရံုးအဖြဲ့၀င္ေတြကို စြပ္စဲြျပစ္တင္မယ့္အစား တဦးတေယာက္ကိုမွ မထိခိုက္ေစတဲ့ အေျခခံ ဥပေဒအခန္း ၁၂ ပါ အခြင့္အေရးကို အသံုးျပုရင္ သင့္ေတာ္မယ္လို့ သမၼတက အၾကံျပုထားတာပါ။ အေျခခံဥပေဒ အခန္း ၁၂ ဟာ ဖြဲ့စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးဆြဲတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ေရးထားတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါဟာ သမၼတသစ္ရဲ့ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ျပီး ၁၈ လအၾကာမွာ အခုလိ္ု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို့ လြွႊတ္ေတာ္ကို ေျပာၾကားလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျပည္ေထာင္စု အေျခခံဥပေဒခံုရံုးအဖြဲ့ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းစိုးနဲ့ အဖြဲ့၀င္ ၈ ဦးက သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပုလုပ္ခဲ့ျပီး ဦးသိန္းစိုးက သတင္းေထာက္ေတြကို အေျခခံဥပေဒနဲ့အညီ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး အဖြဲ့၀င္အျဖစ္က နုတ္ထြက္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
နိုင္ငံေတာ္သမၼတကလည္း ဖဲြ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ခံုရံုးဥကၠ႒နွင့္ အဖဲြ့ဝင္မ်ားကို တာဝန္မွ အနားယူေစလို့ မရဘူးဆိုတာ ေျပာသလို တျပိုင္တည္းမွာပဲ ဖဲြ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေပးအပ္ထားသည့္ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ အဖဲြ့အစည္းမ်ား ျဖစ္တဲ့အတြက္ မိမိတို့ဆနၵအရ ၾကိုက္နွစ္သက္သည့္ နိုင္ငံေရး လမ္းေၾကာင္းကို ေ႐ြးခ်ယ္နိုင္ခြင့္ ရိွပါတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ျပည္သူ့လြွႊြတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ သေဘာထား သိရဖို့ သီေပါျမို့နယ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
“အဲ့ကိစၥနဲ့ပတ္သက္လို့ ေနာက္ဆံုး ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းျပီးခါနီးမွာ ဦးေ႐ြွႊမန္းက သမၼတရဲ့ သ၀ဏ္လြွႊာကုိ ဖတ္ျပရင္းနဲ့ ခံု႐ုံးဆံုးျဖတ္ခ်က္က ဘယ္ေလာက္မွားေနေၾကာင္း သူက ႐ွင္းျပတာပဲ။ သမၼတရဲ့ သ၀ဏ္လြွႊာထဲမွာ ထူးျခားတာကေတာ့ ခံု႐ုံးဆံုးျဖတ္ခ်က္က မွန္ကန္တယ္လို့ အဲလုိေတာ့ ေျဖ႐ွင္းခ်က္ မေျပာဘူး။ ဒါကုိ တင္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းက ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အဖြဲ့အစည္းဆိုရင္ သူတို့နဲ့ ထုိက္တန္တဲ့ လစာေတြ၊ facility ေတြေပးဖုိ့အတြက္ သူတို့မွာ တာ၀န္႐ွိလာလို့ ဒါကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ခုိင္းတာလို့ အေၾကာင္းရင္းကိုေတာ့ ျပန္ေျပာသြားတယ္။”
ခုနက ေျပာတဲ့အထဲမွာ ဥကၠ႒ သူရဦးေ႐ြွႊမန္းက ခံု႐ုံးအဖြဲ့က မွားတယ္ဆိုတာ သူဘာေတြကို ေျပာတာလဲ၊ ဘာေတြေထာက္ျပသြားတာလဲ။
“ခုံရံုးရဲ့ တာ၀န္ ၀တၱရားေတြထဲမွာ က်ေနာ္တို့ လြွႊတ္ေတာ္ေတြက ျပုစုလုိက္တဲ့ အသစ္ျပ႒ာန္းမယ့္ ဥပေဒေတြဟာ အေျခခံ ဥပေဒနဲ့ ညီမညီ ျပည္နယ္နဲ့ တိုင္းေဒသၾကီးက ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ဥပေဒမ်ားဟာ ျပည္ေထာင္စု လြွႊတ္ေတာ္က ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ဟာနဲ့ ဆန့္က်င္ေနမႈ ႐ွိမ႐ွိ၊ သမၼတနဲ့ လြွႊတ္ေတာ္ၾကားမွာ တကယ္လို့ ဖြဲ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ စကားလံုး အဓိပၸာယ္ေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုတာ ကြဲလြဲမႈ ႐ွိေနရင္ အဲဒီလို အေျခအေနမွာ သူက ဒါကို တာ၀န္တရပ္အေနနဲ့ ထမ္းေဆာင္ဖို့ပဲ ႐ွိတယ္။”
“အခု သူတို့ေျပာလုိက္တဲ့ လြွႊတ္ေတာ္အသီးသီးက ေကာ္မတီ၊ ေကာ္မ႐ွင္နဲ့ အဖြဲ့မ်ားဟာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ျဖစ္ျပီလို့ သတ္မွတ္ထားတာဟာ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ့ မညီပါဆိုတာက တုိက္ရိုက္အားျဖင့္ လြွႊတ္ေတာ္ေတြမေပၚခင္က နိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးနဲ့ဖြံ့ျဖိုးေရးေကာင္စီက ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ဥပေဒ ၂၂ ခု ႐ွိတယ္။ အဲမွာ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ဥပေဒ၊ အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္ ဥပေဒနဲ့ ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ ဥပေဒေတြရဲ့ စကားလံုး၊ စကားရပ္ေတြ၊ အဓိပၸာယ္ဖြင့္တဲ့ ထိပ္ဆံုးစာမ်က္နွာ ပုဒ္မ ၂(စ) ေလာက္မွာ ဒါနဲ့ ပတ္သက္လို့ တိတိက်က် အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားတာ႐ွိတယ္။ အဲထဲမွာ တိတိက်က် ဖြင့္ဆိုထားတာက ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေဆာင္႐ြက္တာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္၊ ဒါကို ခံု႐ုံးက သံုးသပ္သလို ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လုပ္ရမယ္လို့ သတ္မွတ္မထားတဲ့ အလုပ္ကုိ လုပ္တာေပါ့ေလ။ ဒါကုိ ဦးေ႐ြွႊမန္းက ျပန္႐ွင္းျပသြားတယ္။”
ဒါဆို လြွႊတ္ေတာ္ကေန ဘာဆက္လုပ္မလဲ၊ ဦးေ႐ြွႊမန္းက ေျပာျပသြားတာ ႐ွိပါလား။
“သူ့ရဲ့လုပ္ငန္းစဥ္အရကို ၃၀၁ ေယာက္က လက္မွတ္ထိုးတာကိုက စြပ္စြဲျပစ္တင္ (impeachment) လုပ္ဖို့ ေတာင္းဆိုတဲ့ ေတာင္းဆုိခ်က္။ ေတာင္းဆိုတာကို လြွႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တေယာက္က ျငင္းပယ္လုိ့မရဘူး။ သူ့အေနနဲ့က ေခတၱ သည္းခံေစာင့္ေပးပါဆိုျပီးေတာ့ ၁ ပတ္အခ်ိန္ ေတာင္းျပီးေတာ့ သမၼတကို ညွိနႈိင္းတဲ့ သ၀ဏ္လြွႊာပို့တာပါပဲ။ သမၼတကလည္း ဒါ ဆံုးျဖတ္ထားျပီးသားကိစၥကုိ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းတာတို့၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႐ုပ္သိမ္းတာ (withdraw) တုိ့၊ ေနာက္ ခံု႐ုံးကုိ နားပါလို့ သမၼတအေနနဲ့ ညြွႊန္ၾကားတာတို့ လုပ္လို့မရဘူး။ လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ့အစည္း ၃ ရပ္ ျဖစ္တယ္ဆုိျပီး သမၼတကလည္း ျပန္ေျဖ႐ွင္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လြွႊတ္ေတာ္အေနနဲ့ လုပ္စရာ႐ွိတာ ဆက္လုပ္ပါဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ပါ။ လြွႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အေနနဲ့ကလည္း ဒါကုိ agenda ထဲမွာ သင့္ေတာ္တဲ့ရက္မွာ ထည့္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးျပီးတဲ့အခါ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရပါလိမ့္မယ္။”
မဲခြဲဆံုးျဖတ္တဲ့အခါ ဆရာတုိ့က ဘာလုပ္လို့ရမလဲ။ အေျခခံဥေပဒခံု႐ုံးက အဖြဲ့၀င္ေတြ အားလံုးကို နုတ္ထြက္ေပးဖို့ ေတာင္းဆိုလို့ရမလား။
“က်ေနာ္တုိ့ လက္မွတ္ထိုးျပီး တင္လုိက္တဲ့ စာမွာကိုက သူ့ရဲ့က်ဴးလြန္တဲ့ အျပစ္ေတြ ေရးထားျပီးသား အဲဒါအရ စြပ္စြဲျပစ္တင္ပါတယ္ဆုိတဲ့ ေတာင္းဆိုစာျဖစ္ေတာ့ ဒါကို လြွႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒က သင့္ေတာ္တဲ့ရက္မွာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္လုိက္တဲ့အခါ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ ၃ ပံု ၂ ပံု မဲရဖို့ လုိတယ္။ မဲ ရျပီဆုိရင္ ဒီအဆိုဟာ နုိင္သြားျပီး ဟုိဘက္က အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္က ခံုဖြဲ့ရမယ္။ ခံုဖြဲ့ျပီးျပီဆိုရင္ ခံု႐ုံးကိုေခၚျပီး စစ္ေဆးရမယ္။ ခံု႐ုံးကလည္း ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးနုိင္တယ္၊ သူတုိ့ဘက္က ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိဆံုးျဖတ္ရတယ္ ဆိုတာကို အစစ္ခံရမယ္၊ ေျဖ႐ွင္းခြင့္႐ွိတယ္။ အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္ရဲ့ စစ္ေဆးခ်က္ေတြကို အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္မွာပဲ ျပန္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးရမယ္။ ေဆြးေနြးတဲ့အခါ အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ခံု႐ုံးဘက္ကရပ္တည္တာလည္း ႐ွိေကာင္း ႐ွိမယ္။ စြပ္စြဲျပစ္တင္တာကို ေထာက္ခံတာ ႐ွိေကာင္း ႐ွိမယ္။ အဲလုိ ေက်ေက်လည္လည္ ေဆြးေနြးျပီးရင္ မဲခြဲမယ္၊ မဲခြဲတဲ့အခါ စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈကို ေထာက္ခံတဲ့ မဲ ၃ ပံု ၂ ပံုရရင္ လြွႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္လံုးက ဆံုးျဖတ္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ေရာက္သြားျပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ နာယက သမၼတဆီ သ၀ဏ္လြွႊာပို့ျပီးေတာ့ ခံု႐ုံးကုိ သမၼတရဲ့ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အမိန့္နဲ့ တာ၀န္ကေန ရပ္စဲေစရမယ္။”
ေနာက္တခုက ဒီေန့မွာပဲ (ဩဂုတ္ ၂၀) မွာပဲ ခံု႐ုံးဥကၠ႒ ဦးသိန္းစုိးက သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲမွာ သူေျပာသြားတာ ႐ွိတယ္။ သူတို့ထြက္သြားေပမယ့္ ခံု႐ုံးကေန တရား႐ုံးလုိ ဥပေဒနဲ့အညီ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဒါၾကီးကလည္း အတည္ျဖစ္ေနမယ္လို့ သူေျပာတယ္ေလ။
“ဒါက က်ေနာ္နားလည္တာက တျခားျပစ္ခ်က္နဲ့ သူတို့ကုိ စြပ္စြဲျပစ္တင္ျပီးေတာ့ ျဖုတ္ခ်လိုက္ရင္ေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ အခု သူတို့ဆံုးျဖတ္တဲ့ အခ်က္ကိုက မွားေနျပီးေတာ့ ဒါဟာ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ့လည္း မညီဘူး။ သူတို့ရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကလည္း မွားေနတယ္ဆိုတာကို ကိုင္ျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို့က စြပ္စြဲျပစ္တင္လို့ ဒီအဖြဲ့ျပုတ္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတို့ဆံုးျဖတ္ခ်က္က တခါတည္း ပ်က္သြားမွာ။”
