ရန္ကုန္ကို အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္တရားမဝင္ကုန္သြယ္မႈ ကင္းတဲ့ ပထမဆံုးၿမိဳ႕ ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္း သစ္ေတာဦးစီးဌာန တာဝန္ရွိသူက ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေဈးကြက္ေတြ၊ အေရာင္းဆိုင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီအစီအစဥ္ကို သိေအာင္ ျပည့္စံုလံုေလာက္တဲ့ အသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အသိေပးသြားမွာျဖစ္သလို ဥပေဒနဲ႔ အညီအေရးယူသြားမယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္း သစ္ေတာဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးသိန္းတိုးက ေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းထဲမွာ ကာကြယ္ထားတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္နဲ႔ အစိတ္အပိုင္းေတြ တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္ေနတာကို မလုပ္ၾကဖို႔ စက္တင္ဘာလကုန္မွာ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာထားပါတယ္။

ေရာင္းဝယ္သူေတြကို တည္ဆဲဥပေဒျဖစ္တဲ့ ဇီဝမ်ဳိးစံုမ်ဳိးကြဲနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး နယ္ေျမမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဆိုင္ရာဥပေဒအရ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္တဲ့ အေရးယူႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေတြထဲမွာ လံုးဝ ကာကြယ္ထားတာနဲ႔ သာမာန္ကာကြယ္ထားတာလို႔ ရွိၿပီး ဒီတားျမစ္တဲ့ အမိန္႔ကို ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ဒီအမိန္႔အရ လံုးဝကာကြယ္ထားတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ထဲမွာ ႀကံ့၊ ဆင္၊ သမင္၊ လင္းပိုင္၊ ဝံပုေလြ၊ ယုန္သမင္စတဲ ႏို႔တိုက္သတၱဝါ ၃၉ မ်ိဳး၊ ေဒါင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ရစ္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေစြ႔၊ ဇီးကြက္၊ သာလိကာနဲ႔ ဇင္ေယာ္အပါအဝင္ ငွက္ အမ်ိဳး ၅၀၊ စပါးႀကီးေႁမြ၊ ဂဂၤါမိေက်ာင္း၊ ျပင္သာလိပ္ စတဲ့ တြားသြား သတၱဝါ ၉ မ်ိဳးပါ၀င္ပါတယ္။

သာမာန္ ကာကြယ္ထားတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ထဲကေတာ့ ဆတ္၊ ေတာကြ်ဲ၊ ေမ်ာက္ေတြနဲ႔ ေတာေၾကာင္ေတြအပါအဝင္ ႏို႔တိုက္သတၱဝါ ၁၂ မ်ိဳး၊ ဗ်ိဳင္း၊ ငူ၊ ဝတ္ရည္စုပ္၊ ဇီဝစိုးစတဲ့ ငွက္ ၄၃ မ်ိဳး၊ မိေက်ာင္းေတြ၊ ကုန္းလိပ္ေတြ၊ ေရလိပ္ေတြ၊ အခြံေပ်ာ့လိပ္ေတြ၊ ဖြတ္ေတြနဲ႔ စပါးအံုးေႁမြအပါ အဝင္ တြားသြားသတၱဝါ ၆ မ်ိဳးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒရယ္နဲ႔ ဂ်ီ၊ ဥၾသ၊ ေရၾကက္၊ ခါ စတဲ့ ငွက္ ၁၃ မ်ိဳးကိုလည္း ရာသီအလိုက္ ကာကြယ္ေပးထားပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းထဲက ေဈးေတြ၊ ယာဥ္လိုင္းေတြ၊ အမွတ္တရ ပစၥည္းဆိုင္ေတြမွာ ကာကြယ္ထားတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြ၊ ဆင့္ပြားလုပ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ျပဳလုပ္တာ၊ ေရာင္းဝယ္တာ၊ သယ္ေဆာင္တာနဲ႔ အသားဟင္းလ်ာ အျဖစ္ ေရာင္းခ်တာဟာ ဥပေဒကို ဆန္႔က်င္က်ဴးလြန္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း မႏွစ္ကစလို႔ ပညာေပးခဲ့တယ္လို႔လည္း သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ဆိုပါတယ္။

ကမၻာ့ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ WWF-ျမန္မာရဲ႕ ဌာေန ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ခရစၥတီး ဝီလ်ံက “WWF အေနနဲ႔ ရန္ကုန္က အခုလိုမ်ဳိး ေျခလွမ္းသစ္ကို ေၾကညာလိုက္တဲ့အေပၚ ဝမ္းသာဂုဏ္ယူပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း အစိုးရရဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပါဝင္ကူညီေပးဖို႔လည္း အသင့္ရွိပါတယ္။ ေနာက္တဆင့္အေနနဲ႔ ကေတာ့ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးမွာ ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္မႈေတြ ကင္းစင္သြားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

လာမယ့္ေအာက္တိုဘာ ၄ရက္ေန႔မွာလည္း ဆင္စြယ္အပါအဝင္ ဖမ္းဆီးရမိထားတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ အစိတ္အပိုင္းေတြကို အစိုးရက ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္စီးသြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

ေတာရိုင္းတိရစၧာန္တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈတားဆီးကာကြယ္ေရးအတြက္ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေလဆိပ္မွာလည္း ၃ ရက္အၾကာ သင္တန္းပို႕ခ်ေပးေနပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ကုန္ သြယ္မႈကို ေလဆိပ္ေတြက တစ္ဆင့္ တားဆီးကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႕ အတြက္ရည္ရြယ္ လုပ္ေဆာင္တာလို႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးသစ္ေတာဦးစီးဌာန ဒုညြန္ၾကားေရးမႉး ဦး၀င္းေမာ္က ေျပာပါတယ္။

ဒီသင္တန္းကို ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာေလဆိပ္မွာရွိတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ၊ ေလဆိပ္ရဲနဲ႕ အေကာက္ခြန္ဝန္ထမ္း စုစုေပါင္းအေယာက္ ၂၀၀ ကုိ သင္ၾကားေပးေနတာျဖစ္ၿပီး မႏၱေလးေလဆိပ္ေတာ့  ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ ကုန္ သြယ္မႈကို တာဆီး ကာကြယ္ေရး သင္တန္း ပို႕ခ်ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ တာဆီးကာကြယ္ေရးေတြကို ျပည္သူေတြသိရွိဖို႔ အတြက္  မႏၱေလးတုိင္း၊ စစ္ကုိင္းတိုင္းနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာလည္း ပညာေပးလုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။

ဒီဆုိင္မွာ ေတာရိုင္းတိရစၳာန္ အသားမေရာင္းပါ။ ဒီယာဥ္လိုင္းမွာ ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ အစိတ္အပိုင္းေတြ တင္ေဆာင္ခြင့္မျပဳပါ။ ဒီဆုိင္မွာ ေတာရိုင္းတိရိစၳာန္အစိတ္အပိုင္းနဲ႕ လုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြ မေရာင္းပါဆိုတဲ့ လက္ကမ္း စာေစာင္ေတြကိုလည္း ျဖန္႔ေ၀ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေတာရိုင္းတိရစၦာန္ေတြကို မႏၱေလး၊လားရွိဳး၊ မူဆယ္၊ေရႊလီလမ္းေၾကာင္းေတြမွာ သယ္ေဆာင္လို႔ မရေအာင္လို႕ သစ္ေတာဦးစီးဌာနနဲ႕ ပူးေပါင္းၿပီး အသိပညာေပးေတြပါ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ သားငွက္ထိန္းသိန္းေရးအဖဲြ႕ကေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္း၊ တိုက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ကြမ္းသီးေျမႇာင္ေက်းရြာမွာေတာ့  ေတာ႐ုိင္းတိရစာၦန္ထိန္းသိမ္းေရး ဝန္ထမ္းဘဝမွာ တစ္ရက္တာ အစီအစဥ္ကို ဒီကေန႔ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ကြမ္းသီးေျမႇာင္ေက်းရြာဟာ ၿမိဳင္ေဟဝန္ဆင္စခန္းအနီး တိုက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္မွာရွိၿပီး ေတာဆင္႐ုိင္းေတြ အမ်ားဆံုး က်က္စားၾကတဲ့ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

ဆင္နဲ႔ လူအၾကား ပဋိပကၡမျဖစ္ပြားေစဖို႔နဲ႔ ေတာဆင္႐ုိင္းေတြ အသတ္မခံရဖို႔အတြက္ WWF Myanmar ကေန ေတာဆင္႐ုိင္းေတြကို ေရဒီယိုလည္ပတ္တပ္ဆင္ျခင္း EERU လို႔ ေခၚတဲ့ ဆင္အေရးေပၚတုံ႔ျပန္ေရးယူနစ္အဖြဲ႔ကို ေထာက္ပံ့တာေတြ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ဒီအစီအစဥ္မွာ သစ္ေတာဦးစီးဌာနတာဝန္ရွိသူေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ သံအမတ္၊ WWF Myanmarနဲ႔ သတင္းမီဒီယာသမားေတြက ေဒသခံေတြနဲ႕အတူပါဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

သတင္း-ပိုင္စိုး၊ သူဇာလင္း၊ ထြန္းထြန္းသိန္း