႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဆိုးရြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈအတြက္ ျမန္မာအေနနဲ႔ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံဖို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ အန္တုိနီယို ဂူတာရက္စ္က တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ က်င္းပတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး  အစည္းအေဝးမွာ ေျပာၾကားလိုက္တာပါ။

ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာအဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာတပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို စြပ္စြဲေဖာ္ျပထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူဖို႔ တိုက္တြန္းထားတာပါ။

ဒီအစီရင္ခံစာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြ အားလံုးက အေလးအနက္ထား စဥ္းစားေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ေျပာပါတယ္။

“တာဝန္ယူ တာဝန္ခံမႈ လုပ္ငန္းကို အမ်ားယံုၾကည္မႈရွိေစဖို႔၊ ပြင့္လင္းျမင္သာရွိေစဖို႔၊ သမာသမတ္ရွိဖို႔နဲ႔ လြတ္လပ္မႈရွိဖို႔၊ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေအာက္မွာ ျမန္မာအေနနဲ႔ တာဝန္ရွိရွိ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ထိေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဟာ အလြန္အေရးႀကီးလိမ့္မယ္” လို႔ မစၥတာ ဂူတာရက္စ္က ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး နစ္ကီဟာေလကေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိသူေတြကို အေရးယူရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဆြီဒင္နဲ႔ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ တရား႐ံုး (အိုင္စီစီ) ကို လႊဲေပးဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို ေတာင္းဆိုပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္း အေနနဲ႔ ျမန္မာအေပၚ ဖိအားေပးမႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔၊ စိတ္ရွည္ဖို႔နဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြ အျမန္ဆံုး ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အၾကား ေဆြးေႏြးေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ကိစၥကို ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းဖို႔နဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို ျမန္ႏိုင္သမွ် အျမန္ဆံုး ေနရပ္ကို ျပန္လည္စတင္ပို႔ေဆာင္ေရး ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ဖို႔၊ ျပန္ပို႔တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္အတြင္းမွာ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္နဲ႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ကိစၥေတြ တျဖည္းျဖည္း ေျဖရွင္းဖို႔လည္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ တ႐ုတ္ လက္ေထာက္သံအမတ္ႀကီး ဝူဟုိင္တာအိုက တိုက္တြန္းပါတယ္။

႐ုရွားႏုိင္ငံကေတာ့ ခက္ခဲနက္နဲတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ျပႆနာကို ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ သံတမန္နည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔နဲ႔ မွ်မွ်တတနဲ႔ ထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္တာ မလုပ္ဘဲ ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီး မာဆူဒ္ ဘင္မိုမန္ကေတာ့ သီတင္းပတ္တိုင္းမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြနဲ႔ လူမဆန္မႈ သက္ေသအေထာက္အထား အသစ္ေတြ ရရွိေနတယ္၊ သက္ေသအေထာက္အထား ေပၚထြက္လာတဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြကို အေရးယူ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို ေတာင္းဆိုပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုစြမ္းကေတာ့ ကုလသမဂၢ  အခ်က္အလက္ရွာအဖြဲ႔ရဲ႕ ဘက္လိုက္မႈနဲ႔ သမာသမတ္ မရွိမႈတုိ႔ေၾကာင့္ အခ်က္အလက္ရွာအဖြဲ႔နဲ႔  ျမန္မာအစိုးရက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျငင္းဆန္တာလို႔ ေျပာပါတယ္။

ခုလို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝးမတုိင္ခင္ ဒီအစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တာဟာ  ဒီအဖြဲဲ႔ရဲ႕ ဓမၼဓိ႒ာန္က်မႈ၊ ဘက္မလိုက္မႈနဲ႔ ႐ိုးသားမႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA အဖြဲ႔ဲရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့  တႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ကမကထျပဳမႈနဲ႔  တံခါးဖြင့္အစည္းအေဝး က်င္းပခဲ့တာပါ။

ဒီအစည္းအေဝးမွာ UNHCR ရဲ႕ ခ်စ္ၾကည္ေရးသံတမန္ ေဟာလိဝုဒ္မင္းသမီး ကိတ္ဘလန္႔ခ်တ္လည္း ပါဝင္တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး မႏွစ္က ဘဂၤလားေဒ့ရွႏို္င္ငံမွာ ဒုကၡသည္ေတြကို သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့စဥ္က ေသေလာက္ေအာင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ ေစာ္ကားမႈေတြ၊ သူတို႔ခ်စ္တဲ့သူေတြ မ်က္စိေရွ႕မွာ အသတ္ခံရတာေတြ ၾကားသိခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦးကို လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားအေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လို႔ စြပ္စြဲၿပီး ဒီ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြအရ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္မွာ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ အႀကံျပဳ တုိက္တြန္းထားတာပါ။