ျမန္မာနုိင္ငံအတြက္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ရာမွာ ျပည္သူေတြနဲ့ ျပည္သူ့ကုိယ္စားျပု အဖြဲ့ေတြ မပါ၀င္ရင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအစစ္အမွန္ ရ႐ွိမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ့ ကရင္လူထုအေျချပုအဖြဲ့ေတြက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။
မၾကာေသးခင္က ေနာ္ေ၀းနဲ့ျမန္မာအစုိးရတုိ့ ပူးေပါင္းျပီး ျမန္မာ့ျငိမ္းခ်မ္းေရး ပဏာမ ကူညီပံ့ပုိ့ေရးအဖြဲ့ (MPSI) ဆုိတဲ့အဖြဲ့ကုိ ဖြဲ့စည္းျပီး ျမန္မာနုိင္ငံတြင္း ျငိမ္းခ်မ္းလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ေနေပမယ့္ ေဒသခံကုိယ္စားျပု အဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ ေတြ့ဆုံေဆြးေနြးတာ မ႐ွိသလုိ လူထုသိေအာင္ ခ်ျပတာ မ႐ွိတဲ့အေပၚ ကရင္လူထုအေျချပုအဖြဲ့အစည္းေတြက ေ၀ဖန္လုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကရင္အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ့ရဲ့ အတြင္းေရးမႉး နန္းဒါးအယ္ကလယ္က “သူတို့ သြားေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီလမ္းေၾကာင္းက တကယ္တမ္းက်ေတာ့ အကုန္လံုးက တာ၀န္ယူမႈ ႐ွိေနရမယ္။ လူထုေတြကလည္းပဲ ဘာမွ မရဘူး။ ဘယ္လိုပံုစံနဲ့ သြားမလဲဆိုတာ ဘယ္ကေန ဘယ္လို စရမလဲ။ အဲဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကို က်မတို့လူထုကို လာျပီး ႐ွင္းျပတာ မ႐ွိဘူး။ ေဆြးေနြးတာ မ႐ွိဘူး။ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကုိလည္း က်မတို့ အားလံုးက သိေနရမယ္။ က်မတို့ေတြရဲ့ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈ ႐ွိေနရမယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုရင္ အားလံုးအေနနဲ့ သက္ဆိုင္တယ္။ ဒီျငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို့ဆိုတာ က်မတို့အားလံုးရဲ့ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈ မ႐ွိဘဲ တကယ္ျငိမ္းခ်မ္းေရး အစစ္အမွန္ရဖို့ ခက္လိမ့္မယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။
လူထုအေျချပုအဖြဲ့စည္းေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမ႐ွိဘဲ လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ဖုိ့၊ ျငိမ္းခ်မ္းလုပ္ငန္းစဥ္နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ လူထုနားလည္တဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ ျဖန့္ေ၀ေပးဖုိ့ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၅ ခ်က္ကုိလည္း ကရင္အဖြဲ့အစည္းေတြက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။
နန္းဒါးအယ္ကလယ္က “ဒီျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ႐ွိရမယ္။ အာမခံခ်က္႐ွိရမယ္။ တကယ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္နုိင္တဲ့ အာမခံခ်က္႐ွိနုိင္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ရမယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ က်မတုိ့ေတြကလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္က သူတုိ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ စာ႐ြက္ေပၚတင္လုိက္တယ္။ က်မတို့ေတြက အဂၤလိပ္လို ဖတ္ဖို့က အခက္အခဲ႐ွိတယ္။ ဒါကုိ ေဒသခံေတြ နားလည္နုိင္တဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ လုပ္ေပးရမယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အခုသြားေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က ဘယ္သူေတြပါလဲ၊ ဘယ္သူေတြကေန စျပီးေတာ့ လုပ္ေနလဲဆုိတာလည္း က်မတုိ့ မသိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ သြားေနတဲ့ အခါမွာ ျပန္ျပီးေတာ့ review လုပ္ေစခ်င္တယ္။ ျပန္ review လုပ္တဲ့အခါမွာ တျခားအဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ ပူးေပါင္းျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးတုိင္ပင္ဖုိ့ က်မတုိ့က ေတာင္းဆုိခ်င္တယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။
ကရင္လူမႈအေျချပုအဖြဲ့ေတြဟာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အမ်ဳိးသမီးေရး၊ လူ့အခြင့္အေရးနဲ့ လူငယ္ဖြ့ံျဖိုးတုိးတက္ေရးအဖြဲ့၊ သဘာ၀ပတ္၀င္းက်င္ ကာကြယ္ေရး အဖြဲ့ အပါအ၀င္ အဖြဲ့ေပါင္း ၁၀ ေက်ာ္နဲ့ ပူးေပါင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အလားတူ ႐ွမ္းလူထုအေျချပုလူ့အဖြဲ့အစည္းေတြကလည္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္
အဆင့္တိုင္းမွာ ပါ၀င္ခြင့္ေပးဖို ထုိင္းနိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ျမို့မွာ မၾကာေသးခင္က အစည္းအေ၀းက်င္းပျပီး ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။
