ကရင္ျပည္နယ္၊ ဘားအံၿမိဳ႕နယ္၊ သံလြင္ျမစ္ေဘးတေလၽွာက္က ေက်းရြာေတြမွာ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေနၿပီး ကူညီကယ္ဆယ္ေရးေတြ မေရာက္သလုိ သြားေရာက္ကူညီဖုိ႔ အရမ္းခက္ခဲတယ္လုိ႔ မေန႔က အဲဒီေဒသကို သြားေရာက္ကူညီခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္တုိင္းလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒါက္တာ ညိဳညဳိသင္းက ေျပာပါတယ္။
ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ေရေဘးကူညီကယ္ဆယ္မႈနဲ႔ ေဒသတြင္း ေရလႊမ္းမုိးမႈ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမး - ဘားအံကေန သံလြင္ျမစ္အတုိင္း ၂ နာရီေလာက္ သြားရတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရနစ္ျမဳပ္ၿပီး ေဒသခံေတြ အကူအညီမရဘူးလို႔ သိရပါတယ္၊ အဓိက ဘယ္ရြာေတြလဲ။
ေျဖ - “ေဒသခံေတြက ရြာေတြအမ်ားႀကီး ေျပာတာေပါ့။ အန္တီမွတ္မိတာကေတာ့ ကုိယ္သြားခဲ့တဲ့ ေမာ္ေတာ္ရပ္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေနရာ ၂ ရြာေပါ့ေနာ္။ ေကာ့ဖ်ံနဲ႔ ေရေပၚေသာင္ရြာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ အဲနားမွာ ကိုယ္နာမည္မမွတ္မိတဲ့ ရြာေလးေတြ အမ်ားႀကီးပဲ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ သူတုိ႔က သိပ္သနားဖုိ႔ေကာင္းတယ္။ မီးလည္းမရွိၾကဘူးေလ။ သူတုိ႔ဖုန္းေတြကလည္း မီးစက္နဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ သြားသြားသြင္းရတယ္။ ရတဲ့အခါရတယ္။ မရတဲ့အခါ မရဘူး။ အဲဒီမွာ ရြာေတြ ရာခ်ီရွိတယ္တဲ့။ အဲလုိေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾကည့္တာေတာ့ ေရျပင္ေတြႀကီးပဲ ေတြ႔ရတယ္။ အန္တီသြားတဲ့ ၂ ရြာကေတာ့ ရြာႀကီးေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတုိ႔အိမ္ေတြက ရွိတဲ့ေလွေလးေတြနဲ႔ ထြက္လာတယ္။ ေရေပၚေသာင္ရြာကေတာ့ ေလွေတြအမ်ားႀကီး ထြက္လာႏုိင္တယ္။ ေကာ့ဖ်ံရြာကေတာ့ ေလွသုံးေလးစီးပဲ ထြက္လာႏုိင္တာေပါ့။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ပစၥည္းေတြထားၿပီးေတာ့ လူေတြကုိ ေခၚရတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ လူေတြက ၿမိဳ႕ေပၚက ေရေဘးစခန္းေတြကုိ မသြားၾကဘူး။ သူတုိ႔အိမ္မွာပဲ ဆင့္ေလးေတြထုိးၿပီး ေနၾကတာေပါ့ေနာ္။ ေရကလည္း က်သင့္သေလာက္ မက်ဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ အဲဒီမွာ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္။ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔ဆုိလုိ႔ အန္တီတုိ႔က ပထမဆုံး ေရာက္သြားတာပဲလုိ႔ သူတုိ႔ေျပာတယ္ေပါ့ေနာ္။”
ေမး - အဲဒီရြာေတြမွာ ေရက ဘယ္ေလာက္တက္ေနလဲ။ ေရႀကီးမႈအေျခအေနက ဘယ္ေလာက္ဆိုးရြားေနပါလဲ။
ေျဖ - “ေကာ့ဖ်ံရြာဆုိရင္ လူက လည္ပင္းေရာက္တယ္။ ေရေပၚေသာင္ရြာက်ေတာ့ ဒီဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပတ္လည္မွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းအထိကုိ အန္တီတုိ႔ ေရာက္ေအာင္သြားတယ္။ အဲဒီဘုန္းႀကီးေက်ာင္းပတ္လည္မွာ ခါးေလာက္ရွိတဲ့ေနရာေတြ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ခက္တာက ေအာက္မွာ ဘာရွိလုိ႔ရွိမွန္းမသိဘူး။ ႏုန္းေတြရွိတယ္။ တခါတေလက်ေတာ့လည္း ေသာင္ျဖစ္တယ္။ ေက်ာက္ေတြ၊ သဲေတြသယ္တဲ့ ေလွအႀကီးႀကီးသြားတာေတာင္မွ ခဏခဏ ေသာင္ကုိ သြားတုိက္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးေတာ့ ေရျပင္ႀကီးက ဘယ္ေနရာက ေခ်ာင္း၊ ဘယ္ေနရာက ေသာင္ဆုိတာ မသိဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ သြားရလာရတာလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ အႏၱရာယ္မ်ားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေရစီးကလည္း တအားသန္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သံလြင္ျမစ္ကုိ ဆန္တက္တဲ့ေနရာမွာ အခုန အန္တီ ၂ နာရီေလာက္လုိ႔ ထင္တာေပါ့ေန္ာ။ အမွန္ေတာ့ အန္တီတုိ႔သြားတာ ၃ နာရီခြဲၾကာတယ္။ အျပန္ကေတာ့ ျမန္တယ္။ ေရဆုန္က ၁ နာရီပဲၾကာတယ္။ အသြားကေတာ့ ၃ နာရီခြဲတိတိ ေရေပၚေသာင္ကုိ ေရာက္ဖုိ႔ သြားရတယ္။”
ေမး - အဲဒီဘက္က ရြာေတြမွာ ေရေဘးသင့္ ေဒသခံရြာသားေတြ အဓိက ဘယ္လုိမ်ဳိး အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရလဲ။
ေျဖ - “သူတုိ႔က ေကာ့ဖ်ံရြာဆုိရင္ လူေတြက စကားေတာင္မွ ဟဟ မေျပာႏုိင္ၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ေနတာေပါ့ေန္ာ။ ေရေပၚေသာင္ရြာကေတာ့ ေျပာရဲဆုိရဲ ရွိေသးတာေပါ့ေနာ္၊ အဲေတာ့ ကယ္ဆယ္ေရးမလာဘူးဆုိေတာ့ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ဆရာမေလးေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြက အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ လွမ္းၿပီးေတာ့ အကူအညီ ေတာင္းတာေပါ့ေနာ္။ ခက္တာက အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း အဖြဲ႔ေသးေသးေလးေတြ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ အဲဒီကုိ ေလွေသးေသးေလးေတြနဲ႔ မသြားရဲဘူး။ သံလြင္ျမစ္ေရက ေရစီးတာ ၾကမ္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ေလွႀကီးေတြ အခုနကလုိ သဲ ေက်ာက္ေလွေတြနဲ႔ပဲ သြားလုိ႔ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ သဲေက်ာက္ေလွႀကီးေတြကလည္းပဲ သြားရင္ ၂ သိန္းေလာက္ကုန္တယ္ ေျပာတယ္။ တစီးကုိေလ။
"ဆုိေတာ့ ပရဟိတ ေသးေသးေလးအဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔က အလႉခံၿပီးလုိ႔ရွိရင္ အဲဒီလုိ ၂ သိန္းတန္ စက္ေလွႀကီး ငွားဖုိ႔က ခက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ပရဟိတအဖြဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဘားအံၿမဳိ႕ေပၚက ေရေဘးကယ္ဆယ္ေရးမွာ အန္တီတုိ႔အဖြဲ႔က လုိက္ၾကည့္တာေတြကပဲ သုံးခုထက္မနည္းဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ ေရေဘးကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမွာလည္း လူေတြအမ်ားႀကီးပဲ။ အဲေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပရဟိတသမားေတြက ဘားအံၿမိဳ႕ေပၚက ေရေဘးကယ္ဆယ္ေရး စခန္းေတြပဲ သြားၾကတာ မ်ားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ ၿမိဳ႕နားပတ္ဝန္းက်င္ပဲ သြားၾကတာမ်ားတယ္။ အဲဒီ ေဝးလံေခါင္သီတဲ့ ေဒသေတြကို သြားဖုိ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ အခက္ေတြ႔ၾကတယ္ေပါ့ေန္ာ။”
ေမး - အဲဒီဘက္မွာက ေရေဘးသင့္ျပည္သူ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ရွိေနလဲ။
ေျဖ - “ေရေပၚေသာင္ရြာမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ အိမ္ေထာင္စု ၂ဝဝ နီးပါး ရွိတယ္ေပါ့ေန္ာ။ ေကာ့ဖ်ံရြာကလည္း ၁၅ဝ-၂ဝဝ ေလာက္ေတာ့ ရွိမယ္။”
ေမး - အဲေတာ့ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ေသဆုံးတဲ့လူေတြေရာ ရွိလား။
ေျဖ - “အန္တီတုိ႔ အဲေလာက္ထိ လုိက္မေမးဘူး။ လူေတြကုိေလ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ လူေတြကုိ လုိက္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ အန္တီေရွာ့ရၿပီးေတာ့ အရမ္း ရင္ေတြစုိ႔ၿပီးေတာ့ေလ ဘာမွကုိ မေမးခ်င္ဘူး။ သူတုိ႔ေျပာတဲ့လူက လာေျပာတာကုိပဲ နားေထာင္တာ။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ အန္တီေတာ့ သူတုိ႔ကုိၾကည့္ၿပီးေတာ့ အိပ္လုိ႔လည္းမရဘူး။ ေရွာ့ရၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေျပာတာကုိပဲ နားေထာင္ၿပီးေတာ့ အူတူတူနဲ႔ကုိ အရမ္းအံ့ၾသလုိ႔ လူေတြျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိးျဖစ္ရတာ ဒီတိုင္းျပည္မွာ ေနေနရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ လူေတြက ကံဆုိးပါလား ဆုိၿပီးေတာ့ေလ။ အဲလုိမ်ဳိး အျမင္အသိနဲ႔ အန္တီက ေတာ္ေတာ္ေရွာ့ရလာတာေပါ့။
“နာဂစ္ေတြ ဘာေတြတုန္းကလည္း အန္တီက ဒီတုိင္းျပည္မွာမရွိဘူး။ မႀကံဳဖူးဘူးေလ။ မႀကံဳဘူးေတာ့ အန္တီက ဒီေလာက္ႀကီး မ်က္ျမင္ကုိယ္ေတြ႔၊ အန္တီက ၁ဝ ရြာေလာက္ ရွိမွာေပါ့ဆုိၿပီး၊ ဘယ္ကလာ အဲဒီမွာ ရြာေတြ ရာခ်ီၿပီးရွိတယ္ဆုိၿပီး သူက စီၿပီးေျပာသြားတာ။ ရြာနာမည္ေတြကုိ ေျပာသြားတာ အန္တီကေတာ့ မမွတ္ႏုိင္ဘူးေပါ့။”
