ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြက သံတမန္ေတြပါ၀င္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ႏွစ္ရက္ၾကာ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ  ျမန္မာအစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး ဘဂၤါလား ေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးသြားသူေတြ အေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

လံုျခံဳေရးေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးအေပၚ အျမင္သေဘာထားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ခဲ့တဲ့  ရခုိင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးအဖဲြ႔ဝင္ ေဒါက္တာေဒၚခင္ညိဳကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး- ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရဲ႕ ရခိုင္ကိစၥအေပၚ ျမင္တဲ့အျမင္က ဘယ္လိုရွိလဲ၊ အေကာင္းဘက္က ျမင္သလား၊ အဆိုးဘက္က ျမင္သလား။ ျမန္မာဘက္က ရွင္းျပတဲ့အခါမွာ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိလဲ။

ေျဖေဒါက္တာေဒၚခင္ညဳိ- “အေကာင္းဘက္ကေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ကေလ ဟိုဘက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္အရင္သြားတယ္။ ဟိုဘက္က ဘဂၤါလီအမ်ဳိးသမီးေတြကငိုျပတယ္။ ဒဏ္ရာေတြကို ျပတယ္။ ကေလးေတြကို လည္ပင္းေတြကို ဓားေတြနဲ႔ ရစ္ျပတယ္ ဆိုတာေတြကို ေျပာတာေတြကို သူတို႔က ယံုလာတယ္။ ယံုလာၿပီးေတာ့ က်မတို႔ကို အဆိုးျမင္ေနတာ။ က်မတို႔ ရွင္းျပတဲ့အခါက်ေတာ့ ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြ၊ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္၊ ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးရယ္၊ ေရွ႕ႏွစ္ေယာက္ ၿပီးေတာ့ ဦးဝင္းျမတ္ေအး အလွည့္က်ေတာ့ ပီ႐ူးေခါင္းေဆာင္ကထေတာ့ က်န္တဲ့သူေတြလည္း ထေတာ့တာပဲ။ ျပန္ေတာ့မယ္တဲ့။ CSO အစည္းအေဝး ရွိပါတယ္ဆိုၿပီး အေရးႀကီးတဲ့အစည္းအေဝး ရွိတယ္ဆိုၿပီး ျပန္ေတာ့မယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေတာ့တာပဲ။ ဒီဘက္က တားၿပီး ထမင္းေကြၽးေတာ့ ေအးေဆးစားတာပါပဲ။ သူတို႔က ဒီဘက္က ရွင္းျပေနတာကို နားမေထာင္ခ်င္ဘူး၊ စိတ္မဝင္စားဘူး။ အဲဒီလိုပံုစံ ရွိတယ္။ အဲဒါေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ တမ်ဳိးေပါ့။”

အစိုးရဘက္က ရွင္းျပတဲ့အခါမွာေရာ ဘယ္လိုအႀကံျပဳတာရွိလဲ။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဒီကိစၥကို ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုမလဲ။ သူတို႔ဘက္က ဘယ္လို တံု႔ျပန္ေျပာဆိုတာရွိလဲ။

“သူတို႔က ဒီလူေတြကို ျမန္ျမန္ေခၚေစခ်င္တာေပါ့။ အကုန္လံုး ျမန္ျမန္ေခၚ။ ဒီလိုပံုစံမ်ိဳး က်မနဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ေျပာတာကေတာ့ ဟုိဘက္ကလည္း ဒီလူေတြ သူတို႔ေျမေပၚကို လာ႐ႈပ္ေနတယ္ေပါ့။ သူတို႔အတြက္ ေျမႀကီးေပးေနရတယ္ေပါ့။ သူတို႔အတြက္ တာဝန္ႀကီးတယ္ေပါ့။ ျမန္ျမန္ေခၚရင္ ေကာင္းမယ္ေပါ့။ ဒီဘက္က ျမန္ျမန္ေခၚေပးပါဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး ေျပာတာေပါ့။ ေခၚေပးပါဆိုေတာ့ ဒီဘက္ကလည္း မေခၚတာလည္း မဟုတ္ဘူးေလ။ ေခၚေနတာပဲ၊ သူတို႔ဘာသာ မလာတဲ့ကိစၥေလ အဲဒီျပႆနာေပါ့။ ဟိုဘက္ကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ေခၚပါ ေခၚပါ ေျပာတယ္။ လူေတြကလည္း ျပန္ခ်င္ပါတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒီဘက္ကလည္း ေခၚေနတယ္။ ၾကားထဲမွာ ဘာျဖစ္ေနမွန္း မသိဘူး။ ဦးဝင္းျမတ္ေအးတို႔ ေျပာတာကေတာ့ သူတို႔ေမးၾကည့္တဲ့အခါမွာ ျပန္ခ်င္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပန္လို႔မရဘူး။ သူတို႔ သေဘာအတိုင္း ျပန္လို႔မရဘူး။ ၾကားထဲမွာ တခုခုေတာ့ ရွိေနတယ္။ တခုခုေတာ့ ေႏွာက္ေနတယ္။ တခုခုေပါ့။”

အဲဒီအဖြဲ႔ထဲမွာ တ႐ုတ္သံမတ္ေရာ၊ ႐ုရွားသံအမတ္ပါ ပါလာေတာ့ သူတို႔ေတြကေရာ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဘယ္လို သေဘာထားလဲ။

“အဲဒါမ်ိဳးေတာ့ မေျပာလိုက္ရဘူးေလ။ က်မတို႔ဆီက သံုးဦး ရွင္းျပတယ္။ တတိယေျမာက္မွာပဲ အခုလိုမ်ိဳး ျပန္ၾကမယ္ ထလုပ္တာေလ။ သူတို႔ဘက္က ေျပာတာေတာ့ က်မတို႔ဘက္ကေန ပံုစံေတြ လုပ္ေနတဲ့ကိစၥက ခရီးၾကာတယ္ေပါ့။ ဒီဘက္ကလည္း သူတို႔ပံုစံျဖည့္တာ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ သက္ေသျပႏိုင္ဖို႔ လုိတယ္ေပါ့။ သူတို႔ဘက္ကေတာ့ ဒီကိစၥက မလိုအပ္ဘဲနဲ႔ ရစ္တဲ့ပုံစံ ခပ္ဆန္ဆန္ေပါ့။ ဒါကို ဘယ္လို လြယ္ကူေအာင္ လုပ္ၾကမလဲေပါ့။ အဲလိုေတာ့ ေျပာတယ္။ တဦးခ်င္းရယ္လို႔ ေျပာတာမရွိေတာ့ က်မလည္း မေျပာတတ္ဘူး။ တဦးခ်င္းစီ ေျပာဖို႔ အခ်ိန္မရၾကဘူးေလ။”

အိုင္စီစီကို တင္ဖို႔ကို ေတာင္းဆိုေနတာေတြရွိတယ္။ ဒီကိစၥကိုေရာ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔က ေျပာဆိုခဲ့တာ ရွိလား။

“အဲဒီလိုမ်ိဳးေတာ့ သူတို႔ေတြ ေျပာသြားတာ မရွိဘူး။ က်မနဲ႔ စကားေျပာခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးကေတာ့ က်မက ေျပာခဲ့တာေတာ့ ဟိုဘက္ ဒီဘက္ကို မၽွမၽွတတ လုပ္ၾကပါ။ သူ ေျပာတာကေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ က်မတို႔လည္း သိပါတယ္။ လုပ္ပါမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဟိုဘက္က အဲလိုေတြ မတရားခံရပါတယ္ ေျပာေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔ဘက္ကလည္း ခံေနရတာပဲလို႔ ေျပာေတာ့ သူက အဲဒါဆိုလည္း ျပေလတဲ့။ အဲဒီလိုအပိုင္း ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဲဒါဆိုလည္း ငါတို႔ကို ျပေလဆိုေတာ့ အဲဒါက တပိုင္းေပါ့။ သူတို႔က ဟိုဘက္ကကိုပဲ အရမ္းသနားၿပီး အရမ္းစာနာၿပီးေတာ့ က်မတို႔က ဒီလူေတြကို အႏိုင္က်င့္ ဆုိးရြားေနတဲ့သူေတြ သူတို႔က အဲလိုထင္ေနၾကတာ  တဖက္သတ္ကို ျမင္ေနတာ။”

သူတို႔မွာ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို အေထာက္ထားမ်ိဳးေတြ၊ ႐ုပ္သံဖိုင္ေတြရွိလို႔ တျခားအခ်က္အလက္ေတြရွိလို႔ အခုလို ေျပာတာပါ ဆိုတာမ်ဳိး ေျပာခဲ့တာ ရွိလား။

“အဲဒါေတာ့ ေပၚတင္ေတာ့ မေျပာဘူး။ ဒါေပမယ့္ က်မနဲ႔ေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးက က်မတို႔ဆီမွာ ခံရတဲ့သူေတြရဲ႕ ပံုေတြရွိတယ္လို႔ ေျပာေတာ့ သူ႔မွာလည္း ရွိတယ္လို႔ေတာ့ ေျပာတယ္။ အဲဒီေလာက္ေတာ့ ေအးေအးေဆးေဆးေျပာဖို႔ အခ်ိန္ေတာ့ မရွိခဲ့ဘူး။ သူ႔ဓာတ္ပံု၊ ကိုယ့္ဓာတ္ပံု ျပဖို႔ေလာက္ထိ အခ်ိန္ေတာ့မရွိခဲ့ဘူး။ သူတို႔မွာရွိတယ္လို႔ေတာ့ ေျပာတာပဲ။”

ဆရာမနဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးက ဘယ္ႏိုင္ငံကလဲ။

“နယ္သာလန္က၊ သူ႔မွာ ဓာတ္ပံုေတြရွိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဘယ္လိုေတြ အသတ္ခံရတာေတြဆိုတဲ့ ပံုေတြ ရွိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဘာပံုေတြလဲ ဆိုတာေတာ့ မသိဘူး။ က်မအထင္ေတာ့ ဒဏ္ရာေတြကို ႐ုိက္လာတဲ့ပံုေတြလို႔ေတာ့ ထင္တာပဲ။ က်မ ထင္တာပါ။ မေသခ်ာပါဘူး။”

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာဘက္က ဘယ္လုိေတြ ဆက္လုပ္သြားဖို႔ရွိလဲ။

“က်မတို႔ကေတာ့ အႀကံေပးထားတာေတြ ရွိပါတယ္။ ျပည္ပနဲ႔ ျပည္တြင္းနဲ႔က သတ္သတ္ေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ျပည္တြင္းကေတာ့ သတ္သတ္ႀကီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတာ့ မရွိေသးဘူးေပါ့။ အရင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပါ့။ အေကာင္အထည္မေဖာ္ရေသးေတာ့ အဲဒါ ေစာင့္ေနတာေပါ့။ အခုက ၾကားျဖတ္ေတြ႔ရတဲ့ အေနထားမ်ိဳးေလ။”