ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ ျမန္မာ အစိုးရဖက္က အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အေရးကိစၥမ်ား ဆုိင္ရာ လက္ေထာက္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ေျပာပါတယ္။
အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရးဆိုင္ရာ ဒုတိယညႇိႏႈိင္းေရးမႉးလည္းျဖစ္တဲ့ အာရ္ဆူလာျမဴလာ ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ထဲက သက္ကယ္ျပင္စခန္းနဲ႔ ဒါးပိုင္စခန္းေတြကို သြားေရာက္ၿပီး ျပည္တြင္း ပဋိပကၡေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြကို ၾကည့္႐ႈေလ့လာခဲ့သလို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြကိုလည္း သြားေရာက္ ၾကည့္ရႈၿပီးတဲ့ေနာက္ ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။
“ေကာက္စ္ဘဇားကေန ျပန္လာၾကမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ က်မ ျမင္ေတြ႔ၾကား သိလာရတာေတြ အရဆိုရင္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လက္လွမ္းမမီ၊ ကာကြယ္ေရးအပိုင္း စိုးရိမ္ေနရဆဲ၊ ေဘးဒုကၡ ေရွာင္ၾကမွာေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမွာပဲ။ ဆိုေတာ့ အေျခအေနေတြဟာ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာဖို႔အတြက္က မၿပီးစီးေသးဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာၾကမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ဇာတိရပ္ရြာဆီ ျပန္လာခြင့္ ရွိ မရွိ စိုးရိမ္ပူပန္ပါတယ္” လို႔ မစၥ ျမဴလာက ေျပာပါတယ္။
ဇာတိရပ္ရြာကို ျပန္လာၾကမယ့္သူေတြအတြက္ ျပင္ဆင္ထားတာေတြကို မျမင္ခဲ့၊ မၾကားခဲ့ရသလို ေျမယာအခြင့္အေရး ပါဝင္ပတ္သက္မႈ၊ ျပည္တြင္း ေဘးဒုကၡေရွာင္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြဟာ အေတာ္ႀကီးကို ဆိုးရြားေနတာေၾကာင့္ ေကာက္စ္ဘဇားက ဒုကၡသည္ေတြကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ႏိုင္ေအာင္ အေၾကာင္းၾကားေပးရပါလိမ့္မယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
ႏိုုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုး ေျပာေရးဆိုုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးကေတာ့ အဲဒီ ဒုုကၡသည္စခန္းေတြဟာ ယာယီ စီစဥ္ထားတာျဖစ္သလုုိ ဒုုကၡသည္ေတြရဲ႕ ဇာတိေနရပ္ေတြမွာ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဦးေဇာ္ေဌးက ““က်ေနာ္တို႔က အသင့္ျဖစ္ေနတာၾကာၿပီ။ အခုက လူမလာေသးဘဲနဲ႔ ျပင္ထားတဲ့ေနရာကို ၾကည့္ၿပီး ေျပာတဲ့အပိုင္းမွာေတာ့ လက္ေတြ႔ေဆာင္ရြက္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ နည္းနည္းတင္းမာမႈေတာ့ ရွိလိမ့္မယ္။ က်န္းမာေရး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအပိုင္းကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ အကုန္လံုးလုပ္ထားတယ္။ အခုက ျပႆနာက ျပန္လာမယ့္သူေတြက မလာေသးဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က ျပင္ထားတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဘက္ကလည္း ျပင္တဲ့ေနရာမွာလည္း ေနာက္က အဖဲြ႔အစည္းအသီးသီးကို အကုန္လံုး ေကာ္မတီေတြ ဖဲြ႔ထားတယ္။ အဲဒီအဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ျပန္ဝင္လာၿပီးတဲ့အခါမွာ တခ်ဳိ႕ေသာ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ဟာေတြ မေဆာင္ရြက္ေသးတာလည္း ေတြ႔မွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ လူေရာက္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ အားလံုးက အဘက္ဘက္က ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။
"အဓိကကေတာ့ မိုးရာသီလာေတာ့မယ့္အခ်ိန္မွာ ဟိုဘက္မွာ ျပည့္ေနမွာ၊ ဒုကၡေရာက္ရမယ့္ အျဖစ္မ်ဳိး ျဖစ္လာမွာပဲ စိုးရိမ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကိုပဲ အျမန္ဆံုး ျပန္လာ။ က်ေနာ္တို႔က ယာယီပဲထားမွာ။ ကမ့္ပ္မွာ ခဏပဲထားမွာ။ ၿပီးရင္ ကိုယ့္ေနရာ၊ မူလေနရာနဲ႔ အနီးဆံုးေနရာကို သြားဖို႔ plan ကို လုပ္ထားတာ။ အဲဒီေတာ့ ကမ့္ပ္ကို သြားၾကည့္ၿပီးေတာ့ ျပန္လာဖို႔ အေၾကာင္းမရွိေသးဘူး ေျပာတာက က်ေနာ္တို႔ ထားတာက ကမ့္ပ္မွာ ေခတၱပဲထားမွာ။ မူလေနရာနဲ႔ အနီးဆံုးေနရာ ဒီေနရာေတြကိုပဲ က်ေနာ္တို႔က ပို႔မွာ။ ကမ့္ပ္ၾကည့္ၿပီး ေျပာတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အပိုင္းမွာေတာ့ လဲြမွားခ်က္ေတြ ကဲြလဲြခ်က္ေတြ ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္တယ္။” လို႔ ေျပာပါတယ္။
အစိုုးရအေနနဲ႔ အဘက္ဘက္က ျပင္ဆင္ထားၿပီး တကယ္လက္ေတြ႔မွာ ျပန္မလာေသးဘဲ ႀကိဳတင္သံုုးသပ္ေျပာေနတာေတြဟာ ကြဲလြဲမႈျဖစ္ေနတယ္လုုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၆ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္လာေရာက္ခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ မစၥျမဴလာဟာ ေနျပည္ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အတိုင္ပင္ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီး၊ လူကယ္ျပန္ဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါေသးတယ္။
ၿပီးေတာ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ လူမေနၾကေတာ့တဲ့ ရြာေပါင္း ၅၅ ရြာေလာက္ကို ျမန္မာအစိုးရက ဘူဒိုဇာနဲ႔ ထိုးဖ်က္ပစ္လိုက္ၿပီး စုစုေပါင္း ရြာ ၃၆၂ ရြာဟာ ၾသဂုတ္လကတည္းက တစိတ္တပိုင္းေရာ အလံုးစံုပါ ဖ်က္ဆီးခံထားရတယ္လို႔ နယူးေယာ့ခ္ အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔က ေျပာဆိုထားပါတယ္။
