လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရး နဲ့  ျပည္သူ့အင္အား ၀န္ၾကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီး ဦးခင္ရီ၊  ေနာ္ေ၀နိုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီးဌာန ဒု-၀န္ၾကီးနဲ့ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံးရဲ့ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အၾကံေပး ဗုိလ္မႉး တူးတူးေလးတုိ့ မေန့က ေက်ာက္ၾကီးျမို့နယ္မွာ ေတြ့ဆုံခဲ့ပါတယ္။

[caption id="attachment_26032" align="alignleft" width="300" caption="ျပည္သူ့အင္အား ၀န္ၾကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီး ဦးခင္ရီ"][/caption]

ဒီေတြ့ဆုံပြဲမွာ ျပည္တြင္း ပုန္းေအာင္းေနထုိင္သူမ်ား အေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ မွတ္ပံုတင္ ျပုလုပ္ေပးနိုင္ေရးနဲ့ အျခားဖြံ့ျဖိုးေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား ေဆြးေနြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပည္တြင္း ပုန္းေအာင္းေနထုိင္သူ ၃၆ ဦးကုိလည္း မွတ္ပုံတင္ ထုတ္ေပးခဲ့တယ္လုိ့ ၀န္ၾကီး ဦးခင္ရီက ေျပာပါတယ္။ ေကအန္ယူ နဲ့ ေတြ့ဆုံမႈနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ၀န္ၾကီး ဦးခင္ရီကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ့မေန့ကေတာ့ ေက်ာက္ၾကီးမွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးေကာ္မတီမွာ က်ေနာ္က အဖဲြ့၀င္ေပါ့။ ေကအန္ယူဘက္ကလည္း ဗုိလ္မႉးၾကီး ေစာတူးတူးေလး၊ နယ္ေျမခံ တပ္မဟာ (၃) တပ္မဟာမႉးေတြ ပါတယ္။ တဖက္က ဧည့္သည္ကေတာ့ ေနာ္ေ၀းနုိင္ငံ နုိင္ငံျခားေရး ဒု၀န္ၾကီးနဲ့ အဖဲြ့၊ ျမန္မာနုိင္ငံဆုိင္ရာ ေနာ္ေ၀း သံအမတ္ၾကီး အဲဒါပါတယ္။ ျပည္တြင္း ျပည္ပ သတင္းဌာနေတြပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ကေတာ့ ဒီျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ အဆင့္ေတြ အမ်ားၾကီး႐ွိပါတယ္။ ပထမလုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ခုိင္ျမဲလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေနထုိင္ သူေတြကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ တုိင္းရင္းသားညီအစ္ကို မိသားစု ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး လုပ္ငန္းေတြ၊ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္႐ြက္နုိင္ဖုိ့ အတြက္ ေက်ာက္ၾကီးမွာ ႐ွိတဲ့ ေက်း႐ြာအုပ္စု တစုက ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေနထုိင္သူေတြ ကိစၥကို ေက်ာက္ၾကီးမွာ သြားျပီး ေဆြးေနြးတာျဖစ္ပါတယ္။”

ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေနထုိင္သူေတြက ၀န္ၾကီးတုိ့ အခုျပန္ျပီးေတာ့ ေနရာျပန္ခ်ထားေပးတာလား။ နဂိုေနရာကိုပဲ ျပန္ခ်ထားေပးတာလား။ ဘယ္လို စီစဥ္ေပးထားတာလဲ။

“သူေနရာမွာ သူျပန္ေနခ်င္တဲ့သူဆုိရင္ သူ့အိမ္၊ သူ့ယာ၊ သူ့ေျမ႐ွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ သူ့ေနရာသူ ျပန္ေနမွာေပါ့။ အိုးသစ္၊ အိမ္သစ္နဲ့ ေနရာသစ္မွာ ေနခ်င္တယ္ဆုိရင္လည္း အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တုိ့ စီစဥ္ေပးမွာပါ။ ဒါကေတာ့ အေသးစိတ္ျပန္ျပီးေတာ့ နယ္ေျမကြင္းဆင္းၾကည့္မွ သိရမယ့္သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ တုိင္းရင္းသားေတြကို ဘယ္နည္းဘယ္ပုံ အဆင္ေျပေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးနုိင္မယ္ ဆုိတာကို တာ၀န္႐ွိအဖဲြ့အစည္းေတြက ဆင္းျပီးေတာ့ ညွိနႈိင္းေဆြးေနြးသြားမွာပါ။ ဒါကပထမအဆင့္ပါ။”

ေနာ္ေ၀း ဒုနုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး အေနနဲ့က ဒီေဆြးေနြးပဲြမွာ ဘာေၾကာင့္ ပါ၀င္ရတာလဲ။

“ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ အခုလုိ ကိစၥေတြမွာ နုိင္ငံတကာက စိတ္၀င္စားၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီကိစၥက ေကာင္းတဲ့လုပ္ငန္းေလ၊ တုိ္င္းရင္းသား ညီအစ္ကိုေတြ ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးက ေကာင္းတဲ့လုပ္ငန္း၊ ေကာင္းတဲ့လုပ္ငန္းေတြကုိ စိတ္၀င္စားတဲ့လူေတြက နုိ္င္ငံေတာ္က ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ လိုအပ္ရင္ ဘယ္လိုကူညီေပးမလဲဆုိတာ လာေရာက္ေလ့လာ၊ ၀င္ေရာက္ေဆြးေနြးတဲ့ သေဘာပါ။”

ေကအန္ယူနဲ့ အခုေတြ့ဆုံပဲြမွာ အဓိက ဘာေတြ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကလဲ။

“ခုနလိုေပါ့၊ ေက်ာက္ၾကီးမွာ႐ွိတဲ့ ေက်း႐ြာအုပ္စု တစုကိုေတာ့ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းသြားလာ သူေတြကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးမယ္၊ မူလေဆြးေနြးကတည္းက စားနပ္ရိကၡာ ဖူလုံေရးကိစၥ၊ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ေနထိုင္နုိင္ေရးကိစၥ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုံျခံုမႈကိစၥေတြေပါ့၊ ဒါေတြကို ဘယ္နည္းဘယ္ပုံ ေဆာင္႐ြက္ေပးၾကမယ္။ တုိ္င္းရင္းသားေတြရဲ့ လုိအပ္ခ်က္ေတြကဘာေတြလည္း၊ သူတုိ့ျဖည့္ေပးရမွာက ဘာေတြလည္း၊ အဲဒါေတြကို စျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးတာပါ။”

ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့ ကာလတေ႐ြ့မွာ အခု မိုင္းအသုံးျပုမႈေတြလည္း ၂ ဖက္စလုံးက ႐ွိေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ျပည္သူေတြက မုိင္းျပဿနာေတြနဲ့ အဓိက ရင္ဆုိင္ေနရတယ္ေလ။ ဆုိေတာ့ ၀န္ၾကီးတုိ့ မုိင္းျပဿနာကို ဘယ္လိုေျဖ႐ွင္းေပးဖို့ ေဆြးေနြးတာေတြ ႐ွိသလဲ။

“ျပည္တြင္းစစ္လုိ့ေတာ့ ေခၚလုိ့မရဘူး။ လြတ္လပ္ေရးျပီးတဲ့ေနာက္မွာ နယ္ခ်ဲ့ေတြရဲ့ ေသြးခဲြမႈေၾကာင့္ ညီအစ္ကိုအခ်င္းခ်င္း သေဘာထား မတုိက္ဆုိင္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ျပည္တြင္းစစ္လုိ့ သုံးလို့မရဘူး။ ဒီျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အဆင့္ေတြ အမ်ားၾကီး႐ွိတယ္။ ပထမအဆင့္အေနနဲ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ခုိင္မာေအာင္လုပ္မယ္။ ျပီးရင္ မုိင္းေတြဘာေတြ ႐ွင္းဖုိ့လိုရင္ လိုအပ္သလုိ ကုိုယ့္ဘာသာျဖစ္ျဖစ္၊ အကူအညီနဲ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆက္႐ွင္းသြားဖုိ့ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြျပီးသြားရင္ေတာ့ တို္င္းရင္းသားညီအစ္ကုိေတြ မိသားစုနဲ့ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေနထို္င္ေရးတုိ့ ဆက္လုပ္သြားမွာေပါ့။ အခု ေက်ာက္ၾကီး ေဒသမွာ အခုလုပ္ေနတဲ့ ေ႐ြွႊြ့ေျပာင္းသူမ်ား ေနရာခ်ထားေရးဆုိ မိုင္းမွ ႐ွင္းဖုိ့မလိုဘဲ၊ ဒါေၾကာင့္ ေနရာတန္းခ်ေပးတာေပါ့။ ဒီသေဘာပါပဲ။”

မေန့က မွတ္ပုံတင္လည္း တခါတည္းလုပ္ေပးတယ္လို့ ၾကားရတယ္။ ဘယ္လုိမ်ိုးလုပ္ေပးတာလဲ။

“မွန္ပါတယ္။ အဲဒီပုဂၢိုလ္ေတြက က်ေနာ္တုိ့ တုိင္းရင္းသားေတြပါ။ က်ေနာ္တုိ့ ကရင္ တုိင္းရင္းသားေတြပါ။ ညီအစ္ကိုေတြပါ။ က်ေနာ္တုိ့ ၀န္ၾကီးဌာန စကားနဲ့ ေျပာရရင္ေတာ့ ေမြးရာပါ နုိင္ငံသားေတြပါ။ သူတုိ့က နုိင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ ရသင့္တဲ့လူေတြျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ပဋိပကၡ ေၾကာင့္၊ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေနထိုင္ရေတာ့ အခုလို မွတ္ပုံတင္ေတြဘာေတြ မရေသးတဲ့သေဘာေပါ့။ အခုေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ အခြင့္အခါသင့္တုန္း ဒါေတြကို မွတ္ပုံတင္ေပးတဲ့သေဘာပါ။ အဲဒီလုိေပးျခင္းအားျဖင့္ ဒီပုဂၢိုလ္က နိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ ရတဲ့သေဘာပါပဲ။ ၂၀၀၈ ခုနွစ္ ဖဲြ့စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒ အခန္း ၈ မွာပါတယ္။ နိုင္ငံသားသဖြယ္အခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ရတာေပါ့။ ဒါကေတာ့ နုိင္ငံေတာ္ရဲ့ ေစတနာပါ။ အခြင့္အခါ ေပးရင္ေပးသလို ေဆာင္႐ြက္ေပးတာပါ။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ စျပီးေတာ့ ပထမဆုံးခံစားရတဲ့ အသီးအပြင့္တခုလုိ့ ေျပာလုိ့ရပါတယ္။”

မွတ္ပုံတင္ထုတ္ေပးတယ္ဆုိတာ လူဘယ္ေလာက္ကုိ ထုတ္ေပးတာလဲ။

“က်ေနာ္တုိ့ကေတာ့ အကုန္ယူသြားတယ္။ လူ ၁၅၀၀ ၊ ၂၀၀၀ ေလာက္႐ွိတယ္ဆုိေတာ့၊ ယူသြားတယ္။ အကုန္မလာဘူး။ ကုိယ္စားလွယ္ေတြ အရင္လာတယ္။ ေဆြးေနြးတယ္ဆုိေတာ့၊ ေက်းလက္ေဒသမွာ႐ွိတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ အၾကီးအကဲေတြပဲလာတယ္။ ၃၆ ေယာက္ကုိပဲ ေပးလိုက္နုိင္တယ္။ ဘာလို့လဲဆုိေတာ့ ကိုယ္တုိင္ လက္ေဗြနွိပ္ရတာဆုိေတာ့၊ မပါတဲ့သူေတြ ေပးလုိ့မရဘူး။”

ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ ေျပာစရာ႐ွိဦးမလဲ။

“က်ေနာ္တို့ နုိင္ငံေတာ္ အစုိးရ အဖဲြ့သစ္အေနနဲ့ တကယ့္ကုိ စိတ္ရင္းေစတနာ အမွန္နဲ့ တုိင္းရင္းသား ညီအစ္ကုိေတြကို ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး လုပ္ငန္းေတြ၊ တုိင္းျပည္မွာ တကယ္ လုိအပ္ေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကုိ အားၾကိုးမာန္တက္ ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္။ ဒီအေပၚမွာ နွစ္ဘက္ သက္ဆုိင္ရာ အဖဲြ့အစည္းေတြေရာ၊ လူထုေတြေရာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ၀ုိင္း၀န္းကူညီ ေဆာင္႐ြက္ေပးေနတယ္။ မျဖစ္မေန ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္ လို့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”