မူးယစ္ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္မႈမွာ ဘိန္းျဖဴ၊ ေဆးေျခာက္၊ ကိုကင္းနဲ႔ အဖက္တမင္း စိတ္ႂကြ ႐ူးသြပ္ေဆးျပားေတြအျပင္ စိတ္ေျပာင္းေဆးဝါးသစ္ ထုတ္လုပ္မႈေတြကိုပါ ေတြ႔ရွိလာေနရတယ္လို႔ မူးယစ္ဗဟိုအဖြဲ႔ဥကၠ႒ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေက်ာ္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ စိတ္ေျပာင္း ေဆးဝါးသစ္အမ်ိဳးေပါင္း ၂၆၀ ေတြ႔ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ အမ်ိဳးေပါင္း ၆၃၀ မ်ိဳးထိ ျမင့္တက္လာခဲ့တယ္လို႔လည္း ၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၀ ရက္က ေနျပည္ေတာ္မွာလုပ္ခဲ့တဲ့  မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူဝါဒထုတ္ျပန္ေၾကညာတဲ့ အခမ္းအနားမွာေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးဝါး တရားမဝင္ ထုတ္လုပ္မႈ၊ သယ္ေဆာင္ေရာင္းဝယ္မႈနဲ႔ သုံးစြဲမႈေတြဟာ ျပည္သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ ေအးခ်မ္းစြာေနထိုင္မႈကို ဆိုး႐ြားစြာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနၿပီး လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအေျခခံအုတ္ျမစ္ေတြကိုလည္း လႈိက္စား လာတာကို ေတြ႕ရွိရတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ကမၻာ့မူးယစ္ေဆးဝါး အစီရင္ခံစာအရ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ႕ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ တစ္ႏွစ္အတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး အနည္းဆုံး (၁) ႀကိမ္ သုံးစြဲမႈရွိၿပီး ကမၻာ့လူဦးေရ ၂၅၅ သန္း ရွိတဲ့အနက္ ၂၉.၅ သန္းဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး ကုသမႈခံယူဖို႔ လိုအပ္ေနသူေတြျဖစ္ၿပီး ၁၂ သန္းဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာတြင္း ထိုးသြင္းသူေတြျဖစ္တယ္။ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ မူးယစ္ေဆးလြန္ ေသဆုံးမႈ၊ မူးယစ္ေဆးစြဲမႈေၾကာင့္ ကူးစက္ခံရ တဲ့ HIV ေရာဂါ၊ အသည္းေရာင္အသားဝါ “B” “C” နဲ႔ TB ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ မ်ားျမင့္တက္ လာေနတယ္လို႔လည္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

အမ်ိဳးသား မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူဝါဒတစ္ရပ္ေပၚထြက္လာေရးအတြက္ ၂၀၁၆ စက္တင္ဘာလမွ စတင္ၿပီး မူဝါဒသစ္ ေရးဆြဲေရးဆိုင္ရာေဆြးေႏြးပြဲ၊ လမ္းျပေျမပုံ (Road Map) ရွင္းလင္းပြဲ၊ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔အသီးသီးရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲ ၃ ႀကိမ္ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြက ျပန္လည္သုံးသပ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ  ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း ၃၅၇ ဦး တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

အဆင့္ဆင့္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲေတြက ရရွိလာတဲ့ မူဝါဒမူၾကမ္းအေပၚ ၂၀၁၇ ႏိုဝင္ဘာလမွာ က်င္းပတဲ့ အမ်ိဳးသားမူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရးမူဝါဒ အတည္ျပဳေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

မူဝါဒမွာထုတ္ လုပ္မႈေလၽွာ႔ခ်ေရးနဲ႔  အစားထိုးဖြံ႔ၿဖိဳးေရးက႑၊ သုံးစြဲမႈေတြေလၽွာ႔ခ်ေရးနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၲရာယ္ေလ်ာ့ခ်ေရးက႑၊ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးက႑၊ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ တိုးျမႇင့္ေရးက႑နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ အညီျဖစ္ေစေရး က႑ စတာေတြကို ထည့္သြင္းေရးဆြဲ ထားပါတယ္။

မၾကာေသးခင္က ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ား ဆိုင္ရာ ဥပေဒပါ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၅ အရ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူေတြကို ေထာင္ဒဏ္ခ် မွတ္ျခင္းမရွိေတာ့ဘဲ ေဆးကုသေရးနဲ႔ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။