အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ကဘာလဲ။
ေဗာက္ဆိုတာ ၾကာရွည္ ဦးေရျပားေပၚမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ဦးေရျပားဆဲလ္အေသေလးေတြ အခ်ပ္လိုက္ျဖစ္ေနျခင္းကို ေခၚပါတယ္။ သည္ေဗာက္ဖတ္ေတြဟာ သင့္ပခံုးေပၚေတာင္ က်လာႏိုင္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံ ေျခာက္ေသြ႕ယားယံျခင္းကို ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ
ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္
လကၡဏာမ်ား
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ
ေဗာက္ေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ျမင္လြယ္သိလြယ္ပါတယ္။ အျဖဴေရာင္ေခ်ာက်ိက်ိ အေရျပားဆဲလ္ေသ အခ်ပ္ေတြဟာ သင့္ဆံပင္နဲ႔ ပခံုးေပၚမွာ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အပူလွံဳျခင္းဟာအေရျပားကို ေျခာက္ေသြ႕ေစတဲ့အတြက္ မိုးတြင္းနဲ႔ ေဆာင္းရာသီမွာ ပိုဆိုးလာႏိုင္ပါတယ္။ ေႏြရာသီေရာက္ရင္ ျပန္ေကာင္းလာမွာျဖစ္ပါတယ္။
Cradle cap လို႔ေခၚတဲ့ အဆီဂလင္းေလးေတေရာင္ၿပီး ျဖစ္တဲ့ ေဗာက္ေရာဂါဟာ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေသာ္လည္း အသက္၁ႏွစ္ေအာက္ကေလး ေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အႏၲရာယ္ေတာ့မရွိႏိုင္ပါဘူး။ သူ႔အလိုအေလ်ာက္ ေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။
ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ
ေဗာက္ေရာဂါဟာ အရမ္းဆိုးရြားတဲ့ ျပသနာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ပံုမွန္ေစ်းမွာေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေခါင္းေလၽွာ္ရည္ေတြနဲ႔မွ အဆင္မေျပလၽွင္ (သို႔) ဦးေရျပားမ်ား နီလာ ေရာင္လာလၽွင္ သင့္ဆရာဝန္ (သို႔) ဦးေရျပားကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္ ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ အဆီဂလင္းမွ အဆီထြက္မ်ားေသာေၾကာင့္ ဦးေရျပားေရာင္ျခင္း (သို႔) အျခားေသာအေျခအေနေတြကလည္း ေဗာက္ေရာဂါနဲ႔ ဆင္တူတတ္ပါတယ္။
အေၾကာင္းရင္းမ်ား
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ
ေဗာက္ေရာဂါဟာ
•အဆီဂလင္းမွ အဆီအထြက္မ်ားၿပီး လွံု႔ေဆာ္ခံရေသာ အေရျပားေတြမွာ ေရာင္ရမ္းတဲ့အခါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေဗာက္ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုး အေၾကာင္းအရင္းျဖစ္ၿပီး အျဖဴေရာင္၊ အဝါေရာင္ေဗာက္ အခ်ပ္ေတြနဲ႔ ဦးေရျပားကို နီရဲေစၿပီး အဆီေတြထြက္ေစပါတယ္။
• ေခါင္းမေလၽွာ္တာနဲ႔ပဲ ေဗာက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ သင္ဟာ ေခါင္းပံုမွန္မေလၽွာ္ဘူးဆိုလၽွင္ ဦးေရျပားမွ အဆီဆဲလ္နဲ႔ အေရျပားဆဲလ္ေတြဟာ ေဗာက္ေတြကို ျဖစ္ေစမွာပါ။
• malassezia လို႔ေခၚတဲ့ မွိုတစ္မ်ိဳးဟာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ အမ်ားစုရဲ႕ ဦးေရျပားမွာ ရွိတတ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕သူေတြမွာ ၎ဟာ ဦးေရျပားကို လွံု႔ေဆာ္ၿပီး အေရျပားဆဲလ္ေတြကို ႀကီးထြားလာေအာင္လုပ္ပါတယ္။
• ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ဦးေရျပားမွာ ေဗာက္ျဖစ္လာရင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ပိုေသးၿပီး အဆီနည္းပါတယ္။ ဦးေရျပားနီျမန္း ေရာင္ရမ္းျခင္းလည္း ျဖစ္တာ နည္းပါတယ္။
• ဆံပင္အလွျပင္ ပစၥည္းေတြဟာ ဦးေရျပားနဲ႔ ဓာတ္မတည့္တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆံပင္အလွျပင္ပစၥည္း (သို႔) ဆံပင္ဆိုးေဆးေတြမွာ ပါတဲ့ အခ်ိဳ႕ပစၥည္းေတြဟာ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ဦးေရျပားနီျမန္း ယားယံၿပီး ေဗာက္ေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
Risk factors
ငါ့ဆီမွာ Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ
ေဗာက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• အသက္အရြယ္- ေဗာက္ေရာဂါဟာ သက္ႀကီးေကာင္ ဝင္စ အရြယ္ေတြမွာ စျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး သက္လတ္ပိုင္းေရာက္သည္ထိ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့ လူႀကီးေတြမွာ မျဖစ္ဖူးလို႔ေတာ့ ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ အခ်ိန္အၾကာႀကီး ၾကာသည္ထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• က်ားေဟာ္မုန္း- အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေဗာက္ေရာဂါပို ျဖစ္လြယ္ပါတယ္။ ဒါဟာ က်ားေဟာ္မုန္းေၾကာင့္လို႔ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။
• အဆီထြက္မ်ားေသာ ဆံပင္ႏွင့္ ဦးေရျပား- Malassezia လို႔ေခၚတဲ့ မွိုတစ္မ်ိဳးဟာ သင့္ဦးေရျပားမွ အဆီေတြကို မွီခိုစားသံုးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဆီအထြက္မ်ားတဲ့ ဦးေရျပားနဲ႔ ဆံပင္ဟာ ေဗာက္ေရာဂါျဖစ္ဖို႔ ပိုလြယ္ပါတယ္။
• Parkinson’s diseaseကဲ့သို႔ အာရံုေၾကာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေရာဂါေတြဟာ အဆီထြက္မ်ားၿပီး ဦးေရျပားေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ ေဗာက္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားပါတယ္။ HIV ေရာဂါပိုးရွိသူ (သို႔) အျခားအေျခအေနတစ္ခုေၾကာင့္ ခုခံအားက်ေနသူေတြမွာလည္း ဒီလိုမ်ိဳးေဗာက္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ
ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ
ဆရာဝန္ဟာ သင့္ရဲ႕ဆံပင္နဲ႔ ဦးေရျပားကိုၾကည့္ၿပီး ေဗာက္ေရာဂါကို အလြယ္တကူ အတည္ျပဳႏိုင္ပါတယ္။
Dandruff (ေဗာက္ထျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ
ေခါင္းေလၽွာ္ျခင္းဟာ ေဗာက္ေပ်ာက္ေစဖို႔ရာ အဓိက ကုသမွဳပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားေသာ ဆိုးရြားတဲ့ ေဗာက္ေရာဂါေတြကိုလည္း ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားေပးတဲ့ ေခါင္းေလၽွာ္ရည္၊ steriod လိမ္းေဆးေတြ နဲ႔ မွိဳသတ္creamေတြ အသံုးျပဳၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။
