အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးဆိုတာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျပီးတဲ့အခါ အေရးေပၚသံုးစြဲၾကတဲ့ သားဆက္ျခားေသာက္ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္မလိုဘဲ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူေသာက္သံုးနိုင္တဲ့ေဆးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးေပၚသေႏၶတားနည္းေတြကို လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ အေျခအေနအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္ –

• သေႏၶတားေဆးမသံုးထားျခင္း၊
• လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားခံရျခင္း၊
• ပံုမွန္သားဆက္ျခားနည္းလမ္းေတြမွာ အမွားအယြင္း သို႔မဟုတ္ ခြ်တ္ယြင္းမႈရွိတဲ့အခါမ်ိဳး၊
• ကြန္ဒံုးေပါက္ျပဲျခင္း၊ ေခ်ာ္ထြက္ျခင္း၊အသံုးျပဳပံုမမွန္ကန္ျခင္း၊
• သေႏၶတားေသာက္ေဆးေတြကို ေသာက္သံုးဖို႔ ၃ ရက္နဲ႔အထက္ ရက္ေက်ာ္ျခင္း၊
• သားအိမ္ဝအဖံုး(diaphragm )သို႔မဟုတ္ သားအိမ္ဝအပိတ္ (cervical cap) အေနအထားမမွန္ျခင္း၊ ပ်က္စီးျခင္း၊ ေပါက္ျပဲျခင္း၊ ထြက္က်ျခင္း(expulsion)
• ရက္တြက္သေႏၶတားနည္းမွာ ရက္အတြက္မွားျခင္း၊
•  သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း (IUD)သို႔မဟုတ္ အေရျပားေအာက္ ထည့္သြင္းရတဲ့သေႏၶတားပစၥည္း ကိုထုတ္လိုက္ျပီးတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ အေရးေပၚသေႏၶတားနည္းေတြကိုသံုးၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ သံုးစြဲရလြယ္ကူတယ္ဆိုတာနဲ႔ပဲ ပံုမွန္သားဆက္ျခားေဆးေတြ၊ နည္းလမ္းေတြကို မသံုးေတာ့ဘဲ ဒီေဆးကိုပဲ လိင္ဆက္ဆံျပီးတိုင္း ေသာက္ေနၾကသူေတြ ရွိလာပါတယ္။

ဒီေတာ့ အေရးေပၚသားဆက္ျခားေဆးကို ထပ္ကာတလဲလဲေသာက္ရင္ ဘာေတြျဖစ္လာနိုင္သလဲ

အေရးေပၚသားဆက္ျခားေသာက္ေဆးအမ်ားစုက ပရိုဂ်က္စတင္ေဟာ္မုန္းပဲပါတဲ့ levonorgestrel ေသာက္ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးကို အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံျပီး သို႔မဟုတ္ သေႏၶတားေဆး ေသာက္ဖို႔၊ ထိုးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အခါ ၃ ရက္(၇၂ နာရီ) (နာရီ ၁၂၀) အတြင္း ေသာက္သံုးရင္ ကိုယ္ဝန္ရရွိဖို႔ကို ၈၉ (၈၇-၈၈) ရာခိုင္ႏႈန္းကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ပိုင္း ေစာေစာေသာက္ေလ ပိုထိေရာက္ေလျဖစ္ပါတယ္။ သူက မ်ိဳးဥအိမ္ကေန မ်ိဳးဥထြက္ရွိမႈကို ယာယီတားဆီးေပးျပီး ကိုယ္ဝန္မရေအာင္ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ အေရးေပၚသားဆက္ျခားေဆးဆိုတာ တစ္ၾကိမ္သံုးဖို႔သာ ရည္ရြယ္ထုတ္လုပ္တာျဖစ္ေပမယ့္ တစ္လအတြင္း တစ္ၾကိမ္ထက္ေက်ာ္ျပီးေသာက္ရင္လည္း က်န္းမာေရးအႏၱရာယ္ေတြ မျဖစ္ေစႏုိင္ပါဘူး။ အေရးေပၚသားဆက္ျခားေဆးေတြက ပိုေသာက္မိလို႔ အႏၱရာယ္မရွိေစနိုင္ဘူးဆိုေပမယ့္ ရာသီစက္ဝန္းမမွန္တာ၊ မအီမသာျဖစ္တာ၊ ရင္သားတင္းတာတို႔လို ခဏတာသာျဖစ္တတ္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအနည္းငယ္ ရွိနိုင္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္းတို႔လည္း ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ဒါေတြအကုန္လံုးက သေႏၶတားေဆးေတြရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ သက္ေရာက္မႈေတြျဖစ္လို႔ စိုးရိမ္စရာမရွိပါဘူး။ ရာသီလာျပီးမၾကာခင္ မထင္မွတ္ဘဲ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ ရာသီေသြးဆင္းတာ၊ ေနာက္တစ္လရာသီလာတဲ့အခါ ေစာေနတာ၊ ေနာက္က်တာေတြလည္း ရွိနိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုေတြ ေဘးဥပါဒ္နည္းပါးတာေၾကာင့္ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္မပါဘဲ အေရးေပၚသားဆက္ျခားေဆးေတြကို အလြယ္တကူ ဝယ္ယူနုိင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရးေပၚအေနနဲ႔သာ ဒီေဆးကိုသံုးဖို႔ ရည္ရြယ္ထုတ္လုပ္ထားတာျဖစ္လို႔ ပံုမွန္သားဆက္ျခားနည္းအျဖစ္နဲ႔ သံုးဖို႔မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ သားဆက္ျခားေသာက္ေဆးနဲ႔ ထိုးေဆးေတြကိုသာ သံုးသင့္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေရးေပၚကုိယ္၀န္တားဖုိ႔အတြက္ ဒီေဆးတစ္မ်ိဳးတည္းရွိတာ မဟုတ္ဘဲ ႏွစ္ရွည္ခံ ကိုယ္ဝန္တားနည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္းကုိလည္း အသံုးျပဳႏုိင္တယ္ ဆုိတာကို သိေစခ်င္ပါတယ္။

ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။