အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ သမိုင္းေပးတာဝန္ေတြထဲမွာ ကေလးေမြးဖြားတာနဲ႔ ကေလးကိုျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးရတာလည္းအပါအဝင္ပါပဲ။ ကေလးကိုပ်ိဳးေထာင္တဲ့ေနရာမွာလည္း ကေလးတစ္ေယာက္ကိုေသေသခ်ာခ်ာပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ၾကားမွာ ၂ ႏွစ္တန္သည္ ၃ ႏွစ္တန္သည္ေလာက္ျခားဖို႔လိုအပ္တဲ့အတြက္ သားဆက္ျခားဖို႔မျဖစ္မေနေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ အခုတစ္ေခါက္ေတာ့ ကေလးေမြးဖြားျပီးတဲ့ မိခင္အသစ္စက္စက္ေလးေတြအတြက္ ဘယ္သားဆက္ျခားနည္းက အသင့္ေတာ္ ဆံုးျဖစ္မလဲဆိုတာကိုေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ကေလးေမြးထားျပီး ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာလည္း ကေလးရႏိုင္ေခ်ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ကေလးေမြးဖြားျပီးတဲ့မိခင္ေတြအေနနဲ႔လည္း သင့္ေတာ္တဲ့သားဆက္ျခားနည္းကို ေသေသခ်ာခ်ာေရြးခ်ယ္ဖို႔လိုပါမယ္။

ကေလးေမြးျပီးျပီးခ်င္း သားဆက္ျခားနည္းသံုးဖို႔လိုမလား

ဒါကကေလးကို ဘယ္လိုႏို႔တိုက္လဲဆိုတဲ့အေပၚမွာမူတည္ေနပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင့္အေနနဲ႔ ကေလးကို ႏို႔မႈန္႔တိုက္တာ၊ မိခင္ႏို႔နဲ႔ အာဟာရမႈန္႔ကိုတြဲဖက္ေကၽြးေမြးမယ္ဆိုရင္ကေလးေမြးဖြားျပီး သီတင္းပတ္ ၆ ပတ္ကေန ၁၃ ပတ္အတြင္းမွာ ရာသီေသြးျပန္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။

ရာသီေသြးမဆင္းခင္ သီတင္းပတ္ ႏွစ္ပတ္မတိုင္ခင္ကတည္းက သေႏၶေအာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္သင့္အေနနဲ႔ ကေလးေမြးဖြားျပီးေနာက္ပိုင္း  ၃ ပတ္ကေန ၄ပတ္အတြင္းမွာ သားဆက္ျခားနည္းတစ္ခုခုကိုစတင္ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

သင့္အေနနဲ႔ ကေလးကိုမိခင္ႏို႔ပဲ အျမဲတိုက္ေကၽြးေနရင္ျဖစ္ျဖစ္ ကေလးကို ျဖည့္စြက္စာတစ္ခုခုတြဲဖက္ေကၽြးေနတာမ်ိဳးမရွိဘူးဆိုရင္ သေႏၶတားနည္းအသံုးမျပဳဘဲေနလို႔ရပါေသးတယ္။ မိခင္နို႔တိုက္ေကြ်းေနဆဲဆိုရင္ ကေလးအသက္ ၆ လအထိပဲ သားဆက္ျခားနည္းမလိုဘဲ ေနလို႔ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးကို အျပည့္အ၀ ႏို႔တိုက္ေနေသးတယ္ဆိုရင္ရာသီစက္ဝန္းက ျပန္မစေလာက္ေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေသခ်ာဆံုးနဲ႔စိတ္အခ်ရဆံုးက သားဆက္ျခားနည္းကိုအသံုးျပဳတာပါပဲ။

ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာ ဘယ္သေႏၶတားနည္းကို အသံုးျပဳႏိုင္မလဲ

ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာ ဒီသားဆက္ျခားနည္းေတြကို အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္။

• အမ်ိဳးသားသံုးကြန္ဒံုး (သို႔မဟုုတ္) အမ်ိဳးသမီးသံုးကြန္ဒံုး


• သေႏၶတားေသာက္ေဆး (mini-pill)


• သေႏၶတားထိုးေဆး


• လက္ေမာင္းတြင္းထည့္ပစၥည္း


• သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း (IUD)


• သားေၾကာျဖတ္ျခင္း

(၁) ကြန္ဒံုး

အသံုးျပဳရအလြယ္ကူဆံုး သားဆက္ျခားနည္းပါ။ ႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္မွာလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးအေပၚသက္ေရာက္မႈရွိမွာမဟုတ္ပါဘူး။  အမ်ိဳးသားသံုးကြန္ဒံုးပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးသံုးကြန္ဒံုးကိုပဲျဖစ္ျဖစ္အသံုးျပဳေပးလို႔ရပါတယ္။ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသားသံုးကြန္ဒံုးကေတာ့ ဝယ္ရပိုလြယ္ပါတယ္။

(၂) mini-pill ေသာက္မယ္

သင့္အေနနဲ႔ ကေလးေမြးထားျပီးရင္ progestogen-only pill (POP) လို႔ေခၚတဲ့ သေႏၶတားေဆးတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ mini – pill ကိုေသာက္ေပးလို႔ရပါတယ္။ ဒီေဆးက ႏို႔ထြက္တာကိုထိခိုက္ေစမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေသာက္ေဆးထဲမွာ progestogen ေဟာ္မုန္းပါဝင္ပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက မိခင္ႏို႔ကေနတဆင့္ ကေလးဆီကိုေရာက္ရွိႏိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ ကေလးမွာထိခိုက္တာမ်ိဳးေတာ့ရွိမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေဆးကို ကေလးေမြးျပီးဘယ္ခ်ိန္မွာမဆို ေသာက္သံုးေပးလို႔ရပါတယ္။ ေန႔စဥ္မွန္မွန္ေသာက္ေပးဖို႔ေတာ့လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးတစ္ဖက္နဲ႔ အလုပ္မ်ားတဲ့ မိခင္ေတြအေနနဲ႔ေတာ့ အခုလိုေဆးေသာက္တာက နည္းနည္းေတာ့ ကသီပါလိမ့္မယ္။ တစ္ခုရွိတာက မိခင္နို႔တို္က္ေကြ်းေနဆဲျဖစ္ရင္ ကေလးအသက္ ၆ ပတ္အထိေစာင့္ျပီးမွ POPေဆးကို ေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။

(၃) သေႏၶတားထိုးေဆး

သေႏၶတားထိုးေဆးကလည္း ရက္သတၱပတ္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ထိေရာက္မႈလည္းရွိပါတယ္။ ၃လခံ ၂လခံစသျဖင့္ရွိပါတယ္။ ထိုးေဆးမွာ progestogen ေဟာ္မုန္းပါဝင္ေနျပီး ႏို႔ကေနတဆင့္ ကေလးဆီကို အနည္းငယ္ေရာက္ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးကိုထိခိုက္ေစတာမ်ိဳးမရွိပါဘူး။ သတိထားရမွာတစ္ခုက သင့္အေနနဲ႔ကေလးေမြးျပီးစ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ သေႏၶတားေဆးထိုးလိုက္တာမ်ိဳးျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ေသြးအမ်ားၾကီးဆင္းတာ ဒါမွမဟုတ္ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ေသြးဆင္းတာမ်ိဳးေတြခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ Lydia ကေနထုတ္ထားတဲ့ Andalan (၃) လခံသားဆက္ျခား ထုိးေဆးကိုအသံုးျပဳေပးလို႔ရပါတယ္။

(၄) သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း (IUD) 

ကေလးေမြးျပီးတဲ့မိခင္ေတြအေနနဲ႔ ေရြးခ်ယ္သင့္တဲ့ေနာက္ထပ္ သေႏၶတားနည္းတစ္ခုက သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း (IUD) ပါ။ IUD ထည့္တဲ့အခါမွာလည္း ထည့္တဲ့ပစၥည္းအမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ျပီး ၅ ႏွစ္ကေန ၁၀ ႏွစ္ေလာက္အထိကိုခံပါတယ္။ ခြဲေမြးတဲ့မိခင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ရိုးရိုးေမြးတဲ့မိခင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ IUD ကို အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္။ သားဖြားမီးယပ္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ထားတယ္ဆိုရင္ ကေလးေမြးဖြားျပီးတာနဲ႔ ၄၈ နာရီအတြင္း ထည္႕ရင္ထည္႕၊ မထည္႕ရင္ ေမြးျပီး ၄ပတ္ေနရင္ ထည္႕လို႕ရပါျပီ။ ကေလးေမြးျပီးစ မိခင္ေတြအတြက္ သက္ေတာင့္သက္သာအရွိဆံုးနဲ႔ ေဘးအကင္းဆံုး ေရြးခ်ယ္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Lydia ကေနထုတ္တဲ့ သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္းေတြကို အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ FDA အသိအမွတ္ျပဳထားျပီး အရည္အေသြးျမင့္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စိတ္ခ်ယံုၾကည္ရပါတယ္။

(၅) လက္ေမာင္းတြင္းထည့္ပစၥည္း

ဒါကေတာ့ လက္ေမာင္းထဲမွာ မီးျခစ္ဆံေခါင္းအရြယ္ေလာက္ ပစၥည္းေလးထည့္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေႏၶတားေဆးကလည္း progestogen ေဟာ္မုန္းပမာဏအနည္းငယ္ေတာ့ထြက္ရွိေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါထည့္ထားျပီးရင္ ၃ ႏွစ္ကေန ၅ႏွစ္ ေလာက္အထိ ခံပါတယ္။ ဒီပစၥည္းေလးက ဖယ္ထုတ္လိုက္တာနဲ႔လည္း ခ်က္ခ်ငး္ကိုယ္ဝန္ရရွိေစႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးကို မိခင္ႏို႔တစ္မ်ိဳးတည္းတိုက္တာမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ကေလးမီးဖြားျပီး သီတင္းပတ္ ၃ ပတ္အၾကာမွာစတင္အသံုးျပဳလို႔ရျပီျဖစ္ျပီး ကေလးႏို႔တိုက္ေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေမြးျပီး ၄ ပတ္ေလာက္အၾကာမွာ စတင္အသံုးျပဳလို႔ရျပီျဖစ္ပါတယ္။ မိခင္နို႔တိုက္ေကြ်းေနဆဲမဟုတ္ရင္ ခ်က္ခ်င္းထည္႕၊ဟုတ္ရင္ ၆ ပတ္ေစာင့္ေပးရပါတယ္။

(၆) သားေၾကာျဖတ္ျခင္း

ဒါကေတာ့ခြဲစိတ္မႈပါတဲ့ သားဆက္ျခားနည္းတစ္မ်ိဳးပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာရွိတဲ့ သားဥျပြန္ကိုျဖတ္လိုက္တာျဖစ္တာေၾကာင့္ သားဥေတြနဲ႔ သုက္ပိုးေတြ မထိေတြ႔မိေတာ့ပါဘူး။ ခြဲေမြးတဲ့သူေတြဆိုရင္ ကေလးေမြးတဲ့အခ်ိန္မွာ တစ္ခါတည္း ဒီခြဲစိတ္မႈကိုလုပ္လို႔ရပါတယ္။ ရိုးရိုးေမြးတဲ့သူေတြဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေမြးဖြားျပီး ၄၈ နာရီအတြင္း သားေၾကာျဖတ္တာကို ျပဳလုပ္လို႔ရပါတယ္။ သားေၾကာျဖတ္တာကေတာ့ ရာသက္ပန္ သားဆက္ျခားနည္းလို႔ေျပာရပါမယ္။ သားေၾကာျဖတ္ထားတဲ့သူေတြက ကေလးလံုးဝမရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

ေရးသားသူ Aye Thi Mon

ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.


ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။