ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ေလ်ွာ့ေပါ့ေပးလိုက္တဲ့ ပိတ္ဆို့မႈေတြဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္မႈကို အေထာက္အကူ မျဖစ္နိုင္ဘူးလို့စီးပြားေရးပညာ႐ွင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးခင္ေမာင္ညို(ေဘာဂေဗဒ)က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
“ဒီစီးပြားေရးပိတ္ဆို့မႈေတြ ျခံုျပီးေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုလို့႐ွိရင္ နိုင္ငံရဲ့ စီးပြားေရးအေပၚမွာ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား သက္ေရာက္မႈ မ႐ွိဘူးဆိုတာ ေျပာရမွာပဲ။ ဘာျဖစ္လို့လဲဆိုေတာ့ ဩစေၾတးလ် ႐ုပ္တဲ့ဟာဆိုရင္လည္း သူ့နိုင္ငံက တားျမစ္ထားတဲ့ ပုဂၢိုလ္ေတြကို အဲဒီစာရင္းကေန ၂၀၀ ေလာက္ကို ေလ်ွာ့ေပးလိုက္တယ္။ အဲဒါ စီးပြားေရးအရ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခားမ႐ွိဘူး။
“ေနာ္ေဝ ဆိုတာလည္း ျမန္မာနိုင္ငံနဲ့ ကုန္သြယ္မႈေတြ အရမ္းနည္းတယ္။ ေနာက္တခါ အေမရိကန္က ႐ုပ္ေပးလိုက္တာ ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ့အစည္းတို့၊ ဘာသာေရးအဖြဲ့အစည္းတို့၊ ေနာက္တခါ အေရးေပၚ သဘာဝေဘးအနၱရာယ္ က်ေရာက္တဲ့သူေတြကို ကာကြယ္ဖို့ ဆိုတာမ်ိုး။ ဒါမ်ိုးပဲပါတယ္။ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံဖို့ ဆိုတဲ့ဟာ အရင္းအနွီးဝင္လာဖို့ သူ ခြင့္ျပုထားတာ မ႐ွိဘူး။ ဥေရာပကလည္း ၁ နွစ္ဆိုင္းငံ့တယ္။ ဥေရာပက ၁ နွစ္ဆိုင္းငံ့တယ္ဆိုတာ ဆိုင္းငံ့ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္က အဓိပၸာယ္ နွစ္ခြ ထြက္ေနတယ္။ တခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ အခု ဆိုင္းငံ့တယ္ ဒါက ပထမအဆင့္။ ျပီးရင္ ဆက္လုပ္မယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းသေဘာ ယူဆလို့ ရတယ္။ ေနာက္တမ်ိုးက အဆိုးဘက္က တြက္မယ္ဆိုရင္ အခု ဆိုင္းငံ့တယ္ ေနာက္ ျပန္လုပ္ခ်င္ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္။ သူ့ဟာက ၅၀-၅၀ ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ ထြက္ေနတယ္။ အဲဒီလိုဟာကို ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူက ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ေကာက္မလဲ။ ဥေရာပ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံတဲ့သူအေနနဲ့ စိတ္ခ်လက္ခ် လာျပီးေတာ့ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံနိုင္တဲ့ အေနအထား မ႐ွိေသးဘူး။”
ဂ်ပန္နိုင္ငံကို ျမန္မာနိ္ုင္ငံက ေပးရမယ့္ ေၾကြးျမီေတြကို အခုရက္ပိုင္းမွာ ေလ်ာ္ေပးခဲ့တာေတြ ျဖစ္ခဲ့ျပီး နိုင္ငံျခားအကူအညီေတြကို ျပန္လည္ေပးမယ္လို့ ဂ်ပန္အစိုးရက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
“၄၀ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္က်န္တယ္။ အဲဒီ ၄၀ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္ က်န္တဲ့ဟာက ဆရာတို့က သူတို့ကို ျပန္ဆပ္ရမယ္။ ဆပ္နိုင္ေအာင္ သူက ေခ်းမယ္။ သူက ေခ်းျပီးေတာ့ ဆရာတို့က သူ့တိုကို ျပန္ဆပ္ရမယ္။ အဲဒီက်မွ ေနာက္တေက်ာ့ေတြ ေနာက္ထပ္ ေခ်းေငြေပးမယ္ေပါ့ေနာ္ အတိုးသက္သက္သာသာနဲ့ ေပးမယ္။ ဒီလိုဟာမ်ိုးဆိုေတာ့ အျပင္အေပၚမွာ ဘာမွ အက်ိုးသက္ေရာက္မႈ ႐ွိမယ္ မထင္ဘူး။ အစိုးရအခ်င္းခ်င္းေပးတဲ့ အကူအညီ တခ်ို့ျပန္ေပးမယ္လို့ ဆိုတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဂ်ပန္က အခုသိရတာကေတာ့ နည္းပညာအကူအညီ႐ွိတယ္။ ေနာက္တခုက တိုင္းရင္းသားအဖြဲ့ ၃ ဖြဲ့ အခု ဂ်ပန္မွာ ေရာက္ေနၾကတယ္ဆိုေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ေပးမယ္။ စီးပြားေရးအရ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံတာက အခု စီပြားေရးပိတ္ဆို့မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းတဲ့အခါမွာ အခုအခ်ိန္အထိ ဘာမွ တစံုတရာ အက်ိုးသက္ေရာက္နိုင္တာ မေတြ့ရဘူး။”
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူ့အခြင့္အေရးခ်ိုးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပနိုင္ငံေတြနဲ့ အေနာက္နိုင္ငံတခ်ို့က စီးပြားေရးပိတ္ဆို့ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေရာင္းခ်မႈေတြကို ကန့္သတ္တာေတြနဲ့ လူပုဂၢိုလ္ေတြကို ျပည္ဝင္ခြင့္ ကန့္သတ္တာေတြ ျပုလုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရသစ္တက္လာျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာမွ နိုင္ငံေရးအေျခအေန အေျပာင္းအလဲေတြကို ၾကည့္ျပီး စီးပြားေရးပိတ္ဆို့မႈ တခ်ို့ကို ျဖည္ေလ်ွာ့ေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
