တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ့ေတြျဖစ္တဲ့ ကရင္၊ မြန္၊ ရခိုင္ နဲ့ ကရင္နီ အဖြဲ့ ေတြက အစိုးရ နဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေနြးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာေတာ့ ေကအိုင္အိုဌာနခ်ဳပ္ လိုင္ဇာကို ထိုးစစ္ဆင္ဖို့ အစိုးရက စစ္ေရးျပင္ဆင္ေနတယ္လို့ ကခ်င္လြတ္ ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ့ (ေအအိုင္ေအ) က ေျပာပါတယ္။
[caption id="attachment_24100" align="alignleft" width="300" caption="ေကအိုင္ေအ ရဲေဘာ္အခ်ို့"]
[/caption]
ကခ်င္ျပည္နယ္က ထိုးစစ္၊ တိုက္ပြဲအေျခအေနနဲ့ပတ္သက္ျပီး ေကအိုင္အို ေျပာခြင့္ရ ဦးလနန္းကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အခု လိုင္ဇာဘက္ကို အစိုးရတပ္ေတြ ထိုးစစ္ဆင္ေနတယ္ဆိုျပီး သတင္းေတြ ထြက္ေနလို့၊ အေျခအေန ဘယ္လို႐ွိလဲ။
“လိုင္ဇာေတာ့ မေရာက္ေသးဘူး၊ ဒါေပမယ့္ သူတို့ရဲ့ စစ္ဆင္ေရးလမ္းေၾကာင္းကို ၾကည့္တဲ့အခါမွာ အားလံုးက ဒီ လိုင္ဇာဘက္ကို ဦးတည္တဲ့ပံုစံ ေတြ့ရတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အမ်ားကေတာ့ လိုင္ဇာဘက္ကို ထိုးစစ္ဆင္လာတယ္ ဆိုျပီးေတာ့ ေျပာဆိုတာပါ။ အမွန္တကယ္လည္း သူတို့ရည္မွန္းခ်က္က အဲဒါ ျဖစ္နိုင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အခု သူတို့ စစ္ဆင္ေရးရဲ့ ျမားဦးအားလံုးဟာ ဒီဘက္ကို လွည့္တဲ့ပံုစံ ျဖစ္ေနတယ္။ ျမစ္ၾကီးနားဘက္ကေန ဝင္လာတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကလည္း ဒီလိုင္ဇာဘက္ကို ဦးတည္ထားတယ္။ ဗန္းေမာ္ဘက္က တက္လာတဲ့ စစ္ေၾကာင္းေတြကလည္း ဒီလိုင္ဇာဘက္ကို တက္လာတဲ့ ပံုစံ ျဖစ္ေနတယ္။”
ထိုးစစ္အေျခအေနက ဘယ္လို႐ွိလဲ။ သူတို့ တပ္က ဘယ္ေလာက္အင္အားနဲ့ ဘယ္ဘက္ကို ဦးတည္ သြားေနတာလဲ။
“အင္အားဘယ္ေလာက္႐ွိတယ္ဆိုတာ အတိအက်ေျပာဖို့ေတာ့ ခက္မယ္ထင္တယ္။ သူတို့ဘက္က လႈပ္႐ွားမႈအားလံုးက ျမို့ကထြက္လာေတာ့ ညအခ်ိန္မွာ ထြက္ၾကတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ သူတို့အခုလႈပ္႐ွားေနတဲ့ ေဒသက႐ြာေတြက ႐ြာေတာ့ ႐ွိေပမယ့္ ႐ြာထဲမွာ လူေတြက မ႐ွိၾကေတာ့ဘူး။ အားလံုးက စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ေရာက္ေနတာ ၾကာျပီ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို့ ေ႐ွ့တန္းမွာေရာက္ေနတဲ့ တပ္အင္အား ဘယ္ေလာက္႐ွိတယ္ဆိုတာ ခန့္မွန္းေျပာဆိုဖို့ကေတာ့ ခက္မယ္ထင္တယ္။”
အခု တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေသးလား။
“တိုက္ပြဲကေတာ့ ေန့စဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ မေန့ကလည္း ႐ွိတယ္။ ျဖစ္တဲ့တိုက္ပြဲ အားလံုးက သူတို့ကေန လုပ္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြ မ်ားတယ္။ မေန့ကျဖစ္တဲ့တိုက္ပြဲမွာလည္း က်ေနာ္တို့ေနတဲ့ ေတာင္ကုန္းကို သူတို့ကေန လက္နက္ၾကီးနဲ့ ပစ္ခတ္ျပီးမွ ေျခလ်င္တပ္ဖြဲ့ေတြ ျပန္ျပီးေတာ့ တိုက္ခိုက္တာမ်ိုးလုပ္တယ္။ အဓိကကေတာ့ လမ္းေၾကာင္း႐ွင္းတဲ့ပံုစံနဲ့ တျဖည္းျဖည္း ခ်ဥ္းကပ္လာတဲ့ပံုစံ။ အဲဒီ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ စျဖစ္တာကေတာ့ သူတို့ဘက္ကေနျပီးေတာ့ စျပီးလက္နက္ၾကီးနဲ့ပစ္တာမ်ိုးပါ။ မေန့ကေတာ့ ၂ ၾကိမ္ေပါ့ဗ်ာ။”
တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနေတာ့ အခုလက္႐ွိဒုကၡသည္ေတြ အေျခအေနက ဘယ္လို႐ွိလဲ။
“အခုျဖစ္တဲ့တိုက္ပြဲေတြက ဒုကၡသည္စခန္းေတြနဲ့ ေတာ္ေတာ္အလွမ္းေဝးပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရ႐ွည္မွာ ဒီလို ဆက္ျပီး ျဖစ္သြားမယ္၊ တိုက္ပြဲေတြက ဒီထက္ပိုျပီးေတာ့ ျပင္းထန္လာမယ္၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ လူေနတဲ့ ေဒသေပါ့။ ဒုကၡသည္စခန္းနဲ့ အနီးကပ္ဆံုးေနရာေတြကို တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါက အေျခအေန တမ်ိုးေျပာင္းလဲသြားမွာပါ။ အခုထက္ထိေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ သိပ္စိုးရိမ္စရာေတာ့ မ႐ွိေသးဘူး။”
ေကအိုင္ေအနဲ့ အစိုးရ ေဆြးေနြးေနတဲ့အခိုက္မွာပဲ အခုလို ထိုးစစ္ဆင္ေနတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
“က်ေနာ္တို့ ေတြ့ဆံုမႈတိုင္းမွာေတာ့ နွစ္ဦးနွစ္ဖက္ သေဘာတူညီခ်က္နဲ့ ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ၾကတယ္ေပါ့။ အဲဒီေၾကညာခ်က္ထုတ္တဲ့ ေနရာမွာလည္း ဒီ ျဖစ္ေနတဲ့တိုက္ပြဲကို အ႐ွိန္ေလ်ွာ့ခ်ဖို့ဆိုတဲ့ အခ်က္ရယ္၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေဒသမွာ႐ွိတဲ့ တပ္ေတြရဲ့ ေနရာခ်ထားတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးရေအာင္ဆိုတဲ့ဟာေတြ ပါပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တာဝန္ယူရမယ့္ အပိုင္းကေတာ့ သူတို့ရဲ့ ျပည္ေထာင္စုကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ့ (ဦးေအာင္ေသာင္းအဖြဲ့) မွာ တာဝန္႐ွိပါတယ္။ ဦးေအာင္ေသာင္းအဖြဲ့ကေနျပီးေတာ့ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္တပ္နဲ့သူတို့ ဘယ္ေလာက္အထိ ညွိနွိုင္းသလဲ မညွိနွိုင္းဘူးလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္မွာ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို့ေဆြးေနြးပြဲျပီးလို့ ျပန္သြားတဲ့ ေနာက္ပိုင္း ဆက္တိုက္ပါပဲ စစ္ဆင္ေရးက ပိုျပီးေတာ့ အ႐ွိန္ျမင့္လာတာမ်ိုး ေတြ့ရတယ္။ ထင္တာကေတာ့ သူတို့ ျပန္ေရာက္သြားတဲ့အခါ ေနျပည္ေတာ္မွာ အဲဒီကိစၥ သိပ္ျပီးေတာ့ ေလးေလးနက္နက္ မထားဘဲနဲ့ သူတို့အခ်င္းခ်င္း အတြင္းမွာ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥနဲ့ အစိုးရအဖြဲ့ၾကားမွာ သိပ္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးတဲ့အပိုင္း မ႐ွိဘူးလို့ ခန့္မွန္းမိတယ္။”
အစိုးရ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ကိုယ္စားလွယ္ ရထားဝန္ၾကီး ဦးေအာင္မင္းတို့ကလည္း ေကအန္ယူအဖြဲ့နဲ့ေတြ့ဆံုတယ္၊ မြန္အဖြဲ့နဲ့လည္း ေတြ့ဆံုတယ္၊ ရခိုင္အဖြဲ့နဲ့လည္း ေတြ့ဆံုျပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ကိစၥေတြ ေဆြးေနြးေနတယ္။ အခု ေကအန္ယူတို့၊ မြန္တို့ကလည္း တျပည္လံုးအတိုင္းအတာနဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုတာမ်ိုးေတြ ႐ွိေတာ့ ေကအိုင္ေအဘက္ကိုေရာ ဒီလိုမ်ိုး ထိုးစစ္ဆင္ေနတဲ့အေပၚ သူတို့ရဲ့ ေတြ့ဆံုမႈက ဘယ္လိုမ်ား သက္ေရာက္နိုင္ပါသလဲ။
“သူတို့ကေတာ့ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိစၥေတာ့ ေျပာဆိုေနၾကတယ္။ တခ်ို့ လက္မွတ္ထိုးထားျပီးတာကို ေတြ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုထက္ထိ သူတို့ တိုင္းရင္းသားေဒသအားလံုးမွာ သူတို့ တပ္ေတြခ်ထားတဲ့ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေပါ့။ တပ္ေတြဆုတ္သြားတာမ်ိုး ယုတ္သြားတာမ်ိုး တခုမွ မေတြ့ရေသးဘူး။ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျပင္ပမွာ႐ွိတဲ့ တပ္စခန္းေတြေျပာတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ ကိစၥမွာ ဘယ္ေလာက္အထိအာမခံခ်က္ ႐ွိနိုင္မလဲ၊ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္အထိ ထိန္သိမ္းနိုင္မလဲ ဆိုတဲ့ ကိစၥကေတာ့ သူတို့ရဲ့ ဒီတပ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ့ ပတ္သက္တယ္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ့ေနျပီးေတာ့ သူတို့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအေနနဲ့ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ေနတယ္ဆိုေပမယ့္ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ တပ္ဆုတ္တာမ်ိုး တပ္ေတြခြာလိုက္တာမ်ိုး မ႐ွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ ကိစၥက သံသယ႐ွိစရာ အမ်ားၾကီး ႐ွိပါတယ္။ တနိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိစၥကို ေတာင္းဆိုထားတယ္ဆိုေပမယ့္ ဒီကိစၥ တာဝန္႐ွိတာကေတာ့ အစိုးရစစ္တပ္ပါ။ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနကေနျပီးေတာ့ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကေနျပီးေတာ့ သူ့ရဲ့ တပ္ေတြကို ဆုတ္ခြာထားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ ကိစၥက ေၾကညာစရာလည္း မလိုဘူး၊ လက္မွတ္ထိုးစရာလည္း မလိုဘဲနဲ့ သူ့ဟာသူ အဆင္ေျပသြားမယ့္ ကိစၥေလးေတြပါ။”
အခု အန္ကယ္တို့ ေကအိုင္ေအအဖြဲ့အေနနဲ့ကေရာ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ့ ထပ္ေတြ့ဖို့ အစီအစဥ္႐ွိလား။
“အစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ့ကေနျပီးေတာ့ ေတြ့ဖို့ သူတို့အေၾကာင္းၾကားလာဖို့ ႐ွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို့ဘက္ကေတာ့ အျမဲတမ္းေတြ့ဖို့ အဆင္သင့္ပါပဲ။”
မနွစ္ကတည္းက ျဖစ္တဲ့ ဒီတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အခု မိုးေတြ စ႐ြာေနျပီဆိုေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြအေျခအေန ဘယ္လို ႐ွိပါသလဲ။
“အခက္အခဲေတာ့ ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီမတ္လကုန္ပိုင္းေလာက္မွာ ၂၀ ေက်ာ္ထဲမွာ စျပီး ယူအန္လက္ေအာက္ခံအဖြဲ့ေတြ ဒီစခန္းေတြကို ေလ့လာသြားတာမ်ိုးေပါ့။ ေနာက္ျပီးေတာ့ တလစာ စားေရးေသာက္ေရးအတြက္ ပံ့ပိုးေပးတာမ်ိုး ႐ွိတယ္။ ဒီလို သူတို့ ဆက္တိုက္ကူညီသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြရဲ့ ကိစၥအဝဝကိုေတာ့ တဖက္တလမ္းကေန ေျဖ႐ွင္းနိုင္မယ္လို့ ယံုၾကည္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုထက္ထိေတာ့ စခန္းတိုင္းကို သူတို့ မေရာက္႐ွိနိုင္ေသးဘူးခင္ဗ်။ တခ်ို့ တပ္မဟာ (၂) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၅ ) ေဒသတို့၊ ေနာက္ တပ္မဟာ (၁) လက္ေအာက္ခံ လဂ်ားယန္ေဒသမွာလည္း ပံုးေ႐ွာင္ေနတဲ့ဟာေတြ အမ်ားၾကီး ႐ွိေသးတယ္။ အဲဒီဘက္ကို ေရာက္ဖို့လည္း အမ်ားၾကီး လိုပါေသးတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေနေရး ထိုင္ေရး စားေရးေသာက္ေရးေတြ ေတာ္ေတာ္လည္း ဒုကၡမ်ားတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အခု ေက်ာင္းပိတ္တဲ့အခ်ိန္ေပါ့။ ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္တဲ့အခါမွာလည္း ဒီ ကေလးေတြရဲ့ စာသင္ေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦတို့ စာေရးကိရိယာတို့ အမ်ားၾကီး လိုအပ္လာမွာပါ။ ယူအန္ကလည္း ျဖစ္နိုင္သေလာက္ လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြ ေပးမယ္လို့ေတာ့ က်ေနာ္တို့ ေမ်ွာ္လင့္တယ္။”
