ျမန္မာ့ပထမဦးဆံုး ေဟာ္လန္နည္းပညာသံုးၿပီး ေဟာ္လန္မိ်ဳးဥ လီလီပန္းမ်ားကို သ႐ုပ္ေဆာင္ လြင္မိုးနဲ႔ ဇနီး ေဒၚေမသူတို႔က ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ ဟဲဟိုးၿမိဳ႕နယ္၊ ေဘာ္ႏွင္းေက်းရြာအုပ္စု၊ ရြာေတာ္ေက်းရြာမွာ စတင္စိုက္ပ်ိဳးေနၿပီလို႔ သ႐ုပ္ေဆာင္ လြင္မိုးက ေျပာပါတယ္။
သ႐ုပ္ေဆာင္လြင္မိုးက Pilot Project (စမ္းသပ္ကာလ) အေနနဲ႔ လီလီပန္းပင္ ၃၅၀၀၀ ကို ေျမ ၁ ဧကစာ စိုက္ပ်ိဳးထားၿပီး လက္ရွိမွာ ၁ လအရြယ္ ေရာက္ရွိလာၿပီး သူတုိ႔စိုက္ပ်ိဳးအၿပီး တပတ္အၾကာမွာပဲ ျပင္ဦးလြင္မွာလည္း စိုက္ပ်ိဳးလာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
သ႐ုပ္ေဆာင္ လြင္မိုးက “ၿပီးခဲ့တဲ့ တႏွစ္ေလာက္ကတည္းက အမ်ိဳးသမီးက တ႐ုတ္ျပည္က ပန္းေတြကို အဓိကသြင္းတယ္။ ပန္းအလွထိုးတဲ့ပညာ ေက်ာင္းေတြတက္ၿပီး ဝါသနာပါတာေပါ့။ ဟဲဟိုးမွာ ေတြ႔ခဲ့တဲ့ ပန္းစိုက္ခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဦးဆံုး စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ လီလီပန္းပါ။ ဒီပန္းက တ႐ုတ္ျပည္ကပဲ လာလာ၊ ဘယ္ကပဲလာလာ ေဟာ္လန္က Seed ကို ထုတ္ၿပီးေတာ့ ေရာင္းတာေပါ့။ ေဟာ္လန္ ဆိုတာကလည္း ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ စီးပြားေရးက ပန္းပဲ။ လီလီပန္းရဲ႕ မ်ိဳးေစ့ကို သူတို႔ဆီမွာ Register လုပ္ၿပီး ဝယ္ရတယ္။ ဝယ္ၿပီးလို႔ သြင္းမယ့္ႏိုင္ငံေတြကလည္း ကိုယ့္အစိုးရမွာ တရားဝင္သြင္းခြင့္ လုပ္ရတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ကေတာ့ လီလီပန္းမ်ိဳးဥကို တႏွစ္ ၁၅ သန္းေလာက္ ဝယ္တယ္ေျပာတယ္။ ဒီပန္းမ်ိဳးဥက မ်ိဳးပြားလို႔ မရဘူး”လို႔ ေျပာပါတယ္။
လီလီပန္းမ်ားသည္ လက္ရွိ ျပည္တြင္းေဈးကြက္မွာ တခက္ကို ၁၂၀၀ က်ပ္နဲ႔အထက္ ေပါက္ေဈးရွိေၾကာင္း၊ ျပည္တြင္းေဈးကြက္ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလးကို ကနဦး အားထားေနၿပီး အရည္အေသြးျပည့္မီပါက ျပည္ပကို Export တင္ပို႔သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းေတြကို အပူ အေအး ထိန္းညိႇေပးတဲ့အေနနဲ႔ အက်ယ္ ၁၆ ေပ၊ အရွည္ ေပ ၈၀ (သို႔မဟုတ္) ေပ ၁၀၀ Green House ေတြနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးထားပါတယ္။၊ ေပ ၁၀၀ အရွည္ အက်ယ္ ၅ ေပ ရွိတဲ့ Green House တခုမွာ အပင္ ၁၂၀၀ ခန္႔ စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
လြင္မိုး စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ လီလီပန္းစိုက္ခင္းက ၿခံမန္ေနဂ်ာက ကိုစိုးသူက “လီလီပန္းက ေရတမ်ဳိးေတာ့ ေၾကာက္တယ္။ အစိုဓာတ္ရွိေနၿပီဆိုရင္ ေရကို ထပ္ၿပီး အပင္ေတြကို မေကြၽးဖို႔ လိုတယ္။ ရန္ကုန္မွာေတာ့ လီလီတခက္ကို ၅ ပြင့္ေလာက္ ပါတယ္ဆိုရင္ ၁၂၀၀၊ ၁၅၀၀ နဲ႔ ဝယ္ၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ Market (ေဈးကြက္) အေနန႔ဲ ျဖန္႔ရင္ ၁၀၀၀ ဝန္းက်င္နဲ႔ ျဖန္႔ပါတယ္။ ဒီပန္းေတြက တျခားပန္းနဲ႔ မတူတာက တပတ္ေလာက္ခံတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ လီလီပန္း စိုက္ပ်ိဳးလိုတဲ့ ေဒသခံေတြကုိလည္း နည္းပညာေတြ ျပန္လည္မၽွေဝေပးမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ စိုက္ခင္းကို ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ တေန႔ကို သံုးေလးေယာက္ေလာက္ လာၿပီး ေလ့လာတယ္။ က်ေနာ္တို႔ Quality (အရည္အေသြး) ေအာင္ျမင္သြားတယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္။ ေဒသခံေတြကို တိုက္တြန္းခ်င္တာက က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ နည္းပညာေတြယူ၊ လာစိုက္ၾက။ က်ေနာ္တုိ႔က နည္းပညာေရာ၊ လူအင္အားေရာ Support (အေထာက္အပံ့)ေပးမယ္။ အရမ္းကို ေကာင္းမြန္တဲ့ ေဈးကြက္ရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ သိေနတယ္။ ေတာင္သူေတြကို စိုက္ေစခ်င္တယ္။”
အဆိုပါပန္းမ်ိဳးဥမ်ားကို အနိမ့္ဆံုး ၅၀၀ မွ ၇၀၀ အထိ ေပးဝယ္ရၿပီး စိုက္ခင္း ၁ ဧကအတြက္ သိန္း ၅၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ ကုန္က်ႏိုင္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။
လီလီပန္းေတြကို သားဆက္ ၃ ဆက္အထိ ရရွိႏိုင္ၿပီး ပထမ သားဆက္မွာ အမ်ားဆံုး ပန္းပြင့္ ၉ ပြင့္အထိ ရရွိႏိုင္ေၾကာင္း၊ စတင္စိုက္ပ်ိဳးၿပီး သံုးလအၾကာမွာ ပထမသားဆက္ ခူးၿပီးပါက မ်ိဳးဥကို အေျခာက္ခံရန္ ႏွစ္လျခားၿပီး ဒုတိယသားဆက္ စိုက္ပ်ိဳးရတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ လီလီပန္းေတြကို ေဟာ္လန္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔မွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စိုက္ပ်ိဳးေနပါတယ္။
သတင္း - အာကာမင္း
