ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့အေျခအေန မရွိေသးဘူးလို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔ဖို႔ကိစၥ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ သေဘာတူညီခ်က္ ရသြားေပမယ့္  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ သူတို႔ေနရပ္ေတြဆီ ျပန္လာႏိုင္ဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက အေျခအေနေတြဟာ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ အေျခအေနကို အာမမခံႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဂ်ီနီဗာမွာ ႏိုဝင္ဘာ ၂၄ ရက္ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းရွင္းလင္းပြဲမွာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာမဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ အဒ္ဒရီယန္ အဒ္ဒ၀ါ့ဒ္က ေျပာသြားတာပါ။

"လတ္တေလာမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက အေျခအေနေတြက ေဘးကင္းလံုၿခံဳ စိတ္ခ်လက္ခ် ျပန္ႏိုင္ဖို႔ မေသခ်ာေသးတဲ့ အေျခအေနပါ။ ဒုကၡသည္ေတြက ထြက္ေျပးလာေနတုန္းပဲ။ အေတာ္မ်ားမ်ားက အၾကမ္းဖက္ ညႇဥ္းဆဲခံရမႈေတြ၊ မုဒိမ္းမႈေတြ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရၿပီးေတာ့ သူတို႔မွာ စိတ္ပိုင္း႐ုပ္ပိုင္း ႀကီးႀကီးမားမား နာက်င္ထိခိုက္ေနရတုန္းပါပဲ။ တခ်ိဳ႕ေတြဟာ သူတို႔မိသားစုဝင္ေတြနဲ႔ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ ေသဆံုးမႈကို မ်က္ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ သိပ္မျပန္ခ်င္ၾကသူေတြနဲ႔ လံုးဝကို ျပန္မသြားခ်င္ေတာ့တဲ့သူေတြ။ သူတို႔အိမ္ေတြ၊ ရြာေတြ ပ်က္စီးသြားၿပီ။ ႏွစ္ဖက္ အသိုင္းအဝိုင္းၾကားက နက္႐ႈိင္းတဲ့ ခြဲျခားခ်က္ေတြက မေျဖရွင္းရေသးဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ဝင္ေရာက္သြားလာခြင့္ကလည္း မေျပာပေလာက္ပါဘူး။"

ဒုကၡသည္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ပို႔ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိထားၿပီလို႔ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၃ ရက္ေန႔က ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရတို႔က ေၾကညာထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢကေတာ့ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ကို ခုထိ မျမင္ရေသးေပမယ့္ ဒုကၡသည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ဒဏ္ရာ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္း ရေနတုန္းပဲလို႔ ေျပာပါတယ္။

"သူတို႔ျပန္မယ့္ကိစၥေတြသာ ျဖစ္လာေတာ့မယ္ဆိုရင္ သူတို႔စိတ္ဆႏၵအရ ျပန္တာမ်ိဳးသာ ျဖစ္ရမွာပါ။ လံုၿခံဳေဘးကင္းၿပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ ရွိပါတယ္ ဆိုတာမ်ိဳး သူတို႔ကို အသိေပးရမယ္။ သူတို႔အတြက္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းေတြ မီရင္ ႀကိဳဆိုရမွာပါ" လုိ႔ အဒ္ဒရီယန္ အဒ္ဒ၀ါ့ဒ္က ေျပာပါတယ္။

ဒီေလာက္ လူအမ်ားႀကီး အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားရတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းတရားေတြကို ေျဖရွင္းေပးရမယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

"အေရးႀကီးတာက လူေတြကို အက်ဥ္းခ်ထားသလိုေနရာမ်ိဳးကို ျပန္ပို႔ၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို အဆံုးသတ္တာမ်ိဳး မျဖစ္ေစဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီကိစၥအတြက္ အေျဖတခုရွိတယ္ဆိုရင္ လတ္တေလာ ေရတိုအတြက္ပဲ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ဒါဟာ ေရရွည္မွာလည္း ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာမ်ိဳးသာ ျဖစ္ရပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ ခဏခဏ ျမင္ေတြ႔ၾကားသိေနရတဲ့ ဝိုင္းဖယ္က်ဥ္ထားျခင္း၊ အယံုအၾကည္မရွိျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ လူအစုလိုက္ ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ခြာၾကတဲ့ သံသရာပဲ လည္ေနတာမ်ိဳးဆီ ျပန္ပို႔တာမ်ိဳး မျဖစ္ေစရေအာင္ ေသခ်ာရပါမယ္။"

အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းကေန ထြက္ခြာသြားသူ ၆ သိန္းေက်ာ္ရွိေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကုလသမဂၢကေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူညီခ်က္ အေသးစိတ္ကုိ ျမင္ေတြ႔ရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ဒုကၡသည္ေရးရာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံႏႈန္းေတြအတိုင္းျဖစ္ေစဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေျဖရွင္းစရာနည္းလမ္းအတြက္ အစိုးရ ၂ ရပ္လံုးကို ကူညီဖို႔ အဆင္သင့္ရွိေနတယ္လုိ႔ ကုသလမဂၢ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။