ေသေၾကာင္းၾကံျခင္းဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ၿပီး စိတ္က်ျခင္း၊ Bipolar disorder, stress disorder, anxiety disorder နဲ႔ post-traumatic problems ေတြပါဝင္တဲ့ စိတ္အေျခအေနေၾကာင့္ ျဖစ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေသေၾကာင္းၾကံျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြကို သတိထားမိျခင္းဟာ ဆိုးရြားတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကို ေရွာင္က်ဥ္ဖို႔ ကူညီေပးၿပီး ေသေၾကာင္းၾကံတဲ့ အေတြးကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ေဖၚထုတ္ဖို႔လည္း ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။

၁။ ေသေၾကာင္းၾကံႏိုင္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

• ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကင္းမဲ့ျခင္း

ဒါဟာ စိတ္က်ျခင္း ခံစားေနရတဲ့သူေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးလကၡဏာ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကင္းမဲ့ျခင္းဟာ သင့္ရဲ႕ အခုအေျခအေနကိုသာမက အနာဂတ္အတြက္ပါ ျဖစ္ပါတယ္။

• ဝမ္းနည္းျခင္း၊ စိိတ္အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ျခင္း

အခ်ိန္ၾကာ ဝမ္းနည္းျခင္းဟာ သင့္ကို အလြန္စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားေစပါတယ္။ ဝမ္းနည္းမႈမ်ားျခင္းဟာ ေသေၾကာင္းၾကံျခင္းရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။

• အိပ္စက္မႈဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား

အိပ္စက္ျခင္းဟာ သင့္ဦးေႏွာက္ပ်က္စီးမႈေတြကို ျပန္ျပင္ေပးၿပီး လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေခ်ာေမြ႔ေစပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ စိတ္ဝင္စားမႈ ျပႆနာေတြကို ခံစားေနရသူေတြဟာ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျခင္း မျပဳႏိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ပ်က္စီးမႈေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အိပ္ပ်က္မႈဟာ ေသေၾကာင္းၾကံျခင္းရဲ႕ အႏၲရာယ္ အမ်ားဆံုး အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။

• ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္တဲ့ စကားျဖည္းျဖည္းေျပာျခင္း၊ စိတ္တိုလြယ္ျခင္း၊ အလြန္အိပ္ျခင္း၊ အလြန္စားျခင္းေတြဟာ အခ်ိဳ႕သူေတြမွာ သိသာတဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလူေတြဟာ သူတို႔ကုိ မေကာင္းတဲ့ဘက္ကို ေျပာင္းလဲေစတဲ့ ရုပ္ရည္ပံုစံကို ဂရုစိုက္ျခင္း မရွိပါဘူး။

• တစ္ဦးတည္းေနထိုင္ျခင္း

ေသေၾကာင္းၾကံလိုသူေတြဟာ အိမ္နဲ႔ မိသားစုေတြနဲ႔ မေနလိုၾကပါဘူး။ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေရွာင္လာၿပီး တစ္ဦးတည္းသာ ေနထိုင္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ သူတို႔အရင္က စိတ္ဝင္စားခဲ့တဲ့ အရာေတြကိုလည္း စိတ္ဝင္စားျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။

• မိမိကုို အႏၲရာယ္ျပဳႏိုင္တဲ့ အျပဳအမူေတြ ျပဳလုပ္ျခင္း။

အႏၲရာယ္ ရွိတဲ့ အျပဳအမူေတြ ျဖစ္တဲ့ အရက္အလြန္ေသာက္ျခင္း၊ ေဆးသံုးျခင္း၊ သတိမျပဳပဲ ကားေမာင္းျခင္း၊ အကာအကြယ္မသံုးပဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္းေတြကို စတင္ျပဳမူၾကပါတယ္။ သူတို႔ လံုျခံဳမႈကို စိုးရိမ္စိတ္မရ်ိေတာ့ပဲ သူတို႔ဘဝေတြကိုလည္း တန္ဖိုးထားျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။

• ေသေၾကာင္းၾကံမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း

ေသေၾကာင္းၾကံလိုတဲ့ သူအမ်ားစုဟာ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းေတြကို သတိေပးလကၡဏာေတြ ျပတတ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာ ေသေၾကာင္းၾကံခ်င္တဲ့ အေတြးေတြကို မၾကာခဏေျပာျခင္း၊ ေသျခင္းတရားအတြက္ ျပင္ဆင္ျခင္း အစရွိတာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

၂။ ဘယ္သူက ေသေၾကာင္းအၾကံႏိုင္ဆံုးလဲ။

ေသေၾကာင္းၾကံႏႈန္းဟာ အုပ္စုေတြၾကားမွာ ကြာျခားမႈရွိပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္၊ ငယ္ရြယ္သူေတြနဲ႔ အသက္ႀကီးသူေတြဟာ ေသေၾကာင္းၾကံမႈ အမ်ားဆံုးအုပ္စုေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ေအာက္ေဖၚျပပါ အုပ္စုမွာေတြမွာလဲ ေသႏႈန္းျမင့္မားပါတယ္။

• ကုသေပ်ာက္ကင္းျခင္းမရွိတဲ့ ဆိုးဝါးတဲ့ ေရာဂါ ခံစားေနရသူမ်ား


• ေသေၾကာင္းၾကံဖူးတဲ့ မိသားစု ရာဇဝင္ရွိသူမ်ား


• ေသေၾကာင္းၾကံသူ သူငယ္ခ်င္းရွိသူမ်ား


• စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ကိုယ္ခႏၶာပုိင္းဆိုင္ရာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရသူမ်ား


• ၾကာရွည္စြာ စိတ္က်ေရာဂါ ရွိသူမ်ား


• လက္ထပ္ထားျခင္းမရွိသူမ်ား၊ ကြ်မ္းက်င္မႈ မရွိသူမ်ား၊ အလုပ္မရွိသူမ်ား


• အရင္က ေသေၾကာင္းၾကံဖူးသူမ်ား


• ေဆးသံုးသူမ်ား


• ေရာဂါအေျခအေန ဆိုးရြားသူမ်ား


• အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ ေသေၾကာင္းၾကံႏႈန္း သံုးဆ ပိုမ်ားပါတယ္။

ေသေၾကာင္းၾကံျခင္းကို ပံုမွန္ေဆးကုသမႈနဲ႔ ကုသဖို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ႕ ကူညီေပးမႈနဲ႔ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ကုသဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသေၾကာင္းၾကံခ်င္စိတ္ျဖစ္တိုင္း သင့္ဆရာဝန္ကိုျပသၿပီး ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။

အထက္ေဖာ္ျပပါေဆာင္းပါးအား hellosayarwon.com အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။