အြန္လိုင္းေရွာ့ပင္ေတြနဲ႔ Multilevel Marketing (MLM) တို႔က ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ဓာတ္စာ၊ ေဆး၀ါး၊ အစားအေသာက္နဲ႔ အလွကုန္ပစၥည္းေတြမွာ အစားအေသာက္ႏွင့္ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA)က ေထာက္ခံခ်က္မရွိေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိပါက အမ်ိဳးသားေဆး၀ါးဥပေဒနဲ႔ အေရးယူမယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ဒီကိစၥကို အစားအေသာက္ႏွင့္ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန(ဗဟို)၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ မြန္ျပည္နယ္၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက သိရပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္ အစားအေသာက္ႏွင့္ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာစိုးႏိုင္က “ပစၥည္းတခုဟာ က်ေနာ္တို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ FDA စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔ ၿငိစြန္းတယ္ဆိုရင္ေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဒါမွမဟုတ္ ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္ျခင္းနည္းလမ္းကို က်ေနာ္တို႔ ဘက္က ေဆာင္ရြက္လို႔ ရပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြကို ေအာက္ေျခမွာ ေဆာင္ရြက္ေနတာက ၿမိဳ႕နယ္အစားအေသာက္ ေဆး၀ါးႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မတီပါ။ က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရမွာပါ။ မွတ္ပံုတင္စာရင္းသြင္းျခင္း မလုပ္ထားတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကိုေတာ့ တရားမ၀င္ေဆး၀ါးလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ အြန္လိုင္းကပဲ ေရာင္းခ်ေနပါေစ။ တရားမ၀င္ေဆး၀ါးေရာင္းခ်မႈအတြက္ အမ်ိဳးသားေဆး၀ါးဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅(က)နဲ႔ ၿငိတဲ့အခါ ဥပေဒရဲ႕ ျပ႒ာန္းခ်က္အရ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္လို႔ရပါတယ္။ ေငြဒဏ္ေတြလည္း ရွိသလို ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးလည္းရွိပါတယ္။ Cosmetic ေတြ၊ ဓာတ္စာေတြအားလံုးပါပဲ။ အရင္တုန္းကေတာ့ အြန္လုိင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွ ၾကပ္မတ္မႈသိပ္မရွိဘူး။ ဒီဟာေတြအခု အခြင့္အေရးယူၿပီးေတာ့ ေတာနယ္ထိေအာင္ ေဖာက္ထြက္ၿပီးေတာ့ လုပ္လာၾကတာေတြ ရွိလာတယ္။ ေဆး၀ါးဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေဆး၀ါးမွတ္ပံုတင္ရွိရမယ္။ တခ်ိဳ႕ွဓာတ္စာေတြဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ FDA ရဲ႕သြင္းကုန္ေထာက္ခံခ်က္ရွိတဲ့ ဓာတ္စာေတြျဖစ္ရပါမယ္။ က််ေနာ္တို႔ဆီမွာ မွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ မွတ္တမ္းတင္ျခင္းတို႔ိကို လုပ္ထားရပါမယ္။ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔က တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ပဲ ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္တယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။
အြန္လိုင္းကတဆင့္ နယ္ဘက္အထိ အိမ္တိုင္ရာေရာက္လိုက္လံပို႔ေဆာင္ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ပစၥည္းေတြဟာ FDA ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိထားဘဲ တခ်ိဳ႕ဓာတ္စာေတြ ေထာက္ခံခ်က္ရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြေရာေႏွာၿပီး ေရာင္းခ်မႈေတြလည္းရွိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“အားလံုးကိုေတာ့ မဆိုလိုပါဘူး။ သထံုမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့အေတြ႔အႀကံဳအရ သူတို႔ရဲ႕ ေစ်းကြက္ထုိးေဖာက္မႈ နည္းပညာနဲ႔ ေက်းရြာတရြာမွာ ေရာင္းခ်ေနတာသတင္းရေတာ့ ပစၥည္း(၂) မ်ိဳးေလာက္ကေထာက္ခံခ်က္ရယူထားတယ္။ ေနာက္ထပ္ ေလးငါးမ်ိဳးေလာက္က က်ေနာ္တို႔ဆီက ေထာက္ခံခ်က္မရထားဘူး။ သူတို႔က ယူထားတာလည္းရွိသလို မယူထားတာလည္းရွိတယ္။ ေထာက္ခံခ်က္မယူထားတာေတြလည္း တြဲၿပီး လုပ္ေနတဲ့ တရားမ၀င္ အေနအထားေတြလည္း ေတြ႔ရပါတယ္” ေဒါက္တာစိုးႏိုင္က ဆက္ေျပာပါတယ္။
အမ်ိဳးသားေဆး၀ါးဥပေဒ ၁၅ (က) မွာ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ မွတ္ပံုတင္ေခတၱ႐ုပ္သိမ္းျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ပယ္ဖ်က္ျခင္း ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ ေဆး၀ါးအတု၊ စံမညီေဆး၀ါး၊ ပ်က္ဆီးေဆး၀ါး၊ ေရာေႏွာေဆး၀ါးေတြ၊ ေဘးဥပါဒ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက သံုးစြဲရန္မသင့္လို႔ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
အဲဒီ ေဆး၀ါးေတြအားလံုးကို ထုတ္လုပ္တာ၊ ျပည္တြင္းကိုတင္သြင္းတာ၊ ျပည္ပတင္ပို႔တာနဲ႔ သုိေလွာင္ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်မႈေတြကို မျပဳလုပ္ဖို႔ တားျမစ္ထားၿပီး လိုက္နာေဆာင္ရြက္မႈမရွိဘဲ ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္မႈ ျပစ္မႈထင္ရွာစီရင္ျခင္းခံရပါက ေငြဒဏ္ အနည္းဆံုး ငါးေသာင္းကေန ငါးသိန္း က်ပ္အထိျဖစ္ေစ၊ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္အထိျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးကို ျဖစ္ေစ က်ခံေစရမွာျဖစ္ၿပီး ျပစ္မႈနဲ႔ဆုိင္တဲ့ သက္ေသခံပစၥည္းအားလံုးကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းယူျခင္းခံရမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အာကာမင္း
