မနက္ပိုင္း တန္းဖြင့္ခ်ိန္ျဖစ္တာေၾကာင့္ တိုက္ခန္းေတြေရွ႕ စႀကၤန္လမ္းတေလွ်ာက္ က်ေနာ္ လမ္းေလၽွာက္ေနမိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေဘးတိုက္ခန္းက အက်ဥ္းသားေတြစုၿပီး တစံုတရာကို ဝိုင္းအံုၾကည့္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာေပၚမွာေတာ့ တစံုတခုကိုၾကည့္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြက ေပၚလြင္ေနတယ္။
ဒါနဲ႔ က်ေနာ္လည္း သူတို႔ရဲ႕ေပ်ာ္ရြင္မႈကို စပ္စုလိုေၾကာင္း၊ “ဘာကို စိတ္ဝင္တစား ဝိုင္းအံုၾကည့္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေနတာလဲ၊ က်ေနာ္႔ကိုလည္း ေျပာပါဦး” ဆိုေတာ့ အက်ဥ္းသားတေယာက္က ဂ်ာနယ္တေစာင္ကို လက္ကကိုင္ေျမႇာက္ျပၿပီး “ဒီမွာေလ အစ္ကို၊ ဂ်ာနယ္ထဲမွာ လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူေတြရဲ႕ ျပစ္ဒဏ္ကို ေျပာင္းလဲ ျပင္ဆင္ေတာ့မယ္။ ေထာင္ဒဏ္အစား လူမႈေရးျပစ္ဒဏ္ကိုသာ ေျပာင္းလဲမယ့္ ဥပေဒၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ သတင္းပါလာလို႔ က်ေနာ္တို႔ ဖတ္ေနတာ" လို႔ ျပန္ေျပာတယ္။
အဲဒါနဲ႔ က်ေနာ္လည္း “ဒီသတင္းက ဟုတ္ပါတယ္၊ အရင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းက သူအနားမယူခင္မွာ လက္ရိွဥပေဒကို ျပန္ျပင္ဆင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းခဲ့ၿပီး လက္ရိွမွာလည္း အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္းေကာ္မတီကို ေရာက္ေနၿပီ” လို႔ ျပန္ေျပာျဖစ္တယ္။ ဒီဥပေဒကိုသာ ျပင္ဆင္လိုက္ပါက လက္ရိွ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲလို႔ ျပစ္ဒဏ္က်ခံေနရသူေတြအတြက္ တစံုတရာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ျဖစ္မွာပဲလို႔ ေတြးမိတယ္။
က်ေနာ္ လမ္းေလၽွာက္ေနတဲ့ေနာက္ကို အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ အက်ဥ္းသားတေယာက္က လိုက္လာၿပီး စကားေျပာပါတယ္။
“ေနာက္လဆို က်ေနာ္ ဒီအက်ဥ္းေထာင္ကို ေရာက္တာ ၄ ႏွစ္ျပည့္ၿပီ။ ဒီမနက္ ဖတ္လိုက္ရတဲ့ သတင္းက က်ေနာ့္အတြက္ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္တခု ျဖစ္ေစတယ္။ ဒီဥပေဒသာ ျပင္ဆင္လိုက္ရင္ ေထာင္က ေစာေစာထြက္လို႔ရၿပီး သားနဲ႔သမီးကို အခ်ိန္ျပန္ေပးေတာ့မယ္။ အရင္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက ျပစ္ဒဏ္ေတြကို ေလးပံုတပံု ေလၽွာ႔ခ်ေပးခဲ့တုန္းကလည္း က်ေနာ္ မပါခဲ့ဘူး။ က်ေနာ္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈနဲ႔ ေထာင္က်ၿပီး မၾကာခင္မွာပဲ မိန္းမကလည္း ဒီစိတ္နဲ႔ ဆံုးသြားခဲ့တယ္။ ၁၁ ႏွစ္အရြယ္ သမီးတေယာက္နဲ႔ ၅ ႏွစ္အရြယ္ သားတေယာက္ က်န္ခဲ့တယ္။ အခု က်ေနာ့္အေမနဲ႔ ကေလးေတြကို ထားခဲ့ရတယ္။ အေမက အသက္ႀကီးတဲ့အျပင္ ကေလးေတြကိုပါ ေစာင့္ေရွာက္ေနရေတာ့ ေထာင္ဝင္စာေတာင္ ၁ ႏွစ္မွ တခါေလာက္ပဲ လာေတြ႔ႏိုင္တယ္” လို႔ ကိုထြန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ကိုထြန္းေအာင္ဟာ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက ေက်းရြာတရြာမွာ ေနထိုင္ၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈ၊ မူးယစ္ေဆးဝါး လက္ဝယ္ေတြ႔ရိွမႈနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ က်ခံေနရသူပါ။
က်ေနာ္ေရာက္ရိွေနတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္မွာ အက်ဥ္းသားဦးေရ ၅၀၀ နီးပါးခန္႔ရိွၿပီး အမ်ားစုက မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈနဲ႔ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အက်ဥ္းသားေတြထဲမွာလည္း ရွမ္းနဲ႔ ပေလာင္တိုင္ရင္းသား အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္နဲ႔ ၁၀ ႏွစ္ေအာက္သမားေတြကိုသာ ထားတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ မိ႐ိုးဖလာ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူေတြသာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။
“က်ေနာ္ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ေက်ာင္းသားဘဝကတည္းက မူးယစ္ေဆးဝါးကို စသံုးလာတာ။ က်ေနာ္ သိတတ္တဲ့ အရြယ္ကတည္းက ရြာကသူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မူးယစ္ေဆးဝါးကို ျမင္ေန ေတြ႔ေနလာရတာ။ ပထမတုန္းက ယာဘေဆးျပားကို စသံုးတယ္။ ေနာက္ ဘိန္းျဖဴကို ေဆးဖိုးအပ္နဲ႔ အသားထဲ ထိုးသြင္းသံုးစြဲခဲ့တယ္” လို႔ လက္က အမာရြတ္ အပ္ရာေတြကို ေျမႇာက္ကာ ပေလာင္တိုင္းရင္းသား မိုင္အိုက္လုက ေျပာပါတယ္။ ထို႔ေနာက္ မိုင္အိုက္လုက သူ အဖမ္းခံခဲ့ရပံုကို ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။
“တေန႔ ယာထဲက က်ေနာ္အျပန္မွာ ရပ္ကြက္လူႀကီးေတြနဲ႔ ရဲေတြက မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူ ေက်ာ္ေဇာသူဆိုၿပီး ရဲစခန္းကို ပို႔လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆီးစစ္တယ္။ ဆီးက်တယ္ဆိုၿပီး ေထာင္ ၅ ႏွစ္ က်ခဲ့ရတယ္” လို႔ သူ႔အတိတ္ကို ျပန္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
အက်ဥ္းေထာင္ထဲကို မူယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲလို႔ တဦးတေယာက္ခ်င္းဆီ ေရာက္ရိွလာတာထက္ အမႈတြဲလို႔ေခၚတဲ့ အနည္းဆံုး ၂ ေယာက္ တတဲြ၊ ၃ ေယာက္ တတဲြ၊ ၅ ေယာက္တတဲြ ေရာက္ရိွလာတာ မ်ားပါတယ္။ က်ေနာ္ေရာက္ရိွခဲ့တဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ သားအဖ အမႈတြဲ၊ တူ ဦးေလးနဲ႔ ေယာက္ဖ အမႈတြဲနဲ႔ ညီအစ္ကိုအရင္း အမႈတြဲမ်ားစြာ ရိွပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေရႊႀတိဂံေဒသဟာ ကမာၻေပၚမွာ ဒုတိယအမ်ားဆံုး ဘိန္းျဖဴ ထြက္ရိွတဲ့ေဒသ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး ေဈးေပါေပါနဲ႔ လြယ္လင့္တကူ ရရိွေနပါတယ္။ နယ္ေျမေဒသ အေျခအေနကလည္း မၿငိမ္းခ်မ္းတာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသမွာရိွတဲ့ လူငယ္အမ်ားစုဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးရဲ႕ သားေကာင္ ျဖစ္ေနတာ မဆန္းလွပါဘူး။
ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေနာက္က်တဲ့ သူတို႔ေဒသအတြက္ေတာ့ အရြယ္ေရာက္လာရင္ တဖက္ႏိုင္ငံကို သြားၿပီး အလုပ္လုပ္ရင္လုပ္၊ မလုပ္ရင္ ေဈးေပါေပါနဲ႔ လြယ္လင့္တကူ ရရိွေနတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါး သားေကာင္ျဖစ္၊ တခ်ဳိ႕ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေန၊ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ဘဝေတြဟာ ကုန္ဆံုးေစပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရာမွာေတာ့ ခုတ္ရာ တျခား၊ ရွရာ တျခား ျဖစ္ေပၚေနတာကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။
မူးယစ္ေဆးဝါး ဖမ္းဆီးတဲ့ ေနရာမွာ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူကို ဖမ္းမမိဘဲ သံုးစြဲသူေတြကိုသာ စီမံခ်က္နဲ႔ ဖမ္းဆီးၿပီး ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ေပးေနၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါးကို ကြန္တိန္နာနဲ႔ ဖမ္းမိတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ပိုင္ရွင္မဲ့ ျဖစ္ေနျခင္းဟာလည္း လက္ရိွျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔အေပၚ သံသယျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါးအႏၲရာယ္ဟာ လက္ရိွအခ်ိန္မွာ အျမင့္ဆံုးကို ေရာက္ရိွေနၿပီဆိုတာ မူးယစ္ေဆးဝါး ဖမ္းဆီးရရိွတဲ့ ကိန္းဂဏန္းစာရင္းေတြက သက္ေသခံေနပါတယ္။ ၂၀၁၇ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ မူးယစ္ေဆးဝါး အလြဲသံုးစားမႈနဲ႔ တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး အခမ္းအနားမွ ဖမ္းဆီးရရိွခဲ့တဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါး ဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ တန္ဖိုးဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ဖိုး ရိွခဲ့ပါတယ္။ ဒီပမာဏဟာ ၂၀၁၆ မွာ ဖမ္းဆီးဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ တန္ဖိုးထက္ ၁၀ ေက်ာ္ မ်ားျပားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတာင္ ရန္ကုန္-မႏၲေလးနဲ႔ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေတြမွာ ဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ ကိန္းဂဏန္းသာျဖစ္ၿပီး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဖမ္းဆီး ဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ စာရင္းေတြ မပါေသးပါဘူး။
လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးဥပေဒ ျပစ္ဒဏ္တခ်ဳိ႕ဟာ ျပင္းထန္လြန္းတယ္ဆိုတာ ၿပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းမွာ တႏိုင္ငံလံုးက သတိျပဳမိခဲ့ၾကပါတယ္။ သူကေတာ့ ေဆးျပား ၃ ျပားနဲ႔ အရြယ္နဲ႔မလိုက္ေအာင္ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ က်ခံခဲ့ရတဲ့ ၃ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္ မရႊန္းလဲ့ေဝေက်ာ္ပါ။ သူ႔ရဲ႕ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈေၾကာင့္ လူအမ်ား သတိထားခဲ့မိေပမယ့္ သူ႔လိုပဲ မူးယစ္ေဆးဝါးသားေကာင္ ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး အရြယ္နဲ႔မလိုက္ေအာင္ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ က်ခံေနရတဲ့ လူငယ္ လူရြယ္အမ်ားစုဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ရိွေနပါေသးတယ္။
လက္ရိွအခ်ိန္မွာ အမ်ဳိးသား မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရးမူဝါဒသစ္ ေရးဆြဲေနၿပီး ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ ျပ႒ာန္းႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက ေျပာပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲေနသူေတြအတြက္ မူးယစ္ေဆးစြဲကုသေရးဌာနႀကီး ၂၆ ခုနဲ႔ ဌာနငယ္ ၄၇ ခု ဖြင့္လွစ္ထားရိွၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူေတြအတြက္ မက္သဒံုး အစားထိုးတိုက္ေကြၽးေရးဌာန ၄၆ ခုကိုလည္း မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈမ်ားတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရးကိစၥကို အမ်ိဳးသားေရးအႏၲရာယ္အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ေနရာမွာ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူေတြကို ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္က်ၿပီး အေရးယူတဲ့ နည္းလမ္းေတြဟာ ျပႆနာရဲ႕အေျဖ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ခ်ေပမယ့္ သံုးစြဲသူ ျမင့္တက္ေနမႈဟာ သက္ေသခံေနပါၿပီ။
ဒါေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းကို အျမန္ဆံုး အတည္ျပဳျပ႒ာန္းဖို႔ လိုအပ္သလို ေဆးသံုးစြဲသူေတြအတြက္ ကုသေရးစင္တာေတြကိုလည္း တိုးခ်ဲ႔ဖြင့္လွစ္ၿပီး ပညာေပး အစီအစဥ္ေတြကို လက္ရိွထက္ ပိုမိုေဆာင္ရြက္သင့္ပါၿပီ။ "ဒီဥပေဒကို ျပင္ဆင္လိုက္လို႔ ေထာင္က ျပန္လြတ္ခဲ့ရင္ မူးယစ္ေဆးဝါးကို ျပန္မသုံးေတာ့ဘူး။ က်ေနာ္ ေပးဆပ္ရတာ မ်ားသြားၿပီ။ မိန္းမနဲ႔ ေသကြဲ ခြဲခဲ့ရသလို ကေလးေတြနဲ႔ ရွင္ကြဲ ခြဲေနရတယ္" လို႔ ကိုထြန္းေအာင္က သူ႔ရဲ႕ ေနာင္တ တရားကို ဆိုပါတယ္။
ျပည့္ဘုန္းေအာင္(သီေပါျပန္)
