ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလပုိင္းက က်င္းပခဲ့တဲ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝးကေန လူမႈေရးမူဝါဒ သေဘာတူညီခ်က္ ၄ ခ်က္ကို ခ်မွတ္ သေဘာတူႏုိင္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမွာ ဒီေန႔အထိ ထူးျခားမႈ မရွိေသးဘူးလုိ႔ ကရင္ျပည္နယ္ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ ဒုဥကၠ႒ (၂) ျဖစ္သူ ေဒၚနန္းေဆးဟြာက ေျပာပါတယ္။

“က်မ ေတြ႔ရတာကေတာ့ မေျပာင္းလဲေသးဘူး။ အရင္အတုိင္းပဲ ရွိေနေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခု ရွိတာကေတာ့ က်မတုိ႔ကေတာ့ အဲဒီပင္လံုညီလာခံ မဟုတ္ဘဲန႔ဲ NCA လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ အထဲမွာေပါ့ေနာ္။ EAO ဘက္က လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္ အစိုးရရဲ႕ အဖြဲ႔အစည္းေတြၾကားထဲမွာ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ ဒီလယ္ဘယ္အဆင့္ေတြမွာ မိန္းကေလးေတြ ပါဝင္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဒီစတိတ္လယ္ဘယ္မွာ အဲဒီလုိ ပါဝင္လာတာ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ တနည္းအားျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေနရာ တေနရာ ေပးတာပဲလုိ႔ ယူဆပါတယ္။”

လူမႈေရးမူဝါဒ သေဘာတူညီခ်က္ ၄ ခ်က္ကို ဒုတိယပင္လံုညီလာခံ ဒုတိယအစည္းအေဝး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့ေပမယ့္ အခ်ိန္ကာလ ေလးလ ေက်ာ္လာတဲ့အထိ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ နည္းပါးေနေသးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

သေဘာတူညီမႈ လူမႈေရးမူဝါဒမွာ သေဘာတူထားတဲ့ လက္နက္နဲ႔ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေနရပ္ စြန္႔ခြာေနသူေတြ၊ သဘာဝေဘးေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာစံႏႈန္းေတြနဲ႔အညီ စနစ္တက် စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးေရးနဲ႔ မိမိေနရပ္နဲ႔ အျခားေနရာကို သြားေရာက္လုိသူေတြကို လူဂုဏ္သိကၡာနဲ႔အညီ ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ အေျခခ်ေနထုိင္ေရး အစီအမံေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးေရး ဆုိတဲ့ လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္မႈေတြကို မေတြ႔ရေသးဘူးလုိ႔ နမၼတူၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ နန္းခမ္းေအးက ေျပာပါတယ္။

“စစ္ပြဲေၾကာင့္ က်မတုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘယ္လုိ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္ဆုိတာ ကိုယ္ခ်င္းစာၾကည့္ပါ။ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း ေရာက္သြားၿပီဆုိလု႔ိရွိရင္ က်မတုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လူမႈနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ ျဖည့္ဆည္းမေပးႏုိင္ေသးတာကိုလည္း က်မတုိ႔ ေတြ႔ရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အစားအစာလံုၿခံဳေရး၊ ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရး လံုၿခံဳေရး၊ ဒါေတြကို ျဖန္႔ၾကက္ၿပီး ၾကည့္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိတဲ့ ေဒသမွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးထုဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အနာဂတ္ကို သူတုိ႔ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ မရွိေတာ့ဘူးဆုိတာကို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။”

လူမႈေရးမူဝါဒ သေဘာတူညီမႈ ၄ ခ်က္မွာ အဓိကအခ်က္ေတြအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လံုၿခံဳေရးကို အဓိကထည့္သြင္းတဲ့ သေဘာတူညီမႈေတြ ပါဝင္ေနၿပီး ေနရပ္ျပန္လုိတဲ့ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔လည္း ျပည္တြင္း ျပည္ပ ရွိေနဆဲပဲဲ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္ေရွာင္ေတြအေနနဲ႔လည္း တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္ေဒသကို ကိုယ္ ျပန္လာခ်င္ေပမယ့္ မုိင္းအႏၲရာယ္နဲ႔ မၿပီးႏုိင္ေသးတဲ့ တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ အခက္အခဲ အမ်ိဳးအမ်ိဳးနဲ႔ ေနထုိင္သူ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္ေတြမွာ ေသာင္းခ်ီ ရွိေသးတာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

ေနရပ္စြန္႔ခြာ စစ္ေရွာင္ေတြအေနနဲ႔လည္း ေနရပ္ကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ျပန္လာႏုိင္ေရး ၂၁ ပင္လံု ဒုတိယအစည္းအေဝးမွာ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ လူမႈေရးမူဝါဒ ၄ ခ်က္ကို ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရအေနနဲ႔ အျမန္ဆံုးအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ဖုိ႔ ေမၽွာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။

သတင္း - မင္းရဲစစ္ႏုိင္