ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈပံုစံအားလံုးကို ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ခြင့္လႊတ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ၿမဳိ႕မွာ စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္က က်င္းပတဲ့ (၇၂) ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ အေထြေထြမူဝါဒေရးရာေဆြးေႏြးပြဲမွာ တက္ေရာက္ ပထမဆံုးအႀကိမ္တက္ေရာက္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့တာပါ။
ျမန္မာဒုသမၼတက “ဘယ္လုိပံုစံ၊ ဘယ္လိုအသြင္သ႑ာန္နဲ႔က်ဴးလြန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးကိုမဆို ဆန္႔က်င္ရႈတ္ခ်ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ က်န္တဲ့ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔အတူ ရပ္တည္တယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈဟာ ႏို္င္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔လံုျခံဳေရးကို အဆိုးရြားဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြထဲမွာတခုပါ၀င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္က ရွင္းပါတယ္။ ဘယ္လို အၾကမ္းဖက္မႈကိုမဆို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ခြင့္လႊတ္လို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ တခ်ိန္ထဲမွာဘဲ အစိုးရ အေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဒီကေန႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ရႈတ္ေထြးလွတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ေရရွည္မဟာဗ်ဴဟာ အစီအစဥ္ေတြေဆာင္ရြက္ေနတာကို အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြ က ေႏွာင့္ယွက္မႈမရွိ ေစဖို႔ ႀကဳိးပမ္းေနပါတယ္”လို႔ေျပာပါတယ္။။
ကမၻာက အာရံုစိုက္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဒုသမၼတက ရွင္းလင္းေျပာၾကားရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မေန႔က ေျပာသြားခဲ့သလို အၾကမ္းဖက္တိုက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္ခံစားေနရပ္စြန္႔ခြာခဲ့ရသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ စိုးရိမ္ပူပန္မႈကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မွ်ေ၀ခံစားရတဲ့အေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ဥပေဒမဲ့အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ရႈတ္ခ်တဲ့အေၾကာင္း၊ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြ စစ္ဆင္ေရးလုပ္ရာမွာ က်င့္၀တ္နဲ႔အညီလုပ္ေဆာင္ဖို႔နဲ႔ အျပစ္မဲ့ အရပ္သားေတြ မထိခိုက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ညြန္ၾကားထားတယ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။
“ကိုဖီအာနန္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထြက္လာၿပီး နာရီပိုင္းအတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရဲကင္းစခန္း ၃၀ တခ်ိန္ထဲတၿပဳိင္ထဲတိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရတယ္။ ဒီတိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ သူတို႔လက္ခ်က္လို ARSA အဖဲြဲ႔က အခုိင္အမာေၾကညာခဲ့တယ္။ ဒီတိုက္ခုိက္မႈေတြဟာ ေဒသထဲမွာ အၾကမ္းဖက္မႈအသစ္တဖန္ထပ္ျဖစ္ေစၿပီး အသက္ေတြ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရ၊ ထိခိုက္နစ္နာခ့ဲရၿပီး အသိုင္းအ၀န္းအားလံုးအတြက္ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ေနစရာမဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ရခိုင္ေတြတင္မက ဒိုင္းနက္၊ ၿမဳိ၊ သက္၊ မရမာႀကီးနဲ႔ ဟိႏၵဴ ေတြလို လူနည္းစုအုပ္စုေလးေတြ ေနအိမ္ေတြစြန္႔ခြာသြားရသူေတြဟာလည္း ေနအိမ္ေတြကို စြန္႔ခြာ တိမ္းေရွာင္ေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရွိေနတာရယ္ ထိခိုက္ခံစားခဲ့ရတဲ့ ဒုကၡေတြကို ကမၻာေနရာ အမ်ားစုက မသိၾကပါဘူး။”
ျမန္မာအစိုးအေနနဲ႔ အျပစ္မဲ့အရပ္သားမိသားစုေတြနဲ႔ အသက္ေတြဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ ရဲနဲ႔လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြအတြက္ အလြန္ကိုယ္ခ်င္းစာနာတယ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို အစုလုိက္အျပံဳလုိက္ထြက္ေျပးၾကတဲ့ အေၾကာင္းရင္းရွာေဖြမယ္၊ အကူအညီ လိုအပ္သူ အားလံုးအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြကို မခြဲျခားဘဲေပးအပ္သြားမယ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လက္ခံဖို႔ စိစစ္တဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ကို အခ်ိန္မေ႐ြး စတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ျပင္ဆင္ထားတယ္လုိ႔လည္းေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ငလ်င္ေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရလို႔ အသက္ေတြနဲ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ မကၠစီကို ႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ဟာရီကိန္းမုန္တိုင္းဒဏ္ခံရတဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ ေပၚတိုရီကိုႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြ အတြက္ အလြန္အမင္း ကိုယ္ခ်င္းစာနာတဲ့အေၾကာင္း၊ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ မၾကာခဏ အျပင္းအထန္ျဖစ္ေနရတာဟာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ သက္ေသျဖစ္တယ္၊ ခုဆိုရင္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဟာ ကမၻာကိုအျပင္းအထန္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနသလို ျမန္မာႏိုင္ငံဟာလည္း ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဒဏ္ဆုိးရြားစြာခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္တယ္လို႔လည္းေျပာသြားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ထိပ္တန္းဦးစားေပး လုပ္ကိုင္ေနၿပီး လြတ္လပ္တရားမွ်တ၊ အခြင့္အေရးတန္းတူရွိၿပီး ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္မူေတြကို အေျခခံတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔ ရည္မွန္းထားတယ္၊ ကုလသမဂၢ ပဋိဉာဥ္စာခ်ဳပ္ပါ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အေျခခံမူေတြအေပၚမွာ ယုံၾကည္မႈရွိတဲ့အေၾကာင္း ထပ္ေလာင္း အတည္ျပဳ ေျပာသြားပါတယ္။
ဓာတ္ပံု-UN
