ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ကုန္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ လက္ရွိ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (Seasonal Flu, A/H1N1 2009) ျဖစ္ေပၚေနမႈေတြေၾကာင္႔ အမ်ားျပည္သူေတြ စုိးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ေနထုိင္ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာပါတယ္။
ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ဒုညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္က“လတ္တေလာ ရန္ကုန္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာျဖစ္ေပၚေနတဲ႔ ရာသီတုပ္ေကြး H1N1နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ႔မွ ျဖစ္ေပၚပြားတဲ႔အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ႔မွ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ဘာေတြ လုိက္နာရမယ္ ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ သိပ္ၿပီးေတာ႔လဲ မစုိးရိမ္ဖုိ႔ ေျပာလုိပါတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။
အဆိုပါေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၃ ဦးရန္ကုန္မွာ ေဆးကုသမႈခံယူေနရသလို ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီၿမဳိ႕မွာလဲ ၂၀၁၇ ဇူလုိင္ ၁၄ ရက္ကေန ၂၂ ရက္ေန႔အထိ ရာသီတုပ္ေကြး လကၡဏာနဲ႔ ေဆး႐ုံတက္ကုသေနသူ ၆၁ ဦးရွိၿပီး အဲ႔ဒီထဲမွာ ကမာၻ႔လူတုတ္ေကြး H1N1 ေရာဂါလကၡဏာနဲ႔ ၁၀ ဦးေတြ႔ရွိရတယ္လုိ႔ ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
“ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး မထူးၾကပ္ေဆာင္မွာ ေဆးကုသေနတဲ႔ သူ ၂ဦး၊ ရန္ကုန္အေထြေထြေရာဂါကုေဆး႐ုံ(သစ္)မွာ ကုသသူ ၁ဦး၊ ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီမွာ H1N1 ေတြ႔ရွိပါတယ္။ ဒီေရာဂါသည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စျဖစ္ပြားလာခဲ႔ တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုမွျဖစ္ပြားတာမဟုတ္ပါဘူး။ အခု တုတ္ေကြးဟာလဲ ၾကက္ငွက္တုတ္ေကြး မဟုတ္ပါဘူး။ ကမာၻ႔လူတုတ္ေကြးလုိ႔ေခၚပါတယ္။ ဒီ H1N1 ဟာ တုတ္ေကြးထဲမွာ ျပင္းထန္တဲ႔ အဆင္႔ပါ။ အေသအေပ်ာက္လဲ မမ်ားပါဘူး ျပင္းေတာ႔ ျပင္းထန္ ပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးကေတာ႔ အခုထိမရွိေသးပါဘူး”ဟု ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္အေထြေထြေရာဂါကုေဆး႐ုံသစ္ႀကီး၊ သဃၤန္ကၽြန္းေဆး႐ုံႀကီး၊ ေျမာက္ဥကၠလာပေဆး႐ုံႀကီး၊ အင္းစိန္ ေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္အေရွ႕ပုိင္းေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္အေနာက္ပုိင္း ေဆး႐ုံႀကီး၊ လႈိင္သာယာ၊ ေ၀ဘာဂီနဲ႔ သန္လ်င္ေဆး႐ုံေတြကုိ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သံသယလူနာ ေတြကုိ ေတြ႔ရွိပါက ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဖုိ႔ ညႊန္ၾကားထားတယ္လုိ႔ က်န္းမာေရးႏွင္႔ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက သိရပါတယ္။
“ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 အေနနဲ႔ အခုမွ စၿပီးျဖစ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေတြကလည္း ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္ သုိ႔ေသာ္လည္းပဲ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ကမာၻ႔တစ္၀ွမ္းလုံးမွာ PDM Influenza A/H1N1 ၂၀၀၉ ဆုိၿပီးေတာ့ ကမာၻ႔လူတုပ္ေကြးကပ္ေရာဂါျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလဲ ပဲ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
အဲဒီေရာဂါပုိးကို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က တည္းက ပ်ံ႔ႏွံခဲ႔တာျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ခံရသူေတြ ေတြ႔ရွိခဲ႔ရေပမယ့္ H1N1 ေရာဂါပုိးေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမေတြ႔ခဲ့ရဘူးလုိ႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာပါတယ္။
H1N1 ေရာဂါ လကၡဏာအေနနဲ႔ ေခ်ာင္းဆုိး၊ ဖ်ားနာ၊ ေခါင္းကုိက္၊ ေခါင္းမူး၊ သတိလစ္၊ ကုိယ္လက္ နာက်င္ကိုက္ခဲ၊ ေျခလက္ဖ်ား ေအးစက္တာ စတဲ့ သာမန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တူသေယာင္ရွိၿပီး ေရာဂါလကၡဏာျပၿပီးပုံမွန္ ကုသၿပီး ၂ ရက္ထက္ မသက္သာပါက နီးစပ္ရာ ေဆး႐ုံသုိ႔ အခ်ိန္မီွ သြားေရာက္ကုသမႈခံယူသင္႔တယ္လုိ႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက လမ္းညႊန္ထားပါတယ္။
ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ႏွာေခါင္းစည္း Mask တပ္တာ၊ ေခ်ာင္းဆုိးရင္ လက္ကုိင္ပ၀ါအုပ္တာ၊ အရာ၀တၱဳတစ္ခုခုကိုင္တြယ္ၿပီး လက္ကုိ ဆပ္ျပားနဲ႔ ေဆးေၾကာတာနဲ႔ လူထူထပ္တဲ႔ ေနရာေဒသေတြကုိ သြားလာတာေတြ မလုပ္ဖို႔လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ H1N1 ေရာဂါပုိးကုိ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ၁၆ ဦး၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ၂၃၂ ဦး၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ၁၉ ဦး၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ၁၆၇ ဦး၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၃ ဦးနဲ႔ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ၉ ဦးမွာ ေတြ႔ရွိခဲ႔ၿပီး ေဆး၀ါးကုသႏုိင္ခဲ႔ကာ ေသဆုံးမႈမရွိခဲ႔ဘူးလုိ႔ သိရပါတယ္။
