“အႀကံေကာင္းရင္ တခ်က္၊ ကံေကာင္းရင္ တသက္တဲ့၊ သိန္း ၁ ေသာင္းတန္ ထီလက္မွတ္ေတြ တေစာင္ ၆၀၀ က်ပ္တည္းနဲ႔ ေရာင္းေပးေနပါၿပီခင္ဗ်” ဆိုတဲ့ ထီအေရာင္းသမားရဲ႕ အာဝဇၥန္းေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေအာ္ဟစ္ ေရာင္းေနတဲ့ အသံံက ေဈးတန္းကို ျဖတ္ၿပီး ထြက္ေပၚလာတယ္။

ကိုယ့္အိတ္ထဲ ႏႈိက္ၾကည့္ေတာ့ လက္က်န္ ေငြက်ပ္ ၅၀၀ တိတိ။ လက္ဖက္ရည္ မေသာက္ အငတ္ခံၿပီး ထီထိုးဖို႔ေတာင္ မလြယ္ပါလား။ တဆက္တည္းစဥ္း စားၾကည့္ေတာ့ ထီတေစာင္ ၁၀၀ က်ပ္ျမတ္ေတာ့ ထီတအုပ္ ၁၁ ေစာင္ပါတာ ဆိုေတာ့ ထီတအုပ္ ကုန္ရင္ က်ပ္ ၁၆၀၀၀ ျမတ္ေနပါလား။ အစိုးရထုတ္ထီ ျဖစ္ေနပါရက္နဲ႔ ဘာေၾကာင့္ အျမတ္ေပး ထိုးေနၾကရသလဲ။

အစိုးရထီကို အျမတ္ေပးၿပီး ျပည္သူေတြ ထိုးေနရတာ ၁၉၈၃ ေလာက္ကေန အခုထိပါပဲ။ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ၾကာခဲ့ၿပီ။ မျပ႒ာန္းရေသးတဲ့ ထီဥပေဒကို ၾကည့္ျပန္ေတာ့……။

ပုဒ္မ (၁၆) “အစိုးရထီရုံးမွတာဝန္ရွိသူ သို႔မဟုတ္ ထီလုပ္ငန္းရွင္ သို႔မဟုတ္ ထီေရာင္းခ်သူ မည္သူမၽွ ထီလက္မွတ္ကို သတ္မွတ္ထားသည့္ ေဈးႏႈန္းထက္ ပိုေရာင္းခ်ျခင္းမျပဳရ”လို႔ ပါရွိတယ္။

(၁၈-ဃ)မွာေတာ့ ပုဒ္မ (၁၆)ပါ တားျမစ္ခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ ထိုသူကို အနည္းဆုံး ေထာင္ဒဏ္  ၆ လက အမ်ားဆုံး ေထာင္ဒဏ္ ၁ ႏွစ္ထိ ျဖစ္ေစ၊ ထိုေထာင္ဒဏ္အျပင္ ေငြဒဏ္က်ပ္သိန္း ၃၀ မွ က်ပ္သိန္း ၅၀ အထိ ခ်မွတ္ျခင္း ခံရမည္။”လို႔ ဆိုထားျပန္ပါတယ္။

ဥပေဒက မည္သို႔ပင္ ဆိုေစကာမူ…. ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရေတြနဲ႔ ယဥ္ပါးေနတဲ့ ျမန္မာ ျပည္သူေတြအဖို႔ေတာ့ ဥပေဒ အသက္မဝင္ျခင္းနဲ႔ ရင္းႏွီးေနခဲ့တာ ၾကာပါၿပီ။

ဒါေပမယ့္ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားတဲ့ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ကိုယ္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ဥပေဒတရပ္ အသက္ဝင္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ အေျဖတရပ္ ရွိၿပီးျဖစ္ရမွာပါ။

တဆက္တည္း စဥ္းစားရမယ့္အခ်က္က ဥပေဒမျပ႒ာန္းမီကတည္းက ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ေအာင္ သုံးသပ္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ထီဥပေဒလိုဟာမ်ိဳးက ပိုလို႔ သတိထားၾကရမွာပါ။

ထီဆိုတာ အစိုးရကိုယ္တိုင္ က်င့္သုံးတဲ့ ေလာင္းကစားမ်ိဳးလို႔ လူထုထင္ျမင္ခ်က္ မျဖစ္ေပၚဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ DVB Law Lab ရဲ႕ ပိုင္းျခားစိတ္ျဖာ ဥပေဒေရးရာ” အစီအစဥ္မွာ လူထုကို ေဆြးေႏြးတင္ဆက္ဖို႔“ အစိုးရ ေအာင္ဘာေလထီဥပေဒၾကမ္း ဘယ္ေတာ့လဲ”ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဓိက ပါဝင္ေဆြးေႏြးမယ့္သူေတြအျဖစ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ ဦးေ႒းဦး(စိန္ဂၽႊန္း)၊ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္(ေအာင္ခ်ိန္ဘြား)နဲ႔ ေအာင္ဆုပန္ ထီလုပ္ငန္းရွင္ ဦးက်င့္ဟူတို႔ကို ဖိတ္ၾကားထားပါတယ္။

ပထမဆုံး အစီအစဥ္တင္ဆက္သူ ဦးခင္သန္းရဲ႕အေမးကိုေတာ့ ဦးေ႒းဦး(စိန္ဂၽႊန္း)က “ေလာင္းကစားဥပေဒမွာ ထီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္က လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ႁခြင္းခ်က္ထည့္မထားဘူး။ ထီဆိုတာ ေလာင္းကစား တမ်ိဳးပဲ။ ဘယ္လိုေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ထီဥပေဒမွာ အမ်ားႀကီး ျပင္ဆင္မႈလုပ္ရလိမ့္မယ္”လို႔ဆိုပါတယ္။

ဦးလွေမာင္(ေအာင္ခ်ိန္ဘြား)ကေတာ့ ထီဥပေဒၾကမ္းဟာ ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ လိုမယ္။ ထီဟာ ပုံမွန္အခြန္ရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ စီးပြားေရး႐ႈေထာင့္ကေန ၾကည့္ရင္ အစိုးရ တရပ္အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

ထီလုပ္ငန္းရွင္ ဦးက်င့္ဟူကေတာ့ “ထီလုပ္ငန္းဟာ ဆက္လက္ႀကီးထြားလာမွာ ျဖစ္တယ္။ လူဦးေရ တိုးပြားလာတာနဲ႔အမၽွ တလ တႀကိမ္ ထီထြက္ျခင္းမွာ လုံေလာက္မႈ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ e-Lottery ကို တလ ၂ ႀကိမ္ ထြက္လာရင္ သာမန္လူေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပသြားမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္”လို႔ ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

အျခား ျခားသူေတြကေတာ့ e-Lottery ကို သေဘာမေတြ႕ၾကပါဘူး။ လူထုဟာ ထီထိုးေနတာနဲ႔ပဲ အခ်ိန္ကုန္ေနမယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ထီဆုေၾကးေငြကို က်ပ္သန္း ၁ ေသာင္းအစား အမ်ား ခံစားဖို႔အတြက္ ထပ္မံခြဲစိတ္ေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ သုံးသပ္တာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဦးေ႒းဦးက ျဖည့္စြက္ေျပာဆိုရာမွာ အခြန္ရဖို႔ထက္ လူထုဆင္းရဲတြင္း မနက္ဖို႔က ပိုလိုအပ္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးသြားသလို ေလာင္းကစားကိစၥက ထီမရွိလည္း လုပ္ေနၾကတာပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာကို မ်က္ႏွာမူၿပီး ဆုေၾကးေငြရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ျပင္ဆင္ၿပီး ထီဖြင့္သင့္ေၾကာင္းကို ဦးလွေမာင္(ေအာင္ခ်ိန္ဘြား)က ေထာက္ျပေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

ဦးက်င့္ဟူကေတာ့ အစိုးရကသာ ထီေရာင္းေဈးကို ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးေပးမယ္ဆိုရင္ ထီကို ေဈးတင္ေရာင္းစရာ မလိုေၾကာင္း၊ ထီေရာင္းသူေတြဟာ သမာအာဇီဝကိစၥ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဈးတင္ေရာင္းသူေတြကို ေထာင္ဒဏ္အစား ေငြဒဏ္သာ တိုးျမႇင့္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးသြားခဲ့ပါတယ္။

အစီအစဥ္မွာ ေဆြးေႏြးသြားၾကတာေတြဟာ ေက်နပ္စရာေကာင္းသလို ႐ႈေထာင့္လည္း စုံလင္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ ထီကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ အျမင္၊ စီးပြားေရးပညာရွင္ရဲ႕ ႐ႈေထာင့္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ လူထု မ်က္ႏွာမူၿပီး ေဆြးေႏြးခ်က္တို႔ဟာ ျပည့္စုံေနပါတယ္။

ဒါအျပင္ လူမႈကြန္ရက္က လူထုအသံအျဖစ္ ေမးျမန္းခ်က္ေတြကလည္း ေက်နပ္စရာပါ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ထီဆိုတာလည္း ေလာင္းကစားတမ်ိဳး ျဖစ္တာမို႔ ဥပေဒအရ ေသေသခ်ာခ်ာ ထိန္းခ်ဳပ္မေပးႏိုင္ရင္ မသမာမႈေတြ ဝင္ေရာက္လာတတ္စၿမဲပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဥပေဒမွာ ကံစမ္းမဲလား၊ ထီလား၊ ေလာင္းကစားလား ဆိုတာ ကြဲျပားေအာင္ သတ္မွတ္ဖြင့္ဆိုေပးဖို႔ လိုအပ္သလို ၾကပ္မတ္မဲတင္း ထိန္းညိႇေပးဖို႔လည္း လိုအပ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ထြန္းေဇာ္ေဌး