အလုပ္သမားတိုင္းကေတာ့ မိဘအသိုက္အဝန္းနဲ႔ အိုးမကြာအိမ္မကြာေနၿပီး ဝမ္းစာ ရွာစားခ်င္ၾကသူခ်ည္းပါပဲ။ ကိုယ့္ေရေျမ ကိုယ့္ေဒသကေန ဘယ္မွာထြက္ခြာခ်င္ပါ့မလဲ။ ခက္ေနတာက ျပည္တြင္း အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းက သိပ္ကို ရွားပါးလြန္းတယ္။

ဒါ့အျပင္ လုပ္အားနဲ႔ထိုက္တန္တဲ့ လုပ္ခကလည္းမရ။ ေန႔စဥ္ အလုပ္တခုရဖို႔ ေစာင့္ေမၽွာ္ရတာကလည္း မေသခ်ာလွ။ အလုပ္မရတဲ့ ရက္ေတြဆိုရင္ ‘ေခြၽးေဈးကြက္’လို႔ ေခၚတဲ့ ပ်ံက်အလုပ္သမားမ်ားစုရပ္ကေန လက္မိႈင္ခ် ျပန္ခဲ့ရတဲ့ ေန႔ေတြကလည္း မနည္းေတာ့ဘူး။

ေန႔စဥ္ ေနထိုင္စားေသာက္ရျခင္းရဲ႕ မေသခ်ာမႈေတြက ရက္ေတြ လေတြ ႏွစ္ေတြ ထပ္လာေတာ့ “တရြာမေျပာင္း သူေကာင္းမျဖစ္” ဆိုတဲ့ ႐ိုးရာဆို႐ိုးစကားကို ယုံၾကည္ခ်င္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြဖို႔ ဝမ္းပါးလာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ျပည္တြင္း ‘ေခြၽးေဈးကြက္’ကေန ျပည္ပ ‘အခ်ဥ္ေဈးကြက္’ဆီကို ေရာက္ရွိလာခဲ့တယ္။

ပြဲစားေတြကေတာ့ သူတို႔ေဖာက္သည္တေယာက္ကို ‘ကတက္’လို႔ ေခၚၾကတယ္။

အစကေတာ့“ကတက္”ဆိုတာ “အရာရွိေလာင္း” လို႔ ေခၚတယ္ထင္လို႔ ဘဝင္ေတာင္ ျမင့္ခ်င္သလိုလိုပဲ။ ေနာက္မွ “ကတက္ခ်ဥ္”ကိုေျပာမွန္း သိရတယ္။ “အခ်ဥ္ဖမ္းမိထားတယ္”လို႔ ေျပာမွန္း သိလိုက္ရတယ္။

သိလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ လြန္သြားပါၿပီ။ ေငြလည္းဆုံး လူလည္းႏုံး၊ ေနစရာ တဲပုတ္ေတာင္ ေပ်ာက္ၿပီး လမ္းေဘး က်ဴးေက်ာ္ဘဝ ေရာက္ခဲ့ၿပီ။ “တရြာမေျပာင္း သူေကာင္းမျဖစ္”ကို ယုံေပမယ့္ အခုေတာ့ “ေသခ်င္တဲ့က်ား ေတာေျပာင္း” မိရက္သား ျဖစ္ခဲ့သူေတြလည္း မေရတြက္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားလြန္းလွပါတယ္။

ဒါေတြကို ေျဖရွင္းေပးဖို႔ “ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ဆိုင္ရာ ဥပေဒ”ကပဲ အားနည္းေနတာလား။ အေကာင္ထည္ေဖာ္မႈကပဲ ဘက္လိုက္ေနသလား ဆိုတာ စဥ္းစားဖြယ္ရာပါ။

ဥပေဒမွာ ရွိေနပါရက္နဲ႔ အေကာင္ထည္ေဖာ္မႈ ခ်ည့္နဲ႔ေနတာဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ လူပြဲစားမ်ားနဲ႔ အလိုတူအလိုပါလို႔ေတာင္ စြဲခ်က္တင္သင့္တဲ့ ကိစၥတရပ္ အမႈခင္းတခုလို႔ ယူဆခ်င္ပါတယ္။

ဒီကိစၥရပ္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္ အလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြေရးေလာကမွာ အမွန္တကယ္ ႐ႈပ္ေထြးဖြယ္ရာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာရပ္ပါ။

ဒီျပႆနာေတြအေပၚမွာ လ်စ္လ်ဴမ႐ႈႏိုင္တဲ့အဆုံး DVB(Law Lab) ပိုင္းျခားစိတ္ျဖာ ဥပေဒေရးရာ အစီအစဥ္ကေန ေဆြးေႏြးတင္ဆက္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဆြးေႏြး တင္ဆက္မယ့္ ပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ေရွ႕ေန ဦးေမာင္ေမာင္ဝင္း၊ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ဦးေက်ာ္ေဇာနဲ႔ အလုပ္သမားေရးရာ ႏိုင္ငံတကာျမႇင့္တင္ေရး အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ညိႇႏႈိင္းေရးမႉး ေဒၚအိေရႊစင္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အစီအစဥ္ရဲ႕ အစမွာေတာ့ ႀကိဳတင္႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ခုံသမာဓိေကာင္စီ အလုပ္သမား ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲႏိုင္ဝင္းရဲ႕ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အျမင္ေတြကို အေျချပဳ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ အစီအစဥ္တင္ဆက္သူ ဦးခင္သန္းက “တည္ဆဲ အလုပ္သမား ဥပေဒမွာက အားနည္းခ်က္ ရွိေနတာလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဘာလို႔ ဒီဥပေဒျပ႒ာန္းဖို႔ ေႏွာင့္ေႏွးေနရသလဲ” ေမးျမန္းပါတယ္။

ဒီအေမးကိုေတာ့ ဦးေမာင္ေမာင္ဝင္းက “တည္ဆဲ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ရွာေဖြေရး ဥပေဒဟာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိတယ္။ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ျပ႒ာန္းမယ္လို႔သာ ေျပာတာပါ။ အခုခ်ိန္ထိ မူၾကမ္းေတာင္ မထြက္ေသးပါဘူး။ ဒုကၡေရာက္သူေတြ အရမ္းမ်ားေနၿပီ။ အျမန္ဆုံး ေရးဆြဲျပ႒ာန္းသင့္ၿပီလို႔ ယူဆပါတယ္” လို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚအိေရႊစင္ကလည္း “လက္ရွိအေနအထားအရ အခ်ိဳ႕ေသာ ျပည္ပ အလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြေရးေအဂ်င္စီေတြက လူကုန္ကူးမႈသေဘာ သက္ေရာက္ေနတယ္။ ဥပေဒကို မ်က္ကြယ္ျပဳတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳးေတြ ေတြ႔ေနရတယ္။ ေအဂ်င္စီေတြကလည္း လူရွာဖို႔ ပြဲစားကို လိုအပ္တယ္။ ပြဲစားကလည္း လူရတာနဲ႔ ေအဂ်င္စီကို ျပန္မအပ္ေတာ့ဘူး။ အစိုးရကလည္း ဥပေဒအရ လုပ္ကိုင္တာ မရွိဘူး။ ေအဂ်င္စီကို အေရးယူေပမယ့္ ထပ္ျပန္ၿပီး အဲဒီက်ဴးလြန္ေဖာက္ဖ်က္သူက တေက်ာ့ျပန္လုပ္ခြင့္ လိုင္စင္ ေလၽွာက္ထားရင္ ျပန္လက္ခံတယ္။ မျပည့္စုံတဲ့ ဥပေဒကိုေတာင္ ေလးေလးစားစား မလုပ္ၾကတာကို ေတြ႔ေနရတယ္” လို႔ ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ဦးေက်ာ္ေဇာကလည္း “ေအဂ်င္စီကလည္း တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ရွိရပါမယ္။ အစိုးရကလည္း ဥပေဒအတိုင္း တိတိက်က် ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္။ လက္ရွိတိုးျမႇင့္ထားတဲ့ လိုင္စင္ေၾကးကလည္း မ်ားလြန္းတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဦးေမာင္ေမာင္ဝင္းက ထပ္ဆင့္ေဆြးေႏြးရာမွာေတာ့ “ျပည္တြင္းအတြက္သာမက အစိုးရကလည္း ျပည္ပေရာက္ အလုပ္သမားေတြအတြက္လည္း တိက် ယံုၾကည္ရေလာက္တဲ့ အကာအကြယ္ေတြ ေပးဖို႔လိုတယ္။ ျပည္ပ အလုပ္သမားမ်ားအတြက္ သမဂၢဖြဲ႔ခြင့္ကိုလည္း အစိုးရက ခြင့္ျပဳေပးသင့္သလို ဥပေဒမွာလည္း ျပ႒ာန္းေပးသင့္တယ္” လို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲအလိုအရ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြေရးဆိုင္ရာဥပေဒဟာ အခုထိ မူၾကမ္းေတာင္ ထုတ္မျပႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဥပေဒသစ္ မျပ႒ာန္းႏိုင္မီ ၾကားထဲမွာ အမိန္႔ေတြ၊ စာခြၽန္ေတြေလာက္နဲ႔ လက္လွမ္းမမီေတာ့တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနပါၿပီ။ လူကုန္ကူးမႈေတြကလည္း ဥပေဒမျပ႒ာန္းႏိုင္မႈကို အခြင့္အေရးယူၿပီး ေန႔စဥ္ က်ဴးလြန္သူေတြကလည္း တိုးပြားေနဆဲပါ။

ပြဲစား လူလိမ္ေတြရဲ႕ လိမ္လည္မႈၾကားမွာ ဘဝပ်က္ရသူေတြလည္း မနည္းမေနာပါပဲ။ ေအဂ်င္စီေတြရဲ႕ မ႐ိုးရွင္းမႈေတြကလည္း ေန႔စဥ္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျပႆနာရပ္ေတြကို ၾကည့္႐ံုနဲ႔ပင္ သိသာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ အခြန္ေကာက္ဖို႔သာသိၿပီး တာဝန္ယူမႈ မေပးႏိုင္တဲ့ အစိုးရသံ႐ံုးပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္ေတြကလည္း ႏွလုံးနာစရာပါ။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္ပ ထြက္ခြာ အလုပ္ရွာမယ့္ ႏိုင္ငံသားတို႔ရဲ႕ “ေခြၽးေဈးကြက္”ကေတာ့ ေရရာေသခ်ာမႈ ရွိေရးအတြက္ မေရရာေသးတဲ့ “ျပည္ပအလုပ္ကိုင္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒ”ကို ေမၽွာ္လင့္ေနၾကေၾကာင္းပါဗ်ာ။

ထြန္းေဇာ္ေဌး