ဇြန္လ ၇ ရက္ေန႔ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ၁၃ နာရီ ၆ မိနစ္မွာ တပ္မေတာ္ေလက ရွန္ဇီဝိုင္- ၈ အက္ဖ္-၂၀၀ ေလယာဥ္အမွတ္ ၅၈၂၀ ဟာ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ေလဆိပ္ကေန ရန္ကုန္ကို ပ်ံသန္းထြက္ခြာလာခဲ့ပါတယ္။ ေလယာဥ္ေပၚမွာ ကေလး ၁၅ ေယာက္ အပါအဝင္ ေလယာဥ္အမႈထမ္း ၁၄ ေယာက္နဲ႔ ခရီးသည္ တပ္မေတာ္မိသားစု ၁၀၈ ေယာက္ လိုက္ပါလာခဲ့ပါတယ္။
ၿမိတ္ေလဆိပ္က ပ်ံတက္ခဲ့ၿပီး ၁၃ နာရီ ၃၅ မိနစ္အေရာက္မွာေတာ့ ေလယာဥ္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ ျပတ္ေတာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဆက္အသြယ္ ျပတ္ေတာက္သြားခ်ိန္မွာ ေလယာဥ္ဟာ ထားဝယ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေနာက္ဘက္ ၃၇ ကီလိုမီတာ အကြာမွာ ေရာက္ရွိေနခဲ့ၿပီး အျမင့္ေပ ၁၈၀၀၀ ကေန ပ်ံသန္းေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေလယာဥ္ဟာ ႐ုတ္တရက္ အဆက္အသြယ္ ျပတ္ေတာက္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသြားခ်ိန္မတိုင္ခင္မွာ အေရးေပၚ အကူအညီ ေတာင္းခံေခၚယူတာမ်ိဳးလည္း မရွိခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
ေလယာဥ္ကို ေလယာဥ္မႉး ဒုဗိုလ္မႉးႀကီးၿငိမ္းခ်မ္းနဲ႔ တြဲဖက္ေလဟာဥ္မႉး ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး စိုးသူဝင္းတို႔ ေမာင္းႏွင္ ပ်ံသန္းခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသြားခ်ိ္န္အထိ ေလယာဥ္ရဲ႕ ပ်ံသန္းခ်ိန္ စုစုေပါင္းဟာ ၈၀၉ နာရီပဲ ရွိေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ ေလယာဥ္ကို ရွာေဖြဖို႔ တပ္မေတာ္ေရက သေဘၤာ ၉ စီးနဲ႔ တပ္မေတာ္ေလက ေလယာဥ္ ၃ စီးနဲ႔ ဟယ္လီေကာ့ပ္တာေတြ ေစလႊတ္ရွာေဖြခဲ့ၾကပါတယ္။ ေလယာဥ္အပ်က္အစီး အစအနေတြကို ထားဝယ္ၿမိိဳ႕က ၂၁၈ ကီလိုမီတာမွာ ေရတပ္သေဘၤာတစီးက ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အေလာင္း ၂၉ ေလာင္းကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။
ေလယာဥ္ အပ်က္အစီးေတြဟာ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေနရာတဝိုက္မွာ ျပန္႔က်ဲေနတာကို ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ေလယာဥ္ဟာ ပ်ံသန္းေနတဲ့အခ်ိန္ ေလထဲမွာပဲ အပိုင္းပိုင္း ျဖစ္သြား ခဲ့တာလို႔ ယူဆရပါတယ္။ ေလယာဥ္ပ်က္က်သြားတဲ့ ေနရာမွာ ေလထန္လိႈင္းႀကီး ေနခဲ့တဲ့ အတြက္ ရွာေဖြတဲ့ေနရာမွာ အဟန္႔အတားျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ၉ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အသက္ရွင္က်န္ရစ္သူ ေတြ႔ႏိုင္ဖို႔ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ နည္းပါးလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္သူ လံုးဝမရွိဘူးလို႔ အတည္ျပဳခဲ့ရပါတယ္။ ဇြန္ ၁၂ ရက္ေန႔ မနက္ပိုင္းအထိေတာ့ ၆၂ ေလာင္း ဆယ္ယူရရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေလယာဥ္ဟာ ဘာျဖစ္လို႔ ခုလို ႐ုတ္တရက္ ပ်က္က်သြားရတာပါလဲ။ ေလယာဥ္က မႏွစ္က မတ္လကမွ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေပးပို႔လိုက္တာျဖစ္ၿပီး ပ်ံသန္းနာရီ ၈၀၉ နာရီပဲ ရွိပါေသးတယ္။ တခုခုေတာ့ မွားယြင္းသြားတယ္ ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။
တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ကေတာ့ တပ္မေတာ္(ေလ) မွာ Safety နဲ႔ပတ္သက္လို႔ စစ္ေဆးမႈအပိုင္းမွာ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သတ္မွတ္လုပ္ေဆာင္တဲ့အေၾကာင္း၊ ၁၀၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသတ္မွတ္ေပမယ့္ သေဘာသဘာ၀ အရ ရာႏႈန္းျပည့္မရႏုိင္တဲ့အေၾကာင္း၊ ေလယာဥ္မႉးနဲ႔ တြဲဖက္ေလယာဥ္မႉးေတြဟာ ပ်ံသန္းမႈအေတြ႔အႀကဳံမ်ားစြာရွိတဲ့အျပင္ အင္ဂ်င္နီယာ အရာရွိတဦးပါ ေလယာဥ္ ပါ၀င္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ရာသီဥတုအေျခအေနအရ ထိုအခ်ိန္က ျဖစ္စဥ္ေနရာတ၀ိုက္မွာ လြန္စြာႀကီးမားတဲ့ တိမ္တိုက္ႀကီးတခု ျဖစ္ေပၚခဲ့တာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လုိတယ္လို႔ တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲကေျပာပါတယ္။
ေလ့လာသူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျမန္မာ့ေလတပ္ဟာ ေလယာဥ္ပ်က္တဲ့ကိစၥေတြကို ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္း ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ မႏွစ္က ေဖေဖာ္ဝါရီလမွာ ေနျပည္ေတာ္က ပ်ံတက္လိုက္တဲ့ ေလယာဥ္တစီးဟာ တက္ၿပီး မၾကာခင္မွာပဲ ေပါက္ကြဲ မီးေလာင္သြားခဲ့ၿပီး ေလယာဥ္အမႈထမ္း ၅ ေယာက္စလံုး ေသဆံုးသြားခဲ့ရပါတယ္။ ဇြန္လ ထဲမွာပဲ အမ္အိုင္ ၂ ဟယ္လီေကာ့ပတာတစီး ပဲခူးၿမိဳ႕အလယ္ပိုင္း ေတာင္အရပ္မွာ ေတာင္ေစာင္းနဲ႔ ဝင္တိုက္ၿပီး မီးေလာင္ေပါက္ကြဲၿပီး စစ္တပ္အရာရွိ ၃ ေယာက္ ေသဆံုးသြားခဲ့ရပါတယ္။
ခုပ်က္က် ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့တဲ့ ဝိုင္-ရွစ္ အက္ဖ္-၂၀၀ ေလယာဥ္ဟာ အင္ဂ်င္ ေလးလံုး ပန္ကာတပ္ တာဗိုဂ်က္ေလယာဥ္ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ကုန္တင္ေလယာဥ္အျဖစ္ အမ်ားအားျဖင့္ သံုးေနတဲ့ ေလယာဥ္ပါ။ အရင္စစ္အစိုးရေတြ လက္ထက္မွာ အေနာက္ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြနဲ႔ ဖိအားေပးခံခဲ့ရတဲ့ ကာလ အထီးတည္း အုပ္စိုးမႈ ႏွစ္ ၅၀ ကာလအတြင္းမွာ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႀကီးက ေလယာဥ္ အေျမာက္အျမား ဝယ္ယူခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းအာဏာပိုင္အဖြဲ႔ရဲ႕ အႀကီးအကဲေဟာင္းတေယာက္ကေတာ့ ဒီေလယာဥ္ဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အထင္ရွားဆံုး စစ္ဘက္နဲ႔ အရပ္ဘက္ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တံခါးဖြင့္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဆင္းရဲမြဲက်န္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႕ ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္ေတြအတြက္ အထူးသျဖင့္ အလွမ္းေဝးတဲ့ ေလဆိပ္ေတြအတြက္ ေလယာဥ္လိုအပ္မႈ ဒလေဟာ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ဝယ္ယူခဲ့တဲ့ ေလယာဥ္ေတြအမ်ားစုဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္စီးပြားသံုး ေလယာဥ္ေတြဟာ မၾကာခဏ အပ်က္အစီး ျဖစ္တတ္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။
ခု ပ်က္က် ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့တဲ့ ရွန္ဇီ ဝိုင္-၈ အက္ဖ္-၂၀၀ ေလယာဥ္ဟာ အလတ္စားနဲ႔ တာလတ္ သယ္ယူပို႔ေေဆာင္ေရးေလယာဥ္ ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ရွန္ဇီေလယာဥ္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းက ထုတ္လုပ္ခဲ့တဲ့ေလယာဥ္ပါ။
ဒါေပမယ့္ အဲဒီေလယာဥ္ဟာ ဆိုဗီယက္ ႐ုရွားႏိုင္ငံလုပ္ အင္တိုႏြိဳင္း အင္-၁၂ ေလယာဥ္ကို အေျခခံအျဖစ္ယူၿပီး တည္ေဆာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္လုပ္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္ေရးနဲ႔ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးေလယာဥ္အျဖစ္ အသံုးမ်ား လူသိမ်ား ထင္ရွားလာခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ မ်ိဳးကြဲေလယာဥ္ေတြကိုလည္း အေျမာက္အျမား ထုတ္လုပ္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္ေတြကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီ အင္-၁၂ ေလယာဥ္ကို ယူကရိန္းမွာ ဆက္ၿပီး မထုတ္လုပ္ေတာ့ေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ေတြကို ဆက္ၿပီး အဆင့္တိုးျမႇင့္ ထုတ္လုပ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ခန္႔မွန္းေျခ အစီးေပါင္း ၁၆၉ စီး ထုတ္လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ၁၉၆၀ စုႏွစ္ေတြထဲမွာ အင္-၁၂ ေလယာဥ္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ဝယ္ယူခဲ့ၿပီး သူ႔ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ တပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ခြင့္ လိုင္စင္ကိုပါ ဝယ္ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ဆိုဗီယက္ အကြဲအၿပဲမွာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံက သူ႔ရဲ႕ နည္းပညာအရ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဇီရန္ ေလယာဥ္ကုမၸဏီနဲ႔ ဇီရန္းေလယာဥ္ဒီဇိုင္းအဖြဲ႔တို႔က စက္မႈ အတတ္ပညာအရ အင္-၁၂ ကို ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈအတြက္ ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္လိုက္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တျခားေဒသတြင္း ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ေတြကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ဟာ တပ္ဖြဲ႔ေတြ သယ္ယူပို႔ေဆာင္တာ၊ ေထာက္ပံံေရးပစၥည္းေတြ ခ်ေပးတာ၊ ေလထီးစစ္သည္ေတြကို ခ်ေပးတာေတြကို ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္သလို ေလေၾကာင္း လူနာတင္ ေလယာဥ္အျဖစ္လည္း အသံုးျပဳနိုင္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္စီးပြား အရေတာ့ ကုန္တင္ေလယာဥ္အျဖစ္ အသံုးျပဳၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဒီေလယာဥ္ဟာ ကုန္ခ်ိန္တန္ ၂၀ ကို သယ္ေဆာင္ႏိုင္သလို ခန္႔မွန္းေျခ စစ္သည္ ၉၆ ေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ ေလထီးစစ္သည္ ၈၂ ေယာက္ကို သူ႔ရဲ႕၁၃ ဒသမ ၅ မီတာ ရွည္လ်ားၿပီး ၃ မီတာက်ယ္ အက်ယ္၊ ၂ ဒသမ ၄ မီတာ ျမင့္တဲ့ ကုန္တင္ခန္းမွာ သယ္ေဆာင္သြားႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္အစြမ္းတခုကေတာ့ အျပင္းအထန္ ဒဏ္ရာရရွိထားတဲ့ ထမ္းစင္အပါ လူနာ ၆၀၊ သာမန္ဒဏ္ရာရစစ္သည္ ၂၀ နဲ႔ ေဆးတပ္သား ၃ ေယာက္ကို တင္ေဆာင္သယ္ပို႔ေပး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားကို ဇီရန္းေလယာဥ္စက္႐ံုက ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ စမ္းသပ္ထုတ္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ဆင္တဲ့ ပထမဆံုး ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ကို စတင္စမ္းသပ္ပ်ံသန္းခဲ့ပါတယ္။ အစမ္းထုတ္လုပ္မႈေတြ ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ ဝိုင္-ရွစ္ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းအားလံုးကို ရွန္ဇီ ေလယာဥ္ထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ံုကို လႊဲေျပာင္းေပးအပ္လိုက္ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဝိုင္-ရွစ္ကို တ႐ုတ္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ ေလတပ္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ေတာ္ ေရတပ္ေတြမွာ အခန္းက႑ အမ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ ျပည္ပပို႔ကုန္အျဖစ္ကိုေတာ့ ျမန္မာ့ေလတပ္၊ ဆူဒန္ ေလဘတပ္နဲ႔ သီရိလကၤာေလတပ္ေတြအတြက္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေပးခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ သီရိလကၤာ နိုင္ငံကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ တမီက်ားတပ္ဖြဲ႔ေတြကို ႏွိမ္ႏွင္းေရး စစ္ဆင္ေရးမွာ ယာယီ သံုးဗံုးႀကဲေလယာဥ္ေတြအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ဇႏၷဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ ေလတပ္က ဝိုင္-ရွစ္ ၃၁၂၄၂ နဲ႔ ၃၁၂၄၃ ေလယာဥ္ ၂ စီးဟာ ဇန္ဇူေလဆိပ္ကို ဆင္းသက္ရာမွာ ပ်က္က်ၿပီး ေလယာဥ္အမႈထမ္း ၁၆ ေယာက္စလံုး ေသဆံုးသြားခဲ့ရပါတယ္။ တစီးက အိမ္တလံုးကို ဝင္တိုက္မိၿပီး ေျမျပင္ေပၚက လူ ၈ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။
ဒီ ဝိုင္-ရွစ္ တ႐ုတ္လုပ္ေလယာဥ္ေတြကို ဝယ္ယူ အသံုးျပဳေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ ေလတပ္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ ေရတပ္၊ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္လတပ္၊ ပါကစၥတန္ေလတပ္၊ ဆူဒန္ေလတပ္၊ တန္ဇားနီးယားေလတပ္နဲ႔ ဗင္နီဇြဲလားေလတပ္တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စာရင္းအရ အေတာ္ႀကီး မဖြံ႔ၿဖိဳးေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေလတပ္ေတြကပဲ သံုးစြဲေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
အေစာပိုင္းကေတာ့ သီရိလကၤာေလတပ္က အေတာ္ေလး အသံုးျပဳခဲ့ေပမယ့့္ သူတို႔ရဲ႕ ဝိုင္-ရွစ္ေလယာဥ္ ၂ စီးစလံုး ပ်က္က်ဆံုး႐ံႈးသြားခဲ့ဲၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
ေလ့လာေတြ႔ရွိထားတဲ့ အခ်က္ေတြအရေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံလုပ္ ဝိုင္-ရွစ္ ေလယာဥ္ဟာ ဒီေလာက္ေတာ့ နာမည္ မပ်က္ေသးတဲ့ ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစား တခုလို႔ ေျပာရင္ ရႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ ျမန္မာ့ေလတပ္က ဒီတ႐ုတ္လုပ္ ေလယာဥ္ ၅၈၂၀ ကို အသံုးျပဳခဲ့တာ တႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ပဲ ရွိေသးေပမယ့္ ဘာလို႔ ခုလို ႐ုတ္တရက္ ပ်က္က်သြားရတာပါလဲ။ ေလယာဥ္ပ်ံသန္းခ်ိန္အတြင္း လိုက္နာရမယ့္ အခ်က္ေတြကို မလိုက္နာခဲ့လို႔ပဲလား။ မသိတာလား၊ ေပါ့ေလ်ာ႔တာလား။ ေလယာဥ္ကပဲ ခ်ိဳ႕ယြင္း အားနည္းခ်က္ေတြ မ်ားေနလို႔ပဲလား။ စဥ္းစားစရာ ရွိပါတယ္။
ေလယာဥ္ေပၚမွာပါတဲ့သူ အမ်ားစုကလည္း တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ အျပစ္မဲ့ မိသားစုဝင္ေတြ၊ ကေလးေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္း ဝမ္းနည္းစရာ အျဖစ္အပ်က္ပါပဲ။ အေၾကာင္းရင္းကို အေသအခ်ာ ဆန္းစစ္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။
စိုးေနလင္း
