သန့္႐ွင္းတဲ့ ေသာက္သုံးေရ မရ႐ွိတဲ့အတြက္ ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနတယ္လို့ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ့ေတြက ေျပာပါတယ္။
တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္က လြယ္ဂ်ယ္နဲ့ နမ့္ေတာင္းၾကားက ဒုကၡသည္စခန္းတခ်ဳိ့ဟာ ေသာက္သုံးဖို့နဲ့ တကိုယ္ေရသန့္႐ွင္းေရး လုပ္ေဆာင္ဖို့ ေရလုံေလာက္စြာ မရ႐ွိတဲ့အတြက္ အခုလို ျဖစ္တာလို့ ဒုကၡသည္အေရး ကူညီေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ အဖြဲ့ေတြက ေျပာပါတယ္။
လြယ္ဂ်ယ္-နမ့္ေတာင္းအၾကားမွာ႐ွိတဲ့ ဒုကၡသည္ ၁၀၀၀ ေလာက္ ခိုလႈံေနတဲ့ လနဇြန္ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာ ေရေၾကာင့္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို့ ဒုကၡသည္မ်ား ကူညီကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ့ ကြန္ရက္က ဦးလာရစ္က ေျပာပါတယ္။
“လနဇုန္ ဆိုတဲ့ စခန္းမွာက ေရအဆင္မေျပတာေပါ့။ ေတာေတာင္ၾကားမွာ လံုျခံုတဲ့ေနရာပဲ ဦးစားေပးျပီး ေဆာက္ထားတယ္ဆိုေတာ့ ေရ႐ွားပါးတဲ့ ေနရာ ျဖစ္သြားတယ္။ ေရလံုေလာက္မႈမရလုိ့ တကိုယ္ေရသန့္႐ွင္းေရးလည္း အခက္အခဲ႐ွိတယ္။ ေသာက္သံုးေရလည္း အခက္အခဲ႐ွိတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္ သန့္႐ွင္းေရး ထိန္းသိမ္းဖို့လည္း အခက္အခဲ ႐ွိေတာ့ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားတာေပါ့။”
ရာသီအကူးအေျပာင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကေလးနဲ့ သက္ၾကီး႐ြယ္အိုေတြမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတယ္လို့လည္း လြယ္ဂ်ယ္၊ မူဆယ္၊ နမ့္ခမ္းက ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေနတဲ့ ၀မ္ေပါင္နိန္းတြဲ ေခၚ လူထုအလင္း ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးနဲ့ ဖြံ့ျဖိုးေရး အဖြဲ့က ေမလီေအာင္က ေျပာပါတယ္။
“အခုေတာ့ စခန္းတုိင္းလုိလုိ ၀မ္းေလွ်ာေနၾကတယ္။ ေနြရာသီ အပူလည္း ႐ွိလာေတာ့ ေရတြင္းတူးထားတာလည္း ေရတြင္းက သိပ္မနက္ေတာ့ ေရကလည္း သိပ္မေကာင္းဘူး။ ၄၊ ၅၊ ၆ေယာက္ေလာက္ သြားခပ္ျပီးရင္ ေရက သိပ္မသန့္ဘူး။”
အလားတူ ႐ွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ဖက္ကာဘက္က ကခ်င္ဒုကၡသည္ ၂၀၀ ေက်ာ္ကေတာ့ ယားနာနဲ့ အဆုတ္ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားတာ မ်ားတယ္လို့ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေပးေနသူတဦးျဖစ္တဲ့ ေကာ့ဂ်ာက ေျပာပါတယ္။
“ယားနာျဖစ္တယ္။ ၀မ္းေလွ်ာတယ္။ အခုသြားၾကည့္ေတာ့ တီဘီအဆုတ္ ေရာဂါျဖစ္ေနတာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ဟုိေန့က အဲဒီဘက္မွာလည္း အကူအညီ သြားေပးေသးတယ္။ အဲဒီက ဆရာမေတြက ဘယ္လိုေျပာလည္းဆုိေတာ့ က်န္းမာေရးအေနနဲ့ ႐ြာမွာဆင္းျပီးေတာ့ မလုပ္ေပးနုိ္င္ဘူး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲေၾကာင့္မုိ့လို့ က်န္းမာေရးအေနနဲ့ တီဘီနဲ့ ပတ္သက္ျပီး စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေပးမယ္လို့ အဲဒီလိုေျပာတယ္။ က်န္းမာေရးအေျခအေနက ေကာင္းတယ္လို့ ေျပာလုိ့မရဘူး။ အဆုတ္နဲ့ပတ္သက္ျပီး ကူးစက္ေနၾကတယ္။”
ဒီလို ေရာဂါျဖစ္ပြားေနမႈေၾကာင့္ လတ္တေလာ ေသဆုံးသူ မ႐ွိေသးေပမယ့္ ျပီးခဲ့တဲ့ ဇန္န၀ါရီလကေတာ့ ပါေဂ်ာင္နားက ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ျဖစ္ပြားစဥ္ ကေလးငယ္တဦး ေသဆုံးခဲ့ဖူးတယ္လို့ ဒုကၡသည္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ့ေတြရဲ့ ေျပာျပခ်က္အရ သိရပါတယ္။
