ျမန္မာျပကၡဒိန္ရဲ႕ ၁၂ လရာသီေတြထဲက တန္ခူးလကို အတာကူးေသာလလို႔ သတ္မွတ္ၾကသလို ထန္းခူးေသာ လ လို႔လည္း ေခၚေဝၚေလ့ရွိၾကပါတယ္။ တနဂၤေႏြၿဂိဳဟ္ဟာ မိန္ရာသီကေန မိႆရာသီကို ကူးေျပာင္းတဲ့လျဖစ္တဲ့အတြက္ အခ်ိန္ရာသီလို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ 'တာ' ႏွင့္ 'ကူး' ကူးေျပာင္းျခင္းဆိုတဲ့ ေဝါဟာရႏွစ္လုံး ေပါင္းစုစည္းထားျခင္းကေန တာကူး အဲဒီကတဆင့္ တန္ခူးသို႔ ေခၚေဝၚၾကတယ္လို႔ ယူဆသူေတြရွိသလို အခ်ိဳ႕ကေတာ့ တန္ခူးဆိုတဲ့ စကားရပ္ထဲက ပုဂံေခတ္ ေက်ာက္စာေရးထံုးေတြမွာ ပါတဲ့ ‘တန္’ဟာ  ပါဠိဘာသာအရ 'တာလ' ‘ထန္း’ ဟု အဓိပၸာယ္ရေသာ စကားလုံးႏွင့္ 'ခူး' ခူးဆြတ္ျခင္းဟူေသာ စကားႏွစ္ရပ္ေပါင္းၿပီး  'ထန္းခူးလ' လို႔ေခၚၾကရာက ကာလေရြ႕ေလၽွာၿပီး တန္ခူးလလို႔ ေခၚေဝၚလာခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ပါဠိဘာသာ “သကၤႏၲ”၊ သကၠတဘာသာ “သႀကၤႏၲ”ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ ကမာၻေျမႀကီးဟာ ေနကိုဗဟိုျပဳလို႔ မိႆရာသီကစၿပီး .. ၿပိႆ၊ ေမထုန္၊ ကရကဋ္၊ သိဟ္၊ ကန္၊ တူ၊ ၿဗိစၧာ၊ ဓႏု၊ မကာရ၊ ကုံ၊ မိန္ ဟူေသာ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီခြင္တို႔သို႔ အစဥ္လိုက္ ကူးေျပာင္းလွည့္လည္ၿပီးေနာက္ ရက္ေပါင္း ၃၆၅ ရက္၊ ၆ နာရီ၊ ၁၂ မိနစ္၊ ၃၇ စကၠန္႔ျပည့္ေသာအခါ မိႆရာသီအစျဖစ္တဲ့ အႆဝနီနကၡတ္ ပထမပတ္သို႔ စတင္ ဝင္ေရာက္ပါတယ္။ ယင္းသို႔ ရာသီခြင္တပတ္လည္ ဝင္ေရာက္စအခ်ိန္ကို ရာသီတခုမွ ရာသီတခုသို႔ ကူးေျပာင္းေသာေၾကာင့္ “သႀကၤန္” က်တယ္လို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၉ ခုႏွစ္အတြက္ သူရိယသိႏၶႏၲ မႏၱေလး မဟာသႀကၤန္စာ အရဆိုရင္ အခ်င္းယူဇနာ ၅၀၊ လံုးဝန္း ယူဇနာ ၁၅၀၊ အတြင္းကား ေရႊ၊ အပကား ဖန္သားအတိၿပီးေသာ ေရာင္ျခည္တေထာင္ေဆာင္ေသာ ‘ဘာႏုရာဇာ’ မည္ေသာ တနဂၤေႏြၿဂိဳဟ္မင္းသည္ တေပါင္းျဖစ္ေသာ မိန္ရာသီ ေရဝတီနကၡတ္ စတုတၳပါဒ္ အဝသာန္နဝင္းမွ တန္ခူးျဖစ္ေသာ မိႆရာသီ အႆဝနီနကၡတ္ မထမပါဒ္ အာဒိနဝင္းထက္သို႔ တြက္စစ္ ေကာဇာ ႏွစ္သခ်ၤာ  ၁၃၇၈ ခုႏွစ္၊ ေႏွာင္းတန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ ၃-ရက္၊ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၄ ရက္ ေသာၾကာေန႔ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ နံနက္စက္ ၄-နာရီ ၅၆-မိနစ္ ၂၉-စကၠန္႔မွာ ‘ဘာနုရာဇာ’ မည္ေသာ တနဂၤေႏြၿဂိဳဟ္မင္းသည္ ခ႐ုသင္းအဆင္းႏွင့္တူေသာ အဝတ္တန္ဆာကို ဝတ္ဆင္လ်က္ ႏြားလားဥႆဘကိုစီး၍ လက္တဘက္ကား ပုဆိန္၊ က်န္လက္တဘက္ကား တံစဥ္းကိုကိုင္လ်က္ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္ကသည္ အေနာက္သို႔ ဝင္၏လို႔ ဆိုပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီသႀကၤန္စာထဲမွာ ယုတ္ေသာထဘီဝတ္ေၾကာင့္ ျမတ္ေသာထဘီဝတ္တို႔ ပ်က္စီးကုန္အံ့လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ကၽြဲ၊ ႏြား စေသာ အေျခ ၄ ခုတို႔ ဥပဒ္ျဖစ္အံ့၊ ျပည္ႀကီး ျပည္ငယ္ ေခ်ာက္ခ်ားၾကကုန္အံ့လို႔လည္း ဆိုထားျပန္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ နဝင္းတလံုးကေန ေနာက္နဝင္းတလံုးဆီ၊ နကၡတ္တလံုးမွသည္ ေနာက္နကၡတ္တလံုးဆီ၊ တရာသီၿပီး ေနာက္တရာသီကို အစဥ္အတိုင္း ‘ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း’ ကို အစြဲျပဳၿပီး သႀကၤန္လို႔ ေခၚဆိုၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ သႀကၤန္ဆိုတာ ‘ေျပာင္းလဲျခင္း’ လို႔ အက်ဥ္းအားျဖင့္  မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။

ေျပာင္းလဲျခင္းလို႔ဆိုရာမွာ အခ်ိန္ရာသီ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ဘဝေျပာင္းလဲျခင္း၊ အေတြးအေခၚ အက်င့္အႀကံ  ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲျခင္း စသည္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေျပာင္းလဲျခင္းေတြမွာ ေကာင္းေသာ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ မေကာင္းေသာ ေျပာင္းလဲျခင္းဆိုတာေတြ ဒြန္တြဲေနတတ္ပါတယ္။

အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မ်က္ေမွာက္ကာလဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ေျပာင္းလဲေနရခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တရပ္ဟာ ေကာင္းတဲ့ေျပာင္းလဲျခင္းကို လိုခ်င္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတဲ့ အေတြးအေခၚ အသိဉာဏ္ေတြကို အေျခခံၿပီး ေကာင္းျမတ္တည္ၾကည္တဲ့ အက်င့္အႀကံေတြ၊ မွန္ကန္တဲ့ အားထုတ္မႈေတြနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ားျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵမဲမ်ားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေျပာင္းဖို႔ တာဝန္ေပးအပ္ခံရတဲ့့ အန္အယ္လ္ဒီ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေဟာင္းကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္သစ္ဆီ ကူးေျပာင္းေနတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ဘာေၾကာင့္ေႏွာင့္ေႏွးၿပီး ခရီးမတြင္ျဖစ္ေနရတာလဲ ဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ အရင္းစစ္ၾကည့္ရင္ ေတြ႔ရမွာက... အေျပာင္းအလဲကို မလိုက္ပါလိုတဲ့ စနစ္ေဟာင္းကို ဖက္တြယ္ထားသူေတြရဲ႕ ကန္႔လန္႔တိုက္ ေႏွာင့္ယွက္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကို အထင္အရွား ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးတဲ့ အဟန္႔အတားတခုကေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ စဲြကပ္သြားတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ စနစ္ေဟာင္းက အေတြးအေခၚ၊ အက်င့္အႀကံေဟာင္းေတြထဲက ႐ုန္းမထြက္ႏိုင္မႈဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုဟာ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ မ်က္စိအဝတ္စည္းၿပီး စမ္းၾကည့္ရင္ေတာင္ မိမိကိုယ္တိုင္ျဖစ္ျဖစ္၊ မိမိနဲ႔ လက္တကမ္းအကြာမွာ မိမိဝန္းက်င္မွာရွိေနတဲ့ မိမိသူငယ္ခ်င္း၊ မိမိအသိုင္းအဝိုင္း၊ မိမိ မိသားစု၊ မိမိဆရာသမား၊ မိမိအထက္အရာအရွိေတြထဲမွာ... စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ေထာက္ခံေနသူေတြ၊ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အသက္ဆက္ေပးေနသူေတြ၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ နားမလည္ဘဲ ဆန္႔က်င္ေနသူေတြ၊ တိုင္းျပည္ဘ႑ာ ဆက္ခိုးစားေနသူေတြ၊ အဂတိလိုက္စားေနသူေတြ၊ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ေတြ၊ လူမ်ိဳးေရးအစြန္းေရာက္ေတြကို ေတြ႔ေန ျမင္ေနပါရက္နဲ႔ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈၿပီး မသိေယာင္ေဆာင္ၿပီး ဆက္လက္ခံထားၾကလို႔ပါပဲ။

အမုန္းမခံခ်င္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ မိမိအက်ိဳးစီးပြား ထိခိုက္မွာစိုးလို႔ ျဖစ္ေစ၊ မိမိရာထူးအာဏာ ထိခိုက္မွာစိုးလို႔ျဖစ္ေစ၊ သူတို႔ဆီက အခြင့္အေရးမရမွာ စိုးရိမ္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ေၾကာက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ မိမိတက္လမ္းပိတ္မွာ စိုးလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ မပတ္သက္ခ်င္၊ ျပႆနာအတက္မခံခ်င္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္နဲ႔မဆိုင္သလိုေနၿပီး မတားျမစ္၊ မေဝဖန္၊ နားမခ်ဘဲ အလိုက္သင့္ မွိန္းေနၾကတာဟာ အဲ့ဒီစနစ္ေဟာင္းမွာ အသားေသ အ႐ိုးစြဲေနသူေတြ အမွားလုပ္ေနတာကို လက္ခံေနၾကတဲ့ သေဘာ၊ ေထာက္ခံေနၾကတဲ့သေဘာ ျဖစ္သလို... အမ်ားျပည္သူအုပ္စိုးတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆီ မေရာက္ေအာင္ စစ္အာဏာရွင္ေတြနဲ႔အတူတူ ရပ္တည္ေနၾကတဲ့ သေဘာပါပဲ။

အမွန္တကယ္ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားၾကတယ္ဆိုရင္ေတာ့... ျမန္မာျပည္သူေတြ အားလံုးက လမ္းေပၚေတာင္ ထြက္စရာမလိုပါဘူး။ မိမိဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ လမ္းမွားေပၚ ဆက္ေလၽွာက္ေနသူေတြကို ကိုယ္ တႏိုင္တပိုင္ တညီညြတ္္တည္း လက္မခံဘူးဆိုတာ ေျပာရဲတဲ့သတၱိ၊ တားျမစ္ရဲတဲ့ သတၱိေတြ ေမြးၿပီး ဝိုင္းဝန္းျပဳျပင္ၾကဖို႔ပါပဲ။

အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရ သက္တမ္းတႏွစ္ျပည့္မွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲၿပီးၿပီလဲလို႔ ေမးတာလည္း ေမးလို႔ရပါတယ္။ အစိုးရကို ေဝဖန္တာလည္း ေဝဖန္၊ ထိန္းေက်ာင္းတန္တာ ထိန္းေၾကာင္းရမွာမွန္ေပမယ့္ တႏွစ္အတြင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲၿပီးၿပီလဲ၊ မိမိကိုယ္တိုင္ေရာ စည္းကမ္းလိုက္နာေနၿပီလား၊ ဥပေဒကို လိုက္နာရဲ႕လား၊ အခြန္ေဆာင္ရဲ႕လား၊ ႏိုင္ငံသားတာဝန္ ေက်ပြန္ၿပီလား ဆိုတာေတြလည္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ ဆန္းစစ္ေမးၾကည့္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အနိမ့္ဆံုးအဆင့္ ကိုယ့္အိမ္က အမိႈက္စြန္႔တာ ျဖစ္ျဖစ္၊ လမ္းသြားရင္ အမိႈက္ပစ္တာျဖစ္ျဖစ္ အရင္လို စြန္႔ခ်င္သလိုစြန္႔၊ ပစ္ခ်င္သလို ပစ္ေနတုန္းပဲလား၊ လမ္းသြားရင္ လမ္းစည္းကမ္း၊ ေက်ာင္းသြားရင္ ေက်ာင္းစည္းကမ္း၊ ႐ုံးသြားရင္ ႐ုံးစည္းကမ္းေတြကို လိုက္နာၾကရဲ႕လားဆိုတာ၊ အာဏာရွိသူ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသူေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး အခြင့္ထူးခံေနတုန္းပဲလား စတဲ့ ေမးခြန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ျပန္လည္စဥ္းစား ဆင္ျခင္ၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံကို ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အစိုးရတရပ္မွာ အစိုးရရဲ႕ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈေတြ ရွိဖို႔လိုအပ္သလို ႏိုင္ငံသားေတြ ကိုယ္တိုင္ကလည္း ႏုိင္ငံသား တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈေတြ ရွိၾကမွသာ စစ္မွန္တဲ့ ေျပာင္းလဲျခင္းကို ရရွိလို႔ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေျပာင္းေပးလိမ့္မယ္ဆိုၿပီး ျပည္သူေတြက ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အေတြးအေခၚ၊ အက်င့္အႀကံေတြ ပိုင္ဆိုင္လာေအာင္ မေျပာင္းလဲဘူးဆိုရင္ လိုခ်င္တဲ့ခရီးတြင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္လည္း အေျပာင္းအလဲမွာ ျပည္သူေတြပါဝင္ဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း ျပည္သူေတြကိုယ္တိုင္ မပါဝင္တဲ့ အေျပာင္းအလဲမဟုတ္ရင္ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူးလို႔ ထပ္ဖန္တလဲလဲ ေျပာဆိုေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေဆာင္းပါးကို နိဂံုးသပ္ရရင္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ေအာင္ အာဇာနည္အေထာင္အေသာင္းရဲ႕ အသက္၊ ေသြး၊ ေခြၽးေတြ စေတးလို႔ တည္ေဆာက္ခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလမ္းကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လိုရာခရီး ေရာက္ႏိုင္ေစဖို႔ ႏိုင္ငံသားတဦးခ်င္းစီ အပါအဝင္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားအားလံုး၊ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစံုတင္မက ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အစိုးရတိုင္ေအာင္ အတိတ္က မိမိလုပ္ရပ္ေတြကို ဆင္ျခင္သံုးသပ္ရင္း က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကတဲ့ အမွားေတြ၊ အမူအက်င့္ေဟာင္းေတြ၊ အေတြးအေခၚေဟာင္းေတြကို ရဲရဲရင့္ရင့္ စြန္႔လႊတ္ျပင္ဆင္လို႔ တာဝန္ယူသင့္တာေတြကို တာဝန္ယူၿပီး တာဝန္ခံသင့္တာ ခံရဲၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

အခုလို ႏွစ္ေဟာင္းကုန္လို႔ ႏွစ္သစ္ကို အကူးအေျပာင္းကာလ အခ်ိန္သမယမွာ မွားယြင္းတဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေဟာင္းကေန မွန္ကန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္သစ္ဆီ ကူးေျပာင္းႏိုင္ဖို႔ လူမ်ိဳးနဲ႔ခ်ီ၊ ႏိုင္ငံတခုလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ခ်ီၿပီး ယိမ္းယိုင္သြားတဲ့ ကိုယ္က်င့္သီလနဲ႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ႀကီးကို တည့္မတ္ဖို႔ဆိုရာမွာ တဦးေကာင္း တေယာက္ေကာင္း၊ အစိုးရတရပ္ ေကာင္းေန႐ံုနဲ႔ မၿပီးေျမာက္ႏိုင္ပါဘူး။

ေခါင္တိုင္ဖ်ားက စယိုယြင္းလာရာက ဟိုးေအာက္ေျခၾကမ္းဖ်ားအထိ ေဆြးျမည့္ လိႈက္စားေနတဲ့ ကိုယ္က်င့္သီလေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရာမွာ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ျပဳျပင္ျခင္းဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး တာဝန္ႀကီးကို ႏိုင္ငံသားတိုင္းက စိတ္တူကိုယ္တူ ပူးေပါင္းထမ္းေဆာင္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အမ်ားျပည္သူ ေကာင္းက်ိဳးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မယ့္ ပၪၥမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သစ္ တည္ေထာင္ခန္းမွာ ႏိုင္ငံေရးအသိနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်င့္ ထပ္တူက်တဲ့သူ မ်ားလာရင္ ဒီမိုကေရစီ ျမန္ျမန္ရပါလိမ့္မယ္။

မင္းေကာင္းခ်စ္

ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန ့ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္

ကိုးကား -

- ဆယ့္ႏွစ္လရာသီပြဲေတာ္မ်ား

- ျမန္မာ့ရာသီပြဲေတာ္

- သႀကၤန္အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း - အရွင္နႏၵဝံသ (ေဇယ်သုခဓမၼရိပ္သာ)

- သူရိယသိႏၶႏၲ မႏၱေလး မဟာသႀကၤန္စာ