တႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (အန္စီေအ)ကို ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထုိးဖုိ႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံမွာ ပါ၀င္ဖုိ႔ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကခ်င္လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ တုိက္တြန္းေျပာဆုိ လုိက္ၿပီး တခုခု ဆုံး႐ႈံးနစ္နာမႈျဖစ္လာရင္ ကုိယ္တုိင္ေျဖရွင္းမယ္လုိ႔ အာမခံေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ကခ်င္အတိုင္ပင္ခံအဖြဲ႔၀င္ေတြ၊ ကခ်င္လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဘာသာေရး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီကေန႔မနက္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္ ေျပာဆုိလုိက္တာလို႔ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ကခ်င္လူမႈ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သူ ဦးတန္ဂြန္းက ဒီဗြီဘီကိုေျပာပါတယ္။
ေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့တာေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဦးတန္ဂြန္းကုိ ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီကေန႔ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံမႈမွာ အဓိက ဘာေတြ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကလဲ။
“အဓိကကေတာ့ သူတုိ႔ ကခ်င္လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံပြဲဆုိၿပီးမွ အဲလုိေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိက က်ေန္ာတုိ႔ ဘက္က တင္ျပေဆြးေႏြးတာက အခုျဖစ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးျပႆ နာေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျပႆ နာေတြ အုိင္ဒီပီျပႆ နာေတြေပါ့ေလ။ ဒါေတြကို အဓိက ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ပါတယ္။”
အုိင္ဒီပီ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ျပႆ နာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြတင္ျပတာလဲ။
“အုိင္ဒီပီျပႆ နာက တပ္မေတာ္ရဲ့ ထုိးစစ္ေၾကာင့္ စစ္ပြဲေတြျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ၂၀၁၁ ကေနၿပီးမွ အခု အထိ၊ အခုလည္း အုိင္ဒီပီလူဦးေရက ပုိၿပီးမွ မ်ားလာတဲ့အေၾကာင္းေတြ၊ ေနာက္ၿပီးမွ ဒီလုိမ်ဳိး စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ ကူညီေထာက္ပံ့ေရးကိစၥမွာ အခက္အခဲေတြ၊ တားျမစ္ခ်က္ေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့အေၾကာင္းေတြေပါ့ေလ။ ဒါေတြကုိ လူမႈေရး လူသားခ်င္း စာနာမႈ ႐ႈေထာင့္ကေနၿပီးမွ ပထမဆုံး အျမန္ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔လုိတယ္ဆုိတဲ့ဟာေတြ၊ ေနာက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းကုိ ထုိးစစ္ေတြ ရပ္တန္႔ဖုိ႔လုိတယ္ဆုိတဲ့ဟာေတြေပါ့ေလ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ပုိၿပီးေတာ့ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ရမယ္။ ဒါမွလည္း ျပည္သူလူထု စစ္ေဘး ေၾကာင့္ ခံစားေနရတဲ့ ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းသြားႏုိင္မယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။”
ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကေကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဘာေတြ တင္ျပခဲ့လဲ။
“ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြက အခုျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ေရးေတြေပါ့ေလ။ ေနာက္ၿပီးမွ တပ္မေတာ္ရဲ့ အခန္းက႑ကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔လုိတယ္။ လူထုက အဲလုိျမင္တယ္ဆုိတဲ့ဟာေတြ၊ ေနာက္ၿပီး အုိင္ဒီပီက မ်ားသထက္မ်ားလာၿပီးမွ ေက်းရြာေတြ၊ အိမ္ေတြကုိ စြန္႔ၿပီးမွ ႏွစ္လၾကာရွည္ျဖစ္လာၿပီ။ ဒါေတြကုိ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္အေနနဲ႔ေရာ၊ ဒါကုိ အေလးထားၿပီးေတာ့မွ လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔၊ ေနာက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းကုိ ပုိၿပီးမွ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ဆုိရင္ ဘာေတြလုပ္ရမယ္။ လူထုက ဘယ္လုိျမင္တဲ့ဟာေတြကုိ တင္ျပၾကပါတယ္။”
ကခ်င္အတုိင္ပင္ခံအဖြဲ႔ကေကာ ကခ်င္လူထုေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြ ေဆြးေႏြး တင္ျပတာမ်ဳိးေတြ ရွိလဲ။
“ကခ်င္အတုိင္ပင္ခံအဖြဲ႔ကေန တင္ျပတာကေတာ့ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးျဖစ္ေပၚလာတဲ့ သမုိင္းအက်ဥ္းကုိ မိတ္ဆက္ေပးတာပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီအဖြဲ႔ရဲ႕ ႐ူပါရုံနဲ႔ တန္ဖုိးထားမႈေတြကို တင္ျပေပးတာပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးမွ ကခ်င္အမ်ဳိးသားေတြရဲ့ ပင္လုံစာခ်ဳပ္အေပၚမွာ ခံယူထားတဲ့ ႏုိင္ငံေရးခံယူခ်က္နဲ႔ သေဘာထားေတြကုိ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။”
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ကေကာ ကခ်င္လူထုက သူ႔ကုိ ဒီလုိတင္ျပတဲ့အခါမွာ သူ႔အေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပန္ၿပီးတုံ႔ျပန္ ေျပာဆုိတာမ်ဳိးေတြရွိလဲ။
“သူထပ္ခါထပ္ခါေျပာတာက အန္စီေအလက္မွတ္ ထုိးဖုိ႔ေပါ့ေလ။ ေနာက္ၿပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကုိ ပါ၀င္ဖုိ႔ ဒါကုိ သူ ထပ္ခါထပ္ခါ ေျပာပါတယ္။ အဓိက သူအဲဒါေျပာပါတယ္။ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွာ အန္စီေအထုိးၿပီးမွ ပါ၀င္ၾကဖုိ႔ အာမခံတဲ့ အေၾကာင္း၊ ေနာက္ၿပီး မ႐ႈံးေစရဘူးဆုိတဲ့အေၾကာင္းေတြ၊ ေနာက္ၿပီးမွ တခုခုဆုံးရႈံးနစ္နာမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ သူကုိယ္တုိင္ ေျဖရွင္းေပးမယ္ဆုိတဲ့ဟာေတြကုိ ေနာက္ဆုံး သူေျပာခဲ့ပါတယ္။”
ဒီလုိေျပာဆုိခ်က္အေပၚမွာ ဦးတန္ဂြန္းအေနနဲ႔ ဘယ္လုိမ်ဳိးျမင္လဲ။ သူ႔ေျပာဆုိခ်က္ေပၚမွာ အယုံအၾကည္ ရွိလား၊ ဒီအေပၚမွာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။
“အယုံအၾကည္ရွိသလားဆုိတာက အဓိက သမုိင္းအေတြ႕အၾကံဳကုိ ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။ သမုိင္း အေတြ႔အၾကံဳက အရင္တုန္းက သူတုိ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ အခုထိ ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ ဒါႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ၇၀ ေပါ့ေလ။ အခုလည္း ပင္လုံကတိက၀တ္အတုိင္း ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီးကုိ တည္ေဆာက္ၾကဖုိ႔ သူတုိ႔က ေျပာေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီဖက္မွာျဖစ္လာတာက ထုိးစစ္ေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ တဖက္မွာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီးပုံစံနဲ႔ အရမ္းကုိ ကြာျခားတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ကေရာ ျပန္ၿပီးမွ ရွိေနတယ္။ ဆုိေတာ့ ဒါသူတုိ႔က ႏုတ္ကတိက ဒါ ေတာ္ေတာ္ေလး စဥ္းစားစရာ ျဖစ္တာေပါ့ေလ။ သမုိင္းအေတြ႕အၾကံဳအရ အခုျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ဟာကုိ ၾကည့္ၿပီးမွေပါ့ေလ။”
ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အခုခ်ိန္ လူေပါင္း ၁သိန္းေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆုံပြဲမွာ ကခ်င္လူထုေခါင္းေဆာင္ ၃၀ ေက်ာ္ပါ၀င္တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔အတူ ျပည္ထဲေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနက တာ၀န္ရွိသူေတြ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ပါ၀င္တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
