ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ညိႇႏိႈင္းဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ သယံဇာတခြဲေဝေရးကိစၥကို အေလးထား ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုေနၿပီလို႔ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) ရဲ႕ အတြင္းေရးမႉးအဖြဲ႔ဝင္ ဦးစိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာပါတယ္။

သယံဇာတခြဲေဝေရးဟာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို သြားတဲ့လမ္းေၾကာင္းမွာ အဓိက အေရးပါတဲ့အခ်က္ ျဖစ္ေနၿပီး မွ်တတဲ့ ခြဲေဝမႈမ်ဳိး ပံုေဖာ္ႏုိင္မွသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြဘက္က အစိုးရအေပၚ ယံုၾကည္္မႈရွိလာယ္လို႔ ဦးစိုင္းေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။

“သယံဇာတ အရင္းအျမစ္ကိစၥက တကယ္အေရးႀကီးပါတယ္။ ေဆြးေႏြးရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္းေဆြးေႏြးလို႔ ခ်က္ခ်င္းေျပလည္မယ့္ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အႀကံဉာဏ္ေတြ ယူၿပီးေတာ့ ဒီႏုိင္ငံကို ေကာင္းေကာင္းထူေထာင္ခ်င္တဲ့စိတ္ကိုသာ အတူတူရၿပီဆိုရင္ ဒီျပႆနာေတြ ေျပလည္သြားမွာပါ။”

လက္ရွိအေျခအေနမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အမ်ားစုဟာ ေဒသတြင္း သယံဇာတ ေတြကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ ရပ္တည္ေနရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ရပ္တည္မႈျဖစ္တဲ့ သယံဇာတကို ဗဟိုအစိုးရနဲ႔ ခြဲေဝတာမ်ိဳး မလုပ္ခ်င္ၾကဘူးလို႔ ကရင္ျပည္နယ္အေျခစိုက္ ကရင္ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဦးေစာေအာင္မိုးက ေျပာပါတယ္။

“လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တပ္မေတာ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ရပ္တည္ေရးအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ လိုအပ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ KNU နဲ႔ လက္နက္ကိုင္ေတြဘက္က ဝင္ေငြမရွိဘူး။ သူတို႔ဝင္ေငြက သယံဇာတေပါ့။ သစ္ေတာ၊ တြင္းထြက္ပစၥည္း ဒါေတြနဲ႔ပဲ သူတို႔ဘဝ ရပ္တည္ေနၾကတာ။”

လက္ရွိ တပ္မေတာ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြၾကားမွာ သယံဇာတခြဲေဝမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားတာမ်ိဳး မရွိေသးတဲ့အတြက္ အခ်ိန္မေရြး ျပႆနာျဖစ္ေပၚႏုိင္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္လို႔ ကရင္ပြင့္လင္း အုပ္စုညွိႏႈိင္းေရးမႉး ဦးေမာင္ကုိ ကဆိုပါတယ္။

“ကခ်င္မွာဆုိရင္ သယံဇာတခြဲေဝမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္ျပည္နယ္မွာဆုိရင္ အန္စီေအလည္း လက္မွတ္ထုိးထားတယ္။ သယံဇာတခြဲေဝမႈကုိေတာ့ နားလည္မႈနဲ႔ပဲလုပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။”

ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ဒီမုိကေရစီပါတီ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာတူးဂ်ာကေတာ့ သယံဇာတခြဲေဝေရးေၾကာင့္ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ရတာမဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေၾကာင့္သာ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ရတာလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္တယ္ဆုိတာ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာပါ။ သယံဇာတ မွ်ေဝအသုံးျပဳေရးဆုိတာ ဖက္ဒရယ္ကိစၥပါ။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကုိ မတည္ေဆာက္ႏုိင္ဘဲန႔ဲ ၄၇ ဖြဲ႕စည္းပုံ ေပၚထြက္လာတယ္။ အဲဒီမွာ တုိင္းရင္းသားေတြ လုိလားတဲ့ တန္းတူအခြင့္အေရးဆုိတာ မရရွိခဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းစစ္ဆုိတာ ျဖစ္လာတာ။”

လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းမွာေတာ့ သယံဇာတခြဲေဝေရးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အဓိကက်တဲ့ ကိစၥရပ္ျဖစ္ၿပီး ဒီကိစၥကို ေက်လည္ေအာင္ မေဆာင္ရြက္္ႏုိင္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ ခရီးေရာက္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးေက်ာ္ဝင္းက သံုးသပ္ပါတယ္။

“သယံဇာတခြဲေဝမႈမွာ ၄၇ မွာေရာ၊ ၂၀၀၈ မွာပါ မပါခဲ့တဲ့ သယံဇာတခြဲေဝမႈ ႏွစ္ဖက္ ညိႇႏိႈင္းၾကပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖက္ဒရယ္လုပ္မယ္ဆုိရင္ ဘ႑ာခြဲေဝေရးေတြကုိ ဘယ္လုိ ခြဲေဝၾကမလဲဆုိတာေတြ ေျပလည္ေအာင္ညွိႏိႈင္းမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ႏုိင္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။”

သဘာဝသယံဇာတရင္းျမစ္အမ်ားစုဟာ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ တည္ရွိေနတဲ့အတြက္ သယံဇာတခြဲေဝေရးကို ဥပေဒအတိအက် ထုတ္ျပန္ေပးႏုိင္မွသာ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က အစိုးရအေပၚ  အျမင္ၾကည္ႏိုင္မယ္လို႔လည္း ဦးေက်ာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။

လက္ရိွ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ဇယား (၂) မွာ သယံဇာတခြဲေဝေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပ႒ာန္းထားတာရိွေပမယ့္ လက္ရိွဖြဲ႔စည္းပံုက ဖက္ဒရယ္မဆန္ဘူးလို႔ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ထားၾကပါတယ္။