အန္စီေအ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထုိးထားၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတည္ရွိရာေဒသအားလံုးမွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ လြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ရွိတယ္လို႔ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ဗဟုိအလုပ္မႈေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္ ေဒၚေစာျမရာဇာလင္းက ေျပာပါတယ္။ တျခားျပည္နယ္နဲ႔တုိင္းေတြမွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပခြင့္ရေနေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ က်င္းပခြင့္မရေသးတဲ့ အေျခအေနေပၚမွာ ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မၿပီးေသး တဲ့အတြက္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (ယူပီစီ) ေရႊ႕ဆုိင္းဖုိ႔ ေတာင္းဆုိထားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိေတာင္းဆုိရတာလဲ။
“ယူပီစီကုိ က်င္းပဖုိ႔ဆုိလုိ႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးမွပဲ ယူပီစီကုိ က်င္းပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုက ယူပီစီက တခုၿပီးတခု သြားေနတယ္။ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြက မၿပီးေသးဘူး။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္မွာ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီကုိေတာင္ မဖြဲ႔စည္းရေသးဘူး။ အဲလုိ အေနအထားမ်ဳိး ရွိေနတယ္။ ဆုိေတာ့ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးၿပီး ၿပီးမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ယူပီစီကုိ သြားလုိ႔ေကာင္းတယ္၊ သင့္ေတာ္တယ္။ တမ်ဳိးသားလုံးရဲ့ အသံ၊ တမ်ဳိးသားလုံးရဲ့ဆႏၵ အဲဒါေတြပါဖုိ႔ လုိအပ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဟာ အေရးႀကီးတယ္။ ဆိုၿပီးေတာ့မွ က်မတုိ႔က အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရး လုပ္ဖုိ႔အတြက္ကုိ က်မတုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့တယ္။ ၿပီးရင္ က်မတုိ႔က ေအာက္တုိဘာလ ၂၈ ကေန ၂၉ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပတဲ့ ယူပီဒီေဂ်စီ အစည္းအေ၀းမွာလည္းပဲ လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိတဲ့ေနရာေဒသ ဟူသမွ်မွာ အဆင္သင့္ျဖစ္တယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ က်င္းပခြင့္ရွိတယ္ဆုိတာ အစည္းအေဝး ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရ က်သြားၿပီးၿပီ။ ေနာက္ပုိင္းမွာျဖစ္လာတာက ခ်င္းနဲ႔ ရခုိင္မွာ က်င္းပလုိ႔ မရေသးဘူး ဆုိတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒါမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ဘူး။ လက္မွတ္ထုိးတဲ့အခါ တညီတညြတ္တည္း လက္မွတ္ထုိးခဲ့ၾကတယ္။ က်င္းပခြင့္ရတဲ့အခါမွာလည္း အားလုံးေနရာမွာ က်င္းပခြင့္ရေအာင္ကုိ တေျပးညီတည္းျဖစ္ရင္ ပုိေကာင္းတယ္။ ျပည္နယ္တုိင္းမွာ။ အဲလုိ ပုံစံမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ကရင္မွာ က်င္းပ၊ တနသၤာရီတုိင္းမွာ က်င္းပ၊ ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပ၊ အဲလုိဆုိရင္ ၿပီးတယ္ဆုိတဲ့ပုံစံမ်ဳိး လုပ္ကုိမလုပ္သင့္ဘူး။”
ဆုိေတာ့ အေစာပုိင္းက ခ်င္းနဲ႔ ရခုိင္မွာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မက်င္းပရေသးဘူးလုိ႔ ေျပာတယ္။ အခု ခ်င္းက က်င္းပခြင့္ရၿပီလုိ႔ ေျပာတယ္။ ဆုိေတာ့ ရခုိင္က မက်င္းပရေသးဘူးဆုိေတာ့ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းျပခ်က္က ဘာေၾကာင့္လဲရွင္။
“အေၾကာင္းျပခ်က္ရယ္လုိ႔ေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေျပာဘူး။ ယူပီစီက ၂၈ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ္။ ဆုိေတာ့ အလ်င္မမီဘူးဆုိတာေလာက္ပဲ အေၾကာင္းျပခ်က္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတုိ႔ သိထားရတာကေတာ့ ရခုိင္ျပည္က လုံျခံဳမႈမရွိဘူး။ ဘာညာ စသည္အားျဖင့္ အေၾကာင္းျပတာေတြ ရွိတယ္လုိ႔ က်မတုိ႔က ၾကားထားတာရွိတယ္။ ဆုိရင္ က်မတုိ႔က ျပန္ေျပာခ်င္တဲ့ စကားေတြ ရိွတယ္။ ရခုိင္ျပည္ တည္ၿငိမ္မႈမရွိဘူးဆုိရင္ ရခုိင္ျပည္မွာ လူမေနဘူးလား။ ရခုိင္ျပည္ဟာ တည္ရွိေနတယ္။ တည္ရွိေနတယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီရခုိင္ျပည္အတြက္ အလုပ္လုပ္ရမယ္၊ ရခုိင္ျပည္သူေတြ အတြက္ အလုပ္လုပ္ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတုိ႔ဟာ ရခုိင္ျပည္ကုိ ဘယ္လုိ တည္ေဆာက္မလဲ၊ ရခုိင္ျပည္နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုကုိ ဘယ္လုိ တည္ေဆာက္မလဲ၊ ျပည္ေထာင္စုက ဘာေတြ ေဆြးေႏြးမလဲ၊ ဘယ္လုိမူေတြကို ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွာ ခ်မလဲ။ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကုိ ဘယ္လုိစနစ္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ရမလဲ ဆိုတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းတရားေတြကုိ က်မတုိ႔အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ခ်ျပဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ျပည္သူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ဖုိ႔က အင္မတန္မွ အေရးႀကီးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ လက္မွတ္ထုိးထားၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတုိင္း တည္ရွိရာေဒသ ဟူသမွ်မွာ လြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ရွိတယ္ဆုိတဲ့ မူကေတာ့ အစုိးရမွာ ရွိဖုိ႔လုိအပ္တယ္။”
ရခုိင္ျပည္နယ္အဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပလုိ႔မရဘူးဆုိတာက အစိုးရက ဆုံးျဖတ္ေပး လုိက္တာလား၊ ဘယ္လုိမ်ဳိးလဲ။
“ဆုံးျဖတ္ေပးတယ္လုိ႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၈ အတြင္းမွာ က်င္းပမယ့္ ယူပီစီ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ မမီေတာ့ဘူးဆုိတဲ့ ပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ပဲ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံေခါင္းေဆာင္က ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ဆုိေတာ့ မမီေတာ့ဘူးဆုိရင္ ေနာက္ဆုတ္ရမွာေပါ့။ ယူပီစီက ေရွ႕ကုိ သြားႏွင့္ေနၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲက ေနာက္မွာ လုိက္ေနတယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ မသင့္ေတာ္ဘူး။ မူအရ မျဖစ္ဘူး၊ အန္စီေအအရ မျဖစ္ဘူး။ မူေဘာင္အရ မျဖစ္ဘူး။ အဲဒါကုိ က်မက ေျပာတာျဖစ္တယ္။”
ဆုိေတာ့အခု ယူပီစီကုိ ရက္ေရႊ႕တယ္လုိ႔ေတာ့....။
“ဟုတ္တယ္။ အဲဒီအတြင္းမွာ က်မတုိ႔ဘက္ကလည္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ ဘယ္ေလာက္အဆင့္မွာ လုပ္သြားႏုိင္မလဲေပါ့ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က်မတုိ႔က ရခုိင္အမ်ဳိးသား ပါတီနဲ႔လည္း က်မတုိ႔က တုိင္ပင္မႈေတြ ျပဳေနတယ္။ CSO ေတြနဲ႔လည္း က်မတုိ႔ တုိင္ပင္မႈေတြ ျပဳေနတယ္။ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ ေကာ္မတီတရပ္ကုိလည္း ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ က်မတုိ႔ အျမန္ဆုံးႀကိဳးစားေနတယ္။ အဓိကကေတာ့ က်မတုိ႔က ေခါင္းေဆာင္ဖုိ႔ရာအတြက္ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီကုိ ဖဲြ႔စည္းလုိ႔ၿပီးၿပီဆုိရင္ ရခုိင္မွာ တျခားကိစၥေတြက အားလုံးလုပ္လုိ႔ရၿပီလုိ႔ က်မတုိ႔က ထင္ေနခဲ့တယ္၊ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တာေပါ့။ အခုဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီ မဖြဲ႔ရေသးဘူး။ မဖြဲ႔ရေသးဘူးဆုိလုိ႔ရွိရင္ က်မတုိ႔ လုပ္သင့္တာေတြကုိ အားလုံးလုပ္သြားမယ္။ အဲလုိမ်ဳိး လုပ္ေနတာပါ။”
အခုန က်မ UPDJC အဖြဲ႔ဝင္တေယာက္နဲ႔ ေမးျမန္းတဲ့အခါမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ဘက္က အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပဖုိ႔က အဆင္သင့္မျဖစ္ဘူးလုိ႔ ေျပာတယ္ရွင္။ အဲလုိ ဒီအေပၚ ဘယ္လုိမ်ဳိး ေျပာခ်င္လဲရွင္။
“အဆင္သင့္မျဖစ္တာက ဘာမွ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္လုိ႔ရတယ္။ အဓိကက အစုိးရဘက္က အဆင္သင့္ျဖစ္ဖုိ႔႔ပဲ လုိပါတယ္။ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီကုိ ခ်က္ခ်င္း ဖြဲ႔စည္းလုိက္၊ က်န္တာအားလုံး လုပ္လုိ႔ရတယ္။”
အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲလုပ္ဖုိ႔ အစုိးရဘက္က ဘယ္လုိ႔ အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ပူးေပါင္းရမွာလဲ။
“ဦးေဆာင္ေကာ္မတီမွာ ၉ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစုိးရဘက္က ၃ ဦး ပါရမယ္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ၃ ဦး ပါရမယ္။ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းက ၃ ဦး ပါရမယ္။ ဒီလုိဖြဲ႔စည္းခြင့္ကို ဖြဲ႔စည္းလုိက္ၿပီဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ က်န္တာအားလုံးက အလြယ္တကူျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။ လုပ္လုိ႔ ရသြားႏုိင္တယ္။”
ဆုိေတာ့အစုိးရဘက္က မဖြဲ႔ေပးတာေပါ့ အဲလုိလား။
“ဟုတ္တယ္။ ဟုတ္တယ္။ အစုိးရဘက္က ဒီလုိ ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔အတြက္ကုိ ညြန္ၾကားခ်က္မရွိေသးတာ။”
ခ်င္းျပည္နယ္မွာကေတာ့ ခြင့္ျပဳလုိက္ၿပီးေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိေကာ ခြင့္ျပဳဖုိ႔ရွိလား။
“ရခုိင္ကုိလည္း ခြင့္ျပဳလာရလိမ့္မယ္လုိ႔ က်မ ယုံၾကည္တယ္။ ခြင့္ျပဳလာရမွာပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ရခုိင္မွာဆုိရင္ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ထဲမွာ တည္ရွိေနတဲ့ ျပည္နယ္တခု ျဖစ္တယ္။ ထုိနည္း လည္းေကာင္း ရခုိင္လူမ်ဳိးစုဆုိတာကလည္း တည္ရွိေနတဲ့ လူမ်ဳိးတမ်ဳိး ျဖစ္တယ္။ ထုိနည္း လည္းေကာင္း ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီဟာ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ အန္စီေအကို လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္တယ္။ အန္စီေအရဲ့မူအရ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကုိ လုပ္ကုိလုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”
အခုလုိေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္။
