တိုင္းျပည္တျပည္ကို လြတ္လပ္မႈ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာကို အဲဒီတိုင္းျပည္ရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒက အတိအက် အေျဖေပးႏိုင္ပါတယ္။

လြတ္လပ္ၿပီး အခ်ဳပ္အေနွာင္ကင္းတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ …

• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒတရပ္ဟာ အဲဒီႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵနဲ႔ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၀၀% နဲ႔ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ေတြကို ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ဖို႔ အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတရပ္ဟာ အဲဒီႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြ တည္ေဆာက္ခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္တရပ္ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔ အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒတရပ္ဟာ အဲဒီႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနလိုတဲ့ဆႏၵ၊ စစ္မက္ပဋိပကၡေတြကင္းေအာင္ ေနလိုတဲ့ဆႏၵကို အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒဟာ အဲဒီႏိုင္ငံသားတိုင္းရဲ႕ ဘဝလံုၿခံဳမႈေပးႏိုင္ေအာင္ အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒဟာ အဲဒီႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အမ်ားသူငါကို မထိခိုက္ေစတဲ့ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒက အဲဒီႏိုင္ငံသားတိုင္းရဲ႕ လူမႈေရးဘဝ၊ စီးပြားေရးဘဝ၊ ႏိုင္ငံေရးဘဝေတြမွာ ခြင့္တူညီမွ် ရရွိခံစားႏိုင္ခြင့္၊ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခြင့္ေတြကို အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒတရပ္ဟာ ဥပေဒအထက္မွာ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေနရာေပးမထားဘဲ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကို အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။


• ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒတရပ္ဟာ အဲဒီႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ၃ ရပ္စလံုး တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္ ရွိေနေအာင္ အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ  ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ့ အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕ လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ခဲ့လို႔ လြတ္လပ္ေရးရတာ ၆၉ ႏွစ္ေျမာက္ၿပီလို႔ ဆိုၾကတယ္။ တကယ္လြတ္လပ္မႈ မရွိဘူးဆိုရင္ တိုင္းတပါးလက္ေအာက္ကေန လြတ္ေျမာက္႐ံုနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီလို႔ မဆိုႏိုင္ပါဘူး။

လူမ်ိဳးျခားမဟုတ္တဲ့ ကိုယ့္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနမယ္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပိတ္ပင္ေနမယ္၊ လူနည္းစုက ဥပေဒအထက္မွာေနၿပီး အခြင့္ထူးခံေနဦးမယ္၊ ညီမၽွမႈမရွိဘဲ လူမ်ားစုက ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနမယ္၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိေသးဘူး၊ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မရွိဆင္းရဲသားေတြဘဝ လံုၿခံဳမႈ မရွိေသးဘူး၊ စစ္ပြဲေတြ ရွိေနမယ္ဦးမယ္ဆိုရင္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီလို႔ ေျပာဖို႔ မလံုေလာက္ေသးပါဘူး။

ဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လြတ္လပ္ေရးရၿပီလား၊ မရေသးဘူးလားဆိုတာ စာဖတ္သူ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ကိုယ္တိုင္ဘဲ ဆံုးျဖတ္ၾကည့္ၾကပါ။ ဒီလိုေရးလို႔ ၆၉ ႀကိမ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးကို ေအာင္ပြဲခံဖို႔ မလိုဘူးလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။

ဇန္နဝါရီ ၄ ရက္ေန႔ဟာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံကို ၾကမ္းၾကဳတ္ရက္စက္တဲ့ တိုင္းတပါးက်ဴးေက်ာ္နယ္ခ်ဲ့သူေတြလက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ညီညီညာညာနဲ႔ ရဟန္းရွင္လူတိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ အသက္ေသြးေခြၽးေတြ ေပးဆပ္လို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခဲရာခဲဆစ္ရယူခဲ့ရတာမို႔ အေလးအျမတ္ျပဳၿပီး ေနာင္လာေနာက္သားေတြ သိရွိတန္ဖိုးထားႏိုင္ေအာင္ က်င္းပၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

လြတ္လပ္မႈဆိုတာ အမ်ားသူငါကို မထိခိုက္ဘဲ လူသားေတြဟာ မိမိရဲ႕ေမြးရာပါ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္အႏိုင္က်င့္မႈနဲ႔ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းက လြတ္ေျမာက္လို႔ အေႏွာင္အဖြဲ႔ အတားအဆီးကင္းကင္းနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ခံစားက်င့္သံုးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနတရပ္၊ အမ်ားသူငါကို မထိခိုက္ မနစ္နာေစဘဲ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေတာေျပာဆိုေရးသားခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေနထိုင္ရွင္သန္ခြင့္၊ မိမိစာေပနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို လြတ္လပ္စြာ ျမႇင့္တင္ခြင့္ေတြရွိတဲ့ အေျခအေနတရပ္ပါပဲ။

အထက္မွာ ေရးသားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ျပည္ေထာင္စုဖြား တိုင္းရင္းသားအားလံုး ညီညီညြတ္ညြတ္ စုစည္းႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကလို႔ တိုင္းတပါးနယ္ခ်ဲ့လက္ေအာက္က ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ လြတ္ေျမာက္ၿပီး ကမာၻသိလြတ္လပ္ေရးရခဲ့ေပမယ့္ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွဘဲ ႏိုင္ငံသားအခ်င္းခ်င္းကို အညႇာအတာကင္းမဲ့စြာ ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ ဗိုလ္က်အနိုင္က်င့္တတ္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္ ကြၽန္သေပါက္ဘဝမွာ တိုင္းျပည္ဟာ ဖြတ္ေက်ာျပာစုလို႔ မ်က္ရည္ကိုသာ အေဖာ္ျပဳခဲ့ရတာလည္း ကမာၻသိ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကေနစတင္လို႔ ၾကမၼာငင္ခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အသိန္းအေသာင္းမကတဲ့ အာဇာနည္မိဘျပည္သူ ရဟန္းရွင္လူ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အသက္ေသြးေခြၽးေတြ စေတးလို႔ ဆန္႔က်င္ဖယ္ရွားဖို႔ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အရာထင္ေအာင္ျမင္လာခဲ့လို႔ အခုဆို ဒီမိုကေရစီလမ္းေပ ေျခခ်နိုင္ဖို႔ အယင္ကထက္ ပိုမိုတိုးတက္လာၿပီး အေျခအေနေကာင္းေတြ ရရွိပိုင္ဆိုင္ေနပါၿပီ။

ဒါေပမဲ့လည္း အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း အေရးအႀကီးဆံုးလည္း ျဖစ္တဲ့ ျပည္သူလူထု အမ်ားစုရဲ႕ အေတာင့္တဆံုး ေအာက္ပါဆႏၵေတြ မျပည့္ဝေသးပါဘူး။

၁) လူသတ္စစ္ပြဲေတြ အၿပီးတိုင္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားေစမယ့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး။

၂) ဥပေဒအထက္ မည္သူမွ်ေနခြင့္မရွိတဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး။

၃) ျပည္ေထာင္စုသားအားလံုး တညီညြတ္လက္ခံမယ့္ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု စနစ္ တည္ေဆာက္ေရး။

၄) ျပည္သူ႔အာဏာ ျပည္သူ႔ထံမွာသာ တည္ႏိုင္ေရး။

အထက္ပါ အမ်ားအက်ိဳးကို ေဖာ္ေဆာင္မယ့္ ရည္းမွန္းခ်က္ဆႏၵအားလံုး အေကာင္အထည္ ေပၚလာဖို႔ အဟန္႔အတားျပဳေနတာက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါပဲ။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မျပင္ဘဲ အထက္က ျပည္သူ႔ဆႏၵေတြ ျပည့္ဝလာေအာင္ မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကေန႔ က်ေရာက္တဲ့ ၆၉ ႀကိမ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္က လံုးဝလြတ္ေျမာက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီလမ္းမထက္မွာ ေျခခ်ႏိုင္ဖို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ဖို႔ ႏိုင္ငံသားတိုင္း အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းၾကပါလို႔ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းပါတယ္။

မင္းေကာင္းခ်စ္

ဇန္န၀ါရီလ ၄ ရက္ေန ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္