အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အုပ္စုက တ႐ုတ္နိုင္ငံက ေလေၾကာင္းနဲ႔ ဒံုးက်ည္ ကာကြယ္တိုက္ခိုက္ေရးစနစ္ေတြကို တပ္ဆင္ေနတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၿပီးလို႔ မၾကာခင္မွာပဲ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲက လူလုပ္ကြၽန္းတုေတြေပၚမွာ “လိုအပ္တဲ့ စစ္ေရး အေျခခ်တပ္ဆင္မႈ” ေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ သူ႔ရဲ႕အခြင့္အေရးကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ခုခံကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာေလ့လာေရးဗဟိုဌာနက အာရွပင္လယ္ျပင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ စြမ္းေဆာင္ရည္အဖြဲ႔ (AMTI) က သူတို႔ ေတြ႔ရွိထားတာေတြကို ႐ိုက္တာသတင္းဌာနကို ဗုဒၶဟူးေန႔က ေပးခဲ့တဲ့ သတင္းေတြဟာ မဟာဗ်ဴဟာ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းတခုျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက သူတို႔ပိုင္နက္ ျဖစ္ပါတယ္လိ႔ု ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ကြၽန္းေတြကို ၿဂိဳဟ္တုကေန ႐ိုက္ထားတဲ့ပံုေတြကို အေျခခံၿပီး သံုးသပ္တင္ျပထားတဲ့သတင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္မွာ တိုးခ်ဲ႕ေတာင္းဆိုလာတဲ့ နယ္နိမိတ္ကိစၥ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အဲဒီေဒသမွာ လြတ္လပ္တဲ့ ေရေၾကာင္းကင္းလွည့္မႈ ၄ ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေတာင္းဆို ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို စိန္ေခၚတဲ့သေဘာလို႔ အျမင္ခံခဲ့ရပါတယ္။
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ဝက္ဘ္ဆိုက္ဒ္မွာေတာ့ “ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ခုခံကာကြယ္ေရးအရ လိုအပ္တဲ့ စစ္ေရးအေျခခ် တပ္ဆင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္တာဟာ ဥပေဒအရ အခြင့္ရွိသလို ဥပေဒနဲ႔ညီညြတ္တယ္” လို႔ ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
“တကယ္လို႔ ကိုယ့္ေရွ႕အိမ္တံခါးမွာ တေယာက္ေယာက္က အင္အားျပလာရင္ ခင္ဗ်ားတို႔က ေလာက္ေလးခြနဲ႔ ျပန္ပစ္ဖို႔ေလာက္ေတာ့ အဆင္သင့္ မျဖစ္သင့္ဘူးလားဗ်ာ” လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကေတာ့ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ႕ နယ္စြန္နယ္ဖ်ား အေျခစိုက္စစ္စခန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတာေတြကို အရင္က ေဝဖန္ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး အဲဒီ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္ အနားပတ္ဝန္းက်င္္မွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရေၾကာင္းသြားလာခြင့္နဲ႔ အခါအားေလ်ာ္စြာ ေလေၾကာင္း ေရေၾကာင္း ကင္းလွည့္တာေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိဖို႔ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္း အေလးအနက္ေျပာဆိုခဲ့တဲ့အတြက္ ေဘဂ်င္းက စိတ္ဆိုးေဒါသထြက္ခဲ့ပါတယ္။
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကြၽန္းေတြမွာ ဒံုးက်ည္ေတြ တပ္ဆင္ေနတယ္လို႔ စြပ္စဲြခံေနရပါတယ္။
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေဖာ္ျပခ်က္မွာေတာ့ အျငင္းပြားေနတဲ့ စပရက္တေလကြၽန္းစုက ကြၽန္းေတြနဲ႔ သႏၲာေက်ာက္တန္းေတြမွာ အေျခခ်တည္ေဆာက္ေနတာေတြဟာ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာ သံုးစြဲမႈေတြအတြက္သာ အဓိကျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
AMTI အဖြဲ႔ရဲ႕ ေဖာ္ျပမႈအရ အဲဒီ စပရက္တေလကြၽန္းစုက ကြၽန္းေတြြေပၚမွာလုပ္ေနတဲ့ တည္ေဆာက္္မႈေတြဟာ ေလေၾကာင္းရန္ကာကြယ္ေရး လက္နက္ေတြနဲ႔ ခ႐ုစ္ဇ္ဒံုးက်ည္ တိုက္ခိုက္မႈကို ကာကြယ္တိုက္ခိုက္ႏိုင္တဲ့ ဆီးဝစ္ဇ္ (CIWS) ဒံုးကာကြယ္ေရး စနစ္ေတြကို တပ္ဆင္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ၿဂိဳဟ္တုဓာတ္ပံုေတြအရ ေျပာႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တျခားဓာတ္ပံုေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါေတြ ပါဝင္တဲ့ ေမွ်ာ္စင္ေတြကို ေတြ႔ျမင္ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေဘဂ်င္းကေတာ့ အဲဒီကြၽန္းေတြကို သူ႔ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ နယ္ေျမေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ သေဘာထားၿပီး အဲဒီေနရာေတြကို ကန္႔သတ္ခြင့္နဲ႔ လိုအပ္တဲ့ ကာကြယ္ေရး အေျခခ်တပ္ဆင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ သေဘာထားပါတယ္။
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဂ်င္ေရွာင္းက ေဘဂ်င္းမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ပံုမွန္သတင္းရွင္းလင္းထုတ္ျပန္မႈမွာ AMTI ရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္မႈကို သူ နားမလည္ႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္အေခၚအရ နန္ရွာကြၽန္းေတြလို႔ ေခၚတဲ့ စပရက္တေလကြၽန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူက “နန္ရွာကြၽန္းေတြဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ မူလ နယ္ေျမပိုင္နက္ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီကြၽန္းေတြမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေဆာက္အဦ တည္ေဆာက္မႈေတြနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ နယ္နိမိတ္ဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေရး အေဆာက္အဦေတြကို တည္ေဆာက္တာသာျဖစ္ၿပီး လံုးဝ ပံုမွန္အေနအထားသာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့သလို “တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက သူပိုင္တဲ့ကြၽန္းေတြေပၚမွာ လိုအပ္တဲ့ နယ္နိမိတ္ဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေရး အေဆာက္အဦေတြ ခ်ထားတည္ေဆာက္တာေတြ၊ ပံုမွန္ အေဆာက္အဦေတြကို တည္ေဆာက္ေနတာေတြကို စစ္ေရးတည္ေဆာက္တာလို႔ သေဘာထားမယ္ဆိုရင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲမွာ ေရတပ္သေဘၤာေတြ သြားလာေနတာကေရာ ဘာသေဘာလဲ” လို႔ ေျပာခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ သမၼတတာဝန္ကို စၿပီးထမ္းေဆာင္ေတာ့မယ့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ကလည္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေဝဖန္ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ရဲ႕ ငါမွငါ လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ပိုၿပီးခိုင္မာတဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈလုပ္မယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ သူတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ကြၽန္းတု ၇ ခုလံုးမွာပါ လက္နက္္စနစ္ေတြကို တပ္ဆင္ေနတယ္လို႔ မ်က္စိႀကီး နားႀကီး ႏိုင္ငံေတြက အခိုင္အမာေျပာေနၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
AMTI ရဲ႕ ဓာတ္ပံုေတြအရ အဲဒီကြၽန္းတုေတြထဲက ကြၽန္း ၃ ကြၽန္းေပၚမွာ စစ္ေရး အသံုးျပဳႏုိင္တဲ့ ေလယာဥ္ကြင္းေတြ တည္ေဆာက္ထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ခုတက္လာေတာ့မယ့္ အေမရိကန္သမၼတ ထရမ့္ဟာ ရန္လိုတဲ့သမၼတ ျဖစ္လာေလမလားလို႔လည္း ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူေတြက ဆိုပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ သူဟာ ပ်ံသန္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒကို ျပန္ေရးမယ္လို႔ ေျပာခဲ့သလို အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ထိုင္ဝမ္ဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ သေဘာထားေပးခဲ့တဲ့ ကာလရွည္ၾကာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ကို ကေျပာင္းကျပန္ ျဖစ္သြားေစတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရႏုိင္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကေတာ့ ထိုင္ဝမ္သမၼတရဲ႕ တယ္လီဖုန္းကို ထရမ့္က လက္ခံနားေထာင္ စကားေျပာခဲ့တဲ့ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆစ္ဒနီတကၠသိုလ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေလ့လာေရးဌာနက သုေတသနပညာရွင္ အက္ရွ္ေလေထာင္းဆင္းကေတာ့ “ေရြးေကာက္ပြဲကာလကတည္းက က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရတဲ့ လကၡဏာေတြအရေတာ့ သူဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အားၿပိဳင္တဲ့ေနရာမွာ ပိုၿပီးရန္လိုတဲ့ သမၼတတေယာက္ ျဖစ္မယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး “သူ႔ရဲ႕ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ဆိုင္ရာ မူဝါဒတခုလံုးကို က်ေနာ္တို႔ မသိေသးေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ သမၼတေဟာင္း ဘားရက္အိုဘားမားရဲ႕ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ဆိုင္ရာ မူဝါဒဟာ အားနည္းလြန္းတယ္လို႔ ေဝဖန္ခဲ့ၾကတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေနတယ္” လို႔ ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။
တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အခု စပရက္တေလကြၽန္းစုေတြမွာ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ စစ္ေရး အေျခခ်တပ္ဆင္မႈေတြအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ႏွစ္ျမႇဳပ္ပစ္လို႔ မရႏုိင္တဲ့ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာႀကီးေတြကို တည္ေဆာက္ေနတာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕အဆိုအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အစပိုင္းကတည္းက စပရက္တေလကြၽန္းစုရဲ႕ ဧက ၃၀၀၀ ေက်ာ္ကို ျပန္ေတာင္းေနတာျဖစ္ၿပီး ဗီယက္နမ္၊ မေလးရွား၊ ဖိလိပင္းနဲ႔ ထိုင္ဝမ္ႏိုင္ငံေတြကလည္း သူတို႔ပိုင္တယ္လို႔ ေတာင္းဆိုေနခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စပရက္တေလကြၽန္းနဲ႔ ပထဝီအေနအထားအရ အနီးဆံုးျဖစ္တဲ့ ဖိလိပင္းႏိုင္ငံကေတာ့ အဲဒီေဒသမွာ တပ္ေတြခ်ထားတာေတြ လုပ္ခဲ့ၿပီး ေတာင္းဆိုမႈေတြ ပိုၿပီးလုပ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုးအထိ တင္ျပ ေလွ်ာက္လဲခဲ့တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတကာတရားခံု႐ံုးက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို အ႐ံႈးေပး ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာကိုလည္း က်ေနာ့္ရဲ႕ ေရွ႕ေဆာင္းပါးမွာ ေရးသား တင္ျပခဲ့တာကို အမွတ္ရၾကဦးမယ္ ထင္ပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ပစိဖိတ္စစ္ဌာနခ်ဳပ္မႉး ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဟာရီဟားရစ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔က ဒီအျငင္းပြားေနတဲ့ ေရပိုင္နက္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေဘဂ်င္းနဲ႔ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ဖို႔ အဆင္သင့္ပဲလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဒီေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈျပႆနာကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ံုးက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို အ႐ံႈးေပးလိုက္ၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက တရား႐ံုးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္မခံႏုိင္ဘူးဆိုၿပီး ကန္႔ကြက္၊ မလိုက္နာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ခုတခါ ဒီကြၽန္းေတြေပၚမွာ ခုလို ေလေၾကာင္းကာကြယ္ေရးဒံုးက်ည္စနစ္ေတြ ခ်ထားတပ္ဆင္၊ ေလယာဥ္ကြင္းေတြ တည္ေဆာက္တာမ်ိဳးေတြပါ လုပ္ေဆာင္လာတဲ့အတြက္ ပိုင္ဆိုင္မႈကို ယွဥ္ၿပီး ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ေရွ႕မွာ အမ်ားႀကီး ပဋိပကၡ ျဖစ္လာႏိုင္စရာရွိသလို ေနာက္တက္လာမယ့္ အေမရိကန္ သမၼတရဲ႕ ဒီကိစၥအေပၚ တင္းမာတဲ့ သေဘာထားမ်ား ရွိလာခဲ့ရင္ ကမာၻႀကီးရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုပါ ထိခိုက္လာႏိုင္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာရင္ မမွားေလာက္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံက စစ္တပိုင္း ဒီမိုကေရစီအစိုးရကေတာ့ ကိုယ့္ျပႆနာနဲ႔ကိုယ္ လံုးလည္ခ်ာလပတ္ယမ္းၿပီး ႏိုင္ငံတကာအေရးကိုလည္း အေလးဂ႐ုျပဳမိပံုမရတဲ့အေၾကာင္း။ ။
စိုးေနလင္း
