ျမန္မာျပည္ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြနဲ႔ အေရာင္တင္မႈန္႔ေတြမွာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ မႈိအဆိပ္တမ်ဳိး (Aflatoxin) ပါ၀င္ေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရလို႔ တပတ္အတြင္း ျပန္လည္သိမ္းဆည္းၾကဖို႔ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနက လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ညႊန္ၾကားလုိက္ပါတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ င႐ုတ္သီးမႈန္႔လုပ္ငန္းလုပ္ဖုိ႔ မွတ္ပုံတင္ထားသူ ၁၄ ဦးသာရွိေပမယ့္ လက္ရွိ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံးမွာ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမွတ္တံဆိတ္ ၆၅၀ ေက်ာ္ေရာင္းခ်ေနၿပီး တ၀က္ေက်ာ္မွာ အသည္းကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစႏုိင္တဲ့ မႈိတမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ (Aflatoxin) ပါ၀င္တာ ေတြ႔ရွိရတယ္လုိ႔ အစားေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ဒု-ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ခ်စ္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“စစျခင္း FDA က စလုပ္တာက ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးက ေစ်းကြက္ထဲမွာရွိတဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြကုိ ေကာက္လုိက္ၿပီး စစ္လုိက္တဲ့အခါက်ေတာ့ Aflatoxin ေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႔ေနတယ္။ နမူနာေကာက္တဲ့ဟာက တ၀က္ေက်ာ္ေလာက္ေတြ႔ေနတယ္။ အဲေတာ့ မျဖစ္ဘူးဆုိၿပီးေတာ့ တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္အားလုံးမွာ ေကာက္ခုိင္းလုိက္တယ္။ အဲေတာ့ အားလုံး နမူနာ စုစုေပါင္း ၆၅၁ မ်ဳိးရွိတယ္။ တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ၁၄ ခုရယ္ ေနျပည္ေတာ္ရယ္ ေကာက္လုိက္ၿပီးေတာ့ Aflatoxin ကုိ စစ္လုိက္တာေပါ့။ စစ္လုိက္ေတာ့ ၆၅၁ ခုမွာ ၆၀ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္ (၄၀၀ နီးပါး) က Aflatoxin ေတြ႔ရတယ္။ သူက ၁၀ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္ရင္ လူကုိ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတယ္လို႔ အာဆီယံမွာ ျပ႒ာန္းထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုက ၁၀ ရာခုိင္နႈန္းမက ၁၅ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္တာေတြေတာင္ပါတယ္။ အဲလိုိုဆုိေတာ့ ဒါ ေတာ္ေတာ္ အႏၱရာယ္ရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ယူဆလုိ႔ FDA က အကုန္လုံး ေခၚေတြ႔ သတိေပးလုိက္တာေပါ့ေနာ္။”
ေစ်းကြက္တြင္းေရာင္းခ်တဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြကို တပတ္အတြင္း ျပန္လည္သိမ္းဆည္းတာ မလုပ္ရင္ေတာ့ အေရးယူမွာျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ခ်စ္က ေျပာပါတယ္။
“က်မတုိ႔ ညႊန္ခ်ဳပ္ကေတာ့ တပတ္အခ်ိန္ေပးထားတယ္။ တပတ္အတြင္းမွာ ျပန္အေၾကာင္းၾကားေပးပါေပါ့ က်မတုိ႔ကိုေလ။ သူ႔တုိ႔မွာ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ ဘယ္လုိဖ်က္ဆီးမယ္ေပါ့ေနာ္။ ရွိသမွ် တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္အသီးသီးက FDA ကုိ လာအပ္ဖုိ႔ေတာ့ ေျပာထားတယ္။ သိမ္းဆည္းမႈေတြ မလုပ္ရင္ေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ အမွတ္တံဆိပ္ကုိ သတင္းစာကေန ေၾကညာလုိက္မယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ Brand ကုိ ေၾကညာလုိက္ရင္ ဘယ္သူမွ ၀ယ္စားမွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။”
ႏိုဝင္ဘာ ၁၂ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနခြဲမွာ က်င္းပတဲ့ လုပ္ငန္းညႇိႏိႈင္းအစည္းအေဝးမွာလည္း အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က ေစ်းကြက္ထဲမွာ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းေနတဲ့ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြကိစၥ အျမန္ဆံုးအေရးယူေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“ေတြ႔ေနတဲ့ဟာကို ၁ ရက္ေစာင့္လည္း အႏၱရာယ္ရွိတယ္၊ ၂ ရက္ေစာင့္လည္း အႏၱရာယ္ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခ်ိန္ကို မေစာင့္ခ်င္ေတာ့ဘူး။ ၁ ရက္ဆိုရင္ ၅၁ သန္းလံုးက စားၾကတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ ၅၁ သန္းပါးစပ္ထဲေရာက္သြားရင္ ဒါ ကင္ဆာျဖစ္မယ္မျဖစ္ဘူး ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။ ၅၁ သန္းမစားေတာင္မွ ၂၅ သန္း၊ တေန႔တေန႔ အဆိပ္ ၂၅ သန္းကို ေက်ြးမလား စဥ္းစားၾကည့္။”
စားသံုးရန္မသင့္ေၾကာင္း ေၾကညာမယ့္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမွတ္တံဆိပ္ေတြကိုေတာ့ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဌာနအေနနဲ႔ လတ္တေလာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္း မရွိေသးပါဘူး။
