ဥေရာပသမဂၢက ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လက္႐ွိေျပာင္းလဲမႈေတြကို အားေပး ေထာက္ခံေနျပီး ဘ႑ာေရးက႑ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ နည္းပညာ အကူအညီေတြ ေပးသြားမယ္လို့ အီးယူ- သံအမတ္ၾကီး ေျပာလိုက္ပါတယ္။
အီးယူနဲ့ ျမန္မာအစိုးရတို့ ပူးေပါင္းျပီး ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲကို ပထမဆံုးအၾကိမ္ ျပုလုပ္အျပီးမွာ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ အီးယူ-သံအမတ္ၾကီး ေဒးဗစ္လစ္မင္းက ဒီလိုေျပာၾကားလိုက္တာပါ။
[caption id="attachment_17573" align="alignright" width="245" caption="ေဒးဗစ္လစ္မင္း"]
[/caption]
ဆင္းရဲမႈေလ်ွာ့ခ်ေရး၊ ဘဏ္လုပ္ငန္းနဲ့ အရင္းအနွီးေဈးကြက္ ျဖစ္ထြန္းေျပာင္းလဲေရးတို့အတြက္ အလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲကို ရန္ကုန္မွာ နိုဝင္ဘာ ၇-၈ နွစ္ရက္က်င္းပသြားပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဆင္းရဲမႈကို ေျဖ႐ွင္းေရးအတြက္ ေငြေၾကးက႑ကို စတင္ျပုျပင္ရမွာပါလို့ အီးယူသံအမတ္ၾကီးက ေျပာပါတယ္။ လူ့အခြင့္အေရးခ်ိုးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရကို အီးယူ-ဥေရာပသမဂၢက စီးပြားေရး ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္ထားတာပါ။
ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္က အိုင္အမ္အက္ဖ္ - နိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ့ ပဋိညာဥ္ကို ခ်ိုးေဖာက္ျပီး နိုင္ငံျခားေငြလဲနႈန္းကို အမ်ိုးမ်ိုးသတ္မွတ္ျပီး ေငြလြွႊဲစနစ္ကိုလည္း ကန့္သတ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ခုေတာ့ ဒါေတြကိုျပုျပင္ဖို့ အိုင္အမ္အက္ဖ္က ျမန္မာနိုင္ငံကို အရင္လက လာေရာက္ေလ့လာသြားျပီျဖစ္ပါတယ္။
အီးယူကလည္း ဘ႑ာေရးက႑အတြက္ အကူအညီေပးမယ္လို့ ဆိုတဲ့အတြက္ အီးယူသံအမတ္ၾကီး ေဒးဗစ္လစ္မင္းကို ကိုေနထူးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ထားပါတယ္။ အလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲကေန ဘယ္လိုရလဒ္ေတြ ေပၚထြက္ပါသလဲဆိုေတာ့ အီးယူသံအမတ္ၾကီးက ခုလို စတင္ေျဖၾကားပါတယ္။
“ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လက္႐ွိေျပာင္းလဲေနတာေတြကို အီးယူက အားေပးေထာက္ခံေနတယ္ဆိုတာ အရင္ဆံုးေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီအလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲဟာ မွတ္မွတ္သားသား႐ွိပါတယ္။ ဥေရာပတိုက္က ေငြေၾကးနဲ့ ဘဏ္လုပ္ငန္းတို့က ထိပ္တန္းပညာ႐ွင္ေတြ ပါဝင္တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဘ႑ာ-အခြန္ဝန္ၾကီး၊ ဗဟိုဘဏ္ဥကၠ႒၊ အမ်ိုးသားစီမံကိန္း ဒု-ဝန္ၾကီး စတဲ့ပုဂၢိုလ္ေတြ တက္ေရာက္သလို ဧည့္သည္ေတာ္အျဖစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဒါဟာ ၾကံုေတာင့္ၾကံုခဲ အခြင့္အေရးပါ။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ႐ွိ႐ွိ နဲ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေနြးၾကပါတယ္။”
ဒီအလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲရဲ့ အက်ိုးဆက္နဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေတြေဆာင္႐ြက္မလဲ။
“ေနာက္ဆက္တြဲကေတာ့ ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီး၊ ဗဟိုဘဏ္ဥကၠ႒ စတဲ့ ျမန္မာတာဝန္ ႐ွိသူေတြရဲ့လက္ထဲမွာ ႐ွိပါတယ္။ အဆိုျပုအၾကံျပုခ်က္ ၁၇ ခ်က္နဲ့ လက္ေတြ့ေဆာင္႐ြက္ဖို့ အၾကံျပုခ်က္ေတြ႐ွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရက ဘာဆက္လုပ္မလဲဆိုတာ ၾကည့္ရမွာပါ။ သူတို့က လက္ခံဖို့အသင့္႐ွိပါတယ္။”
အီးယူက ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ့ ဘာေတြ ကူညီသြားဖို့႐ွိပါသလဲ။
“အထူးသျဖင့္ သူတို့က ဗဟိုဘဏ္မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသူေတြအတြက္ သင္တန္းေတြနဲ့ နည္းပညာအကူအညီေတြေပးဖို့ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို့ဘက္က ဘာေတြကူညီနိုင္မလဲဆိုတာ စစ္ေဆးၾကည့္သြားမွာပါ။ ဒီအလုပ္ရံုေဆြးေနြးပြဲမွာ နိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ့အစည္းေတြလည္း တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အီးယူတင္မက နိုင္ငံတကာ ဘ႑ာေရးအဖြဲ့အစည္းေတြကပါ နည္းပညာပိုင္း အကူအညီေတြ ေပးသြားနိုင္ပါ တယ္။”
ျမန္မာနိုင္ငံက ဘ႑ာေရးက႑နဲ့ ဘဏ္စနစ္မွာ အဓိကေျဖ႐ွင္းရမွာက ဘာလို့ ျမင္ပါသလဲ။
“႐ွင္းေနတာကေတာ့ ေငြလဲနႈန္းတခုတည္းျဖစ္ေအာင္ သတ္မွတ္ေရးပါပဲ။ ေငြအရင္းအနွီးေဈးကြက္ကို လြတ္လပ္ခြင့္ေပးေရးအတြက္ ႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီး ႐ွိတာကိုလည္း ၾကည့္ရမွာပါ။ တခါတည္းလုပ္သြားလို့လည္း မရပါဘူး။ အမ်ားၾကီး ေလ့လာ ရဦးမွာျဖစ္ျပီး တဆင့္ခ်င္း ေဆာင္႐ြက္သြားရမွာေတြပါ။ လုပ္စရာေတြကေတာ့ အမ်ားၾကီး႐ွိပါတယ္။ က်ေနာ္ေျပာခဲ့သလိုပါပဲ က်ေနာ္တို့ကေတာ့ တတ္နိုင္သမ်ွ ကူညီဖို့ အသင့္ပါပဲ။”
အီးယူက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကေကာ။ ဘယ္ေတာ့ ပယ္ဖ်က္ဖို့ ျဖစ္လာနိုင္ပါသလဲ။
“ပိတ္ဆို့အေရးယူမႈကေတာ့ ႐ႈပ္ေထြးနက္နဲတဲ့ကိစၥပါ။ မၾကာေသးခင္ကပဲ က်ေနာ္တို့က ဝန္ၾကီးအဆင့္ လာေရာက္မႈေတြကို ခြင့္ျပုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ခဲ့ျပီး အေရးယူမႈကို ေျပာင္းလဲေလ်ွာ့ေပါ့ထားပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ဧျပီလမွာ ခ်ခဲ့တဲ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေပးေရးဆိုင္ရာ ေကာ္မ႐ွင္နာ ခရစၥတာလီနာ ေဂ်ာ္ဂ်ီဗာ Kristalina Georgieva ျမန္မာနိုင္ငံကို လာေရာက္သြားျပီျဖစ္သလို၊ လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကလည္း ဂ်ာမဏီလက္ေထာက္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး လာေရာက္သြားပါျပီ။ ေ႐ွ့အပတ္မွာလည္း ယူေကနိုင္ငံက ဖြံ့ျဖိုးေရဆိုင္ရာဝန္ၾကီး လာေရာက္ဖို့႐ွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထိေတြ့ဆက္ဆံေရးအတြက္ က်ေနာ္တို့က တြန္းအားေပးေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။
“ဒါ့အျပင္ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ၾကီးနဲ့ စစ္ေရးေနာက္ခံမ႐ွိတဲ့ ဝန္ၾကီးေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာအစိုးရ အရာ႐ွိတခ်ို့အေပၚ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္ထားတာကိုလည္း ေျဖေလ်ွာ့ေပးထားပါတယ္။ က်ေနာ္တို့က အျမဲေျပာခဲ့သလိုပဲ အေျခခံ ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အေျခခံျပီး တံု့ျပန္သြားမွာပါ။ လက္႐ွိမွာ အီးယူက ဒီလိုတံု့ျပန္တဲ့ မူဝါဒကို ဆက္ျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ေျပာခ်င္တာကေတာ့ က်ေနာ္တို့ၾကည့္တဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ ရေရးပါပဲ။ ဒါကို က်ေနာ္တို့ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း သိထားသလို ပိတ္ဆို့ ကန့္သတ္ခ်က္ေတြကို ျပန္ျပီးသံုးသပ္ေရးမွာ ဒီအခ်က္ဟာ အေရးၾကီးတဲ့တခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။”
