ထိုင္းျပည္သူလူထု တရပ္လံုးက ေလးစားၾကည္ညိဳ တန္ဖိုးထား အေလးအျမတ္ထားခဲ့တဲ့ ကမာၻ႔နန္းသက္အရွည္ဆံုးဘုရင္ျဖစ္တဲ့ ဘူမိေဘာအဒူလ်ာဒက္ကေတာ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၃ နာရီ ၅၂ မိနစ္မွာ နတ္ရြာစံ သြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ နတ္ရြာစံခ်ိန္မွာ အသက္ ၈၈ ႏွစ္ရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုင္းျပည္သူလူထုတရပ္လံုး ေၾကကြဲ၀မ္းနည္း ယူက်ဳံးမရျဖစ္၊ ႏွေျမာတသ ၀မ္းနည္း ေၾကကြဲေနၾကရတဲ့အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ၂၀၁၆ အထိဆိုရင္ နန္းစံသက္ ၇၀ ရွိခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ၂၃၄ ႏွစ္သက္တမ္းရွိခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ ခ်ာကရီ မင္းဆက္ရဲ႕ န၀မေျမာက္ ထိုင္းဘုရင္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမေသခင္မွာ ကမာၻေပၚမွာ နန္းသက္အရွည္ၾကာဆံုး အသက္ရွင္ ေနထိုင္အုပ္စိုးခဲ့တဲ့ ဘုရင္တပါး အျဖစ္လည္း မွတ္တမ္းတင္ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုင္းဘုရင္ႀကီးဟာ အသက္အရြယ္အရ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့တဲ့ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့မႈေတြေၾကာင့္ သူ႔ရဲ႕ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ေတြကို နန္းေတာ္ထဲမွာပဲ ေနထိုင္ခဲ့ရေပမယ့္ သူ က်န္းမာေရး ေကာင္းေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြတုန္းကေတာ့ သူ႔ႏိုင္ငံတနံတလွ်ားက သာမန္ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ ေနထိုင္႐ုန္းကန္ လႈပ္ရွားေနရတဲ့ ဘ၀ေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် လည္ပင္းမွာ ကင္မရာတလံုး လြယ္ၿပီး သြားေရာက္ လည္ပတ္၊ လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြကို ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ အဲဒီလို သြားလာေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြ အတြင္း မွတ္တမ္းတင္႐ိုက္ကူးခဲ့တဲ့ ဓာတ္ပံုနဲ႔ ဗီဒီယိုမွတ္တမ္းေတြအရ ေျပာရရင္ ဘုရင္ႀကီးဟာ အလြန္ႏွိမ့္ခ် မာန္မာန ကင္းစင္ခဲ့သလို ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးခဲ့တဲ့ မင္းေကာာင္းမင္းျမတ္တပါးလို႔ ေျပာရမွာပါပဲ။ သူ႔ကို ရွိခိုးဦးခ်ေနတဲ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြေရွ႕မွာ ကိုယ္တိုင္ဒူးေထာက္ၿပီး သူတို႔ ေျပာစကားေတြကို နားေထာင္ခဲ့၊ အားေပးစကားေတြ ဆိုခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္တပါး ျဖစ္ေပမယ့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ခ်စ္ခင္ၾကည္ညိဳ ေလးစားမႈနဲ႔ တန္ဖိုးထားမႈကို အစဥ္တစိုက္ ခံခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံ့အေရးမွာလည္း အကြဲကြဲအျပားျပား ျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြရဲ႕ အားၿပိဳင္မႈအရ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္မၿငိမ္မသက္ျဖစ္မႈေတြကို ေျပေအးတည္ၿငိမ္မႈရေအာင္ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္ခဲ့သူတဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔ရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနအရ ေဆး႐ံုတက္ခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ေဆး႐ံုေရွ႕မွာ အခ်ိန္ကုန္ခံၿပီး လာဆုေတာင္းေပးေနတဲ့ သူေတြကို အၿမဲလိုလို ေတြ႔ခဲ့ရတာပါပဲ။ ထိုင္းျပည္သူ လူထုဟာ သူတို႔ရဲ႕ ဘုရင္ႀကီးကို အဆက္ဆက္ အုပ္စိုးေနခဲ့တဲ့ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြထက္ ပိုၿပီးခ်စ္ခင္ေလးစားခဲ့တယ္ ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာတယ္လုိ႔ ေျပာရမွာပါပဲ။
၆၇ သန္းေလာက္ရွိတဲ့ ထိုင္းျပည္သူေတြရဲ႕ ရာႏႈန္းအမ်ားစု အထူးသျဖင့္ သာမန္ ျပည္သူလူထုေတြက တကယ့္ကို ခ်စ္ခင္ေလးစားခဲ့ၾကတယ္ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာကလည္း သတိျပဳမိခဲ့ၾကတယ္ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံျခားသားေတြကိုယ္တိုင္က ေျပာျပတာကိုလည္း ၾကားခဲ့ရပါတယ္။
သူ႔ရဲ႕ သူ႔ႏိုင္ငံျပည္သူေတြအတြက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြထဲမွာ ထူးျခားထင္ရွားတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တခုကေတာ့ “မိုးတု” ပါပဲ။ အမ်ားအားျဖင့္ ပူျပင္းတဲ့ရာသီဥတု ရွိတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ တခ်ိဳ႕အခ်ိန္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ရာသီဥတုက အရမ္းပူျပင္းပါတယ္။ အဲဒီလိုအခ်ိန္မွာ ထိုင္းႏိုင္ငံဘုရင္ႀကီးက ဂ်က္ေလယာဥ္ေတြနဲ႔ တျခား လိုအပ္တဲ့ အကုန္အက်မ်ားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို သံုးရတဲ့ မိုးတုရြာေပးဖို႔ ဘုရင္ႀကီးက ေစခိုင္းတတ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွေတာ့ မိုးတုဟာ ထိုင္းဘုရင္ႀကီး ဘူမိေဘာရဲ႕ မူပိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးတာ ခံခဲ့ရပါတယ္။
ကြင္းစလန္တကၠသိုလ္က ထုိင္းႏိုင္ငံ ပေဒသရာဇ္စနစ္ သမိုင္းအထူးျပဳ သမိုင္းပညာရွင္ ပက္ထရစ္ ေဂ်ာ္ရီကေတာ့ “ဘုရင္ဘူမိေဘာ အုပ္စိုးမႈရဲ႕ နိဂံုးဟာ ထိုင္းေခတ္ရဲ႕နိဂံုးလည္း ျဖစ္သလို သမိုင္းသစ္တခုရဲ႕ အစလည္း ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီမွတ္ခ်က္ဟာလည္း မွန္တယ္လို႔ ေျပာရမွာပဲ။ ႏိုင္ငံအတြင္း ႏိုင္ငံေရး ပဋိပကၡေတြကို အလြန္အကၽြံ မျဖစ္ရေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ခဲ့သလိုိ ထိုင္းအေျခခံျပည္သူလူထုရဲ႕ လိုအပ္မႈေတြကို တတ္စြမ္းသမွ် ကူညီျဖည့္ဆည္းေပးခဲ့တဲ့ ထိုင္းဘုရင္ႀကီး ကြယ္လြန္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေရာ တည္ရွိေနဆဲ နိုင္ငံေရးပဋိပကၡေတြ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းမွ ေျဖရွင္းႏိုင္ပါ့မလား။ အာဏာသိမ္းထားတဲ့ တရားမ၀င္ စစ္အစိုးရရဲ႕ အခန္းက႑ကေရာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ေအာက္ကို ျပန္ၿပီး လိုလိုလားလား လက္ခံေရာက္ရွိလာဖို႔ လြယ္လြယ္ကူကူ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔ႏိုင္ပါမလား။ လူတန္းစားက ကြာဟမႈ(ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြာဟမႈ) ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ လူတန္းစား ခ်င္း ပဋိပကၡေတြ ပိုၿပီးႀကီးမား ျပင္းထန္လာေလမလား။
ေတာင္ပိုင္းက လြတ္လပ္တဲ့ သီးျခားအစၥလာမ္ႏိုင္ငံ ခြဲထြက္တည္ေထာင္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္ေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡကေရာ ေျပလည္သြားႏိုင္ပါ့မလား၊ စီးပြားေရးအရေရာ ႏိုင္ငံတကာက စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက ဘုရင္ႀကီးသက္ရွိထင္ရွား ရွိတုန္းကလို ယံုယံုၾကည္ၾကည္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ၾကပါဦးမလား … စတဲ့ သံသယေတြလည္း ထိုင္း ျပည္သူလူထုၾကားမွာ ျဖစ္ေပၚလာေနပါၿပီ။
ေယဘုယ်ေကာာက္ခ်က္ကေတာ့ ထိုင္းဟာ မေရရာ မေသခ်ာမႈ နယ္ပယ္ထဲကို ေရာက္ေနၿပီလို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။ ခုသတင္းပတ္အတြင္းမွာပဲ ထိုင္းဘတ္ေငြ ထိုးက်လာၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ထိုင္းစေတာ့ခ္နဲ႔ ဘတ္ေငြဟာ ဖိအားေပးခံေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္လို႔ ေစ်းကြက္ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။
အြန္ဒါက စင္ကာပူႏိုင္ငံအေျခစိုက္ အႀကီးတန္းေစ်းကြက္ ေလ့လာသံုးသပ္သူ ဂ်က္ဖရီ ေဟာ္ေလကေတာ့ “ဒီ၀မ္းနည္းစရာအျဖစ္အပ်က္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္မႈေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြရဲ႕ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ ပိုၿပီး ျပင္းထန္လာမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ထားပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့လည္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ တိုက္႐ိုက္ အာဏာမရွိေတာ့ေပမယ့္ အမ်ိဳးသားအထိမ္းအမွတ္နဲ႔ စည္းလံုးညီညြတ္မႈရဲ႕ အမွတ္လကၡဏာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဘုရင္ႀကီး ဘူမိေဘာဟာ အမ်ိဳးသားတည္္ၿငိမ္ေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပဋိပကၡ ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားရတဲ့အခါတိုင္း သူ လူထုပရိသတ္ခ်စ္ခင္မႈနဲ႔ ကိုယ္က်င့္သိကၡာဆိုင္ရာ ၾသဇာအာဏာကို အသံုးခ်ခဲ့ရတာကိုလည္း အထင္အရွား ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ဘုရင္ဘူမိေဘာ မရွိေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ထီးနန္းအ႐ိုက္အရာ ဆက္ခံေရးက မလြဲမေသြ စဥ္းစားလာရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ေလ့လာသူေတြကေတာ့ ထီးနန္းဆက္ခံမႈဟာ ေျပေျပလည္လည္ ျဖစ္သြားမွာပါပဲလို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာသိမ္းစစ္အစိုးရ လက္ေအာက္မွာ ဘုရင္ဧကၠရာဇ္ကို ထိပါးအသေရဖ်က္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြက ျပင္းထန္ၾကမ္းတမ္းတဲ့အတြက္ ဘုရင္ႀကီးရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ နန္းဆက္ဆက္ခံေရး အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆိုေ၀ဖန္မႈေတြ ရွားပါးခဲ့တာကလည္း အရွိတရား တခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ထိုင္းဘုရင့္နန္းေတာ္ကို ကာလရွည္ၾကာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ခဲ့တဲ့ ကက္ဗင္း ဟယူး၀စ္ဆန္ ကလည္း “က်ေနာ့အျမင္ကေတာ့ အိမ္ေရွ႕မင္းသားက ဘုရင္ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ဆန္႔က်င္လာတာမ်ိဳး မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
သူက “အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စုက သူတို႔ဟာ အိမ္ေရွ႕မင္းသားေနာက္မွာသာ ရွိေနတယ္ ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိထားၿပီးျဖစ္တယ္” လို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အာဏာသိမ္းယူခဲ့ၿပီး အရပ္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဦးေဆာင္ေနခဲ့တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ပရာယုခ်န္အိုခ်ာနဲ႔ ခိုင္းႏိႈင္းၿပီး ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
ၾသစေၾတးလ် အမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္က အာရွႏိုင္ငံေရးကၽြမ္းက်င္သူ တိုင္းရဲလ္ ဟာဘာခြန္ ကေတာ့ “ေလ့လာအကဲခတ္သူေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘုရင္စနစ္ရဲ႕ အစဥ္အလာ အခန္းက႑၊ ကူးေျပာင္းမႈ အလားအလာ၊ ပိုၿပီးဖိႏွိပ္မႈ ႀကီးမားလာႏိုင္မလား စတာေတြကို ေမးခြန္းထုတ္ခ်င္သူေတြ အဖို႔ကေတာ့ အဲဒါေတြဟာ အေျခခံပူပင္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြပဲေပါ့ရွင္”လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျပႆနာကေတာ့အခု ထိုင္းႏိုင္ငံဦးေသွ်ာင္ ဘုရင္ႀကီး နတ္ရြာလားတဲ့အခ်ိန္ဟာ ျပည္သူလူထု ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ တရား၀င္အစိုးရမဟုတ္ဘဲ အာဏာသိမ္းစစ္အစိုးရ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးအရလည္း ပဋိပကၡ ျပင္းေနတဲ့ကာလ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ထိုင္းႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူေတြက မေသခ်ာ မေရရာတဲ့ အခ်ိန္ကာလလို႔ ေျပာဆိုေနၾကတာ ျဖစ္မွာပါ။
က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီ အေျခခံမူေတြနဲ႔ အေတာ္ႀကီးယဥ္ပါးေနခဲ့ၾကတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ျပည္သူေတြကေတာ့ ဘယ္လို အာဏာရွင္မ်ိဳးရဲ႕ အုပ္စိုးမႈကိုမွ ကာလရွည္ၾကာ သည္းခံလိမ့္မယ္ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကိုေတာ့ အခိုင္အမာ ယံုၾကည္ထားတယ္လို႔ ေျပာပါရေစ။ ။
စိုးေနလင္း
