ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရးကိစၥမွာ သက္ဆိုင္တဲ့ႏိုင္ငံမ်ားအေနနဲ႔ အေျခအေနကို တင္းမာ ေစမယ့္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေဆာင္ရြက္ၾကရန္နဲ႔ ျပႆနာကို အင္အားသုံးျခင္း သို႔မဟုတ္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက တိုက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။

ကုုလသမဂၢ ပင္လယ္ျပင္ဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ “၇” အရ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးကိစၥတြင္ အႏုညာတ႐ုံး၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံတကာအေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲ႕ ရည္တည္ခ်က္ သေဘာထားကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ထုတ္ျပန္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိုု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ပိုုင္ဆိုုင္တယ္ဆိုုတာ တရားမ၀င္ဘူးလိုု႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ တိုင္တန္းခ်က္ကို နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ၊ သည္ဟိသ္ (The Hague) ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကုုလသမဂၢေနာက္ခံ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ုံးက ဇူလုိင္ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ဆံုုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို မလိုက္နာဘူးလို႔ ယတိျပတ္ေၾကညာထားၿပီး ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြ ဆက္လုပ္သြားမယ္လို႔ ေျပာခဲ့ၿပီး အေျခအေန တင္းမာေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနုိင္ငံအေနနဲ႔ အျငင္းပြားမႈကို ၁၉၈၂ ပင္လယ္ျပင္ဥပေဒဆိုင္ရာ ကုုလသမဂၢ ကြန္ဗင္းရွင္း အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံအားလုံးမွ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒအေျခခံမူေတြနဲ႔အညီ ေဆြးေႏြးမႈနဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးစြာ ညိႇႏိႈင္းမႈေတြကတဆင့္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြအားလုံးကို အစဥ္အျမဲ ေထာက္ခံအားေပးတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒကို အေျချပဳတဲ့ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ျဖစ္တဲ့အေလ်ာက္ ႏိုင္ငံျခား ဆက္ဆံေရးအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမွာ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ ကတိျပဳထား ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္းႏိုင္ငံေတြ လိုက္နာရမယ့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ဆိုင္ရာ ေၾကညာခ်က္အျပည့္အ၀နဲ႔ ထိေရာက္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္တြင္း က်င့္ထုံးတရပ္ ေဆာလ်င္စြာေပၚထြက္ေရးအတြက္ တူညီဆႏၵေပၚ အေျချပဳၿပီး အာဆီယံႏုိင္ငံေတြ၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔နဲ႔ ဆက္လက္လက္တြဲလုပ္ကိုင္မယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။

တျခားအာဆီယံႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံက ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အျငင္းပြားမႈေတြကို အင္အားသုံးတာ ဒါမွမဟုတ္ အင္အားသုံးမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြကို ေရွာင္ရွားၿပီး ဥပေဒေၾကာင္းအရ နဲ႔ သံတမန္ေရးေဆာင္ရြက္မွုေတြ အပါအဝင္ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းတာကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ေထာက္ခံတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

စင္ကာပူႏိုင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕  ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ‘ဥပေဒႏွင့္ သံတမန္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို အျပည့္အ၀ ေလးစားလိုက္နာၾကဖို႔ မိမိကိုယ္ကုိ မိမိထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း က်င့္ၾကံၾကဖို႔၊ ေဒသတြင္းမွာ တင္းမာမႈေတြျမင့္မားေစတဲ့ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို ေရွာင္ရွားၾကဖို႔’ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္ငံကေတာ့ ဒီအျငင္းပြားမႈကို အေျဖရွာရာမွာ သက္ဆိုင္သူေတြရဲ့ အသိပညာႂကြယ္ဝမႈ အေပၚ မူတည္ေနတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မထြက္ေပၚခင္ သတင္းေထာက္ေတြေျပာၾကားခဲ့ရာမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက မၾကာခင္မွာ မြန္ဂိုလီးယားႏိုင္ငံမွာ က်င္းပမယ့္ ဥေရာပ-အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ဒီကိစၥကို တင္ျပမယ္မယ္လို႔ ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရးကိစၥကို မၾကာခင္က်င္းပမယ့္ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းမွာလည္း အေလးထားေဆြးေႏြးၾကဖြယ္ရွိပါတယ္။

သဘာ၀သယံဇာတ ႂကြယ္၀တယ္လို႔ ေျပာဆိုၾကတဲ့ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ဟာ စတုရန္းမိုင္ ၁ ဒသမ ၄ သန္း က်ယ္၀န္းၿပီး ဗီယက္နမ္၊ ထိုမ္၀မ္၊ မေလးရွား၊ ဘ႐ူႏုိင္းနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံေတြ ကလည္း ပိုင္ဆိုင္တယ္လို႔ ေၾကညာထားၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔ကေတာ့ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ ျပႆနာအတက္ဆံုး ျဖစ္ေနပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ေၾကညာေနတဲ့ နယ္နိမိတ္ဟာ ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုး ပါ၀င္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ကုလသမဂၢ ပင္လယ္နယ္နိမိတ္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္နဲ႔ အက်ဳံးမ၀င္ဘူးလို႔ ဖိလစ္ပိုင္က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ တိုင္တန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။