Pann Phyu Phway - ဆရာရွင့္ ခုလတ္တေလာ အရမ္းနာမည္ႀကီးေနတဲ့ model ေသရတယ္ဆိုတဲ့ေရာဂါ အဆုတ္ကပ္တယ္ဆိုတာေလး ရွင္းျပေပးပါဦးရွင့္။ gym ေဆာ့ရင္း ေရေသာက္ရင္ အႏၲရာယ္ရွိပါသလား သိခ်င္လို႔ပါရွင့္။ ဒီလိုေရတန္းေသာက္ရင္ အဆုတ္ကပ္တာ ျဖစ္တာပါလားရွင္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။
Tint Swe - အဆုတ္ကပ္တာ မသိပါ။ နီးစပ္တာ စဥ္းစားမရေသးပါ။ ေရာဂါအမည္ ေသခ်ာသိရင္ေတာ့ ေျပာပါ။
Han Moe - ပိန္ေဆးျပႆနာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
Pann Phyu Phway - ဒါက ဆရာဝန္တေယာက္ ေကာက္ခ်က္ခ်တာပါရွင့္။ ဒါက မိသားစုဝင္တေယာက္ ေျပာတာပါရွင့္။ တခါမွ မသိခဲ့တဲ့ေရာဂါႀကီး ျဖစ္တဲ့အျပင္ gym ေဆာ့တိုင္း ေရဝဝေသာက္၊ အသက္ပံုမွန္႐ႉလို႔ပဲ သိထားခဲ့တဲ့အတြက္ ခုဆို gym ေဆာ့လို႔ ေမာရင္ေတာင္ ေရေသာက္ရမွာ ေၾကာက္မိပါတယ္ရွင္။
သိုက္စာ ဘာသာျပန္ရဦးမယ္။ ေမာ္ဒယ္တေယာက္ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနရင္း ႐ုတ္တရက္ အသက္ဆံုးပါးတဲ့သတင္းကို ေမးတယ္။ မိသားစုထဲက ေျပာတာနဲ႔ ဆရာဝန္တဦးေျပာတာကို ၿခံဳၿပီး အရပ္ေျပာက အဆုတ္ကပ္တာတဲ့။ က်ေနာ္ေတာ့ အဲဒီေရာဂါကို မသိပါ။ နီးစပ္တာလည္း စဥ္းစားရ ခက္လွတယ္။ တေယာက္က ေထာက္ျပတာက ပိန္ေဆး။ ပိန္ေဆးကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိလို႔ မေရရာတာမို႔ မထည့္ေတာ့ပါ။ အားကစား ေဆးပညာမွာ ပါတာပဲ ေရးပါ့မယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်ခ်င္လို႔ အစာအာဟာရ အဓမၼထိန္းသူေတြ ရွိတယ္။ (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္) ကို နည္းေစၿပီး (ပ႐ုိတင္း + အဆီဓာတ္) သာစားၿပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်နည္း ၁၉၆ဝ ေက်ာ္ကတည္းက ေခတ္စားတယ္။ ဂလူးကို႔စ္နည္းတဲ့အတြက္ ဆက္ျဖစ္တာေတြ ရွိလာတယ္။ ဘာေတြျဖစ္ဆိုတာ ဆရာဝန္မဟုတ္သူေတြ ေခါင္းပဲ႐ႈပ္မွာမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ ေဆးသုေတသနတခုမွာ ေသဆံုးသြားသူ လူ ၁၇ ေယာက္ကို ေလ့လာခဲ့တယ္။ Ventricular arrhythmia ေခၚတဲ့ ႏွလံုး ေအာက္ခန္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ႏွလံုးခုန္မမွန္လို႔ ေသဆံုးၾကရတာကို ေတြ႔ပါတယ္။ လူေတြက ဝလို႔ ပိန္ခ်င္ၾကတယ္။ ၅ လၾကာ အလတ္စား အစားအေသာက္ထိန္းမႈ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ ေခၚ ကဇီ (သၾကားဓာတ္) မစားဘဲ (ပ႐ုိတင္း) သာ အဓိကစားၾကတယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္ေဆးေတာ့ ေသာက္တယ္။ တေန႔မွာ ကယ္လိုရီ ၃ဝဝ ကေန ၄ဝဝ သာရတဲ့ အစားအေသာက္သာ စားတယ္။ အဲလို ႏွလံုးမွာ ျဖစ္လာတာမ်ိဳးဟာ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့သူေတြမွာ ျဖစ္တာမ်ိဳးအတိုင္း ျဖစ္တယ္။ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာမွာထုတ္တဲ့ အားကစားေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ မာရသြန္ ခ်န္ပီယံေဟာင္း အယ္လ္ဘတ္တို ဆလာဇာ (Alberto Salazar) ေလ့က်င့္ေနရင္း ေသဆံုးသြားတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါကေန ႏွလံုးအတက္ရတာလို႔ ေသဆံုးျခင္းအေၾကာင္း ရွာရတယ္။ အသက္ ၂၂ ရွိ စပိန္ေဘာလံုးသမား အန္တိုနီယို ပူေအတာ (Antonio Puerta) ကေတာ့ ေဘာလံုးကစားေနရင္း ေသဆံုးသြားတယ္။ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ရွိတဲ့ ခ်ဒ့္ စခ်င္ဘာ (Chad Schieber) ဟာ ခ်ီကာဂို မာရသြန္ပြဲမွာ ေသဆံုးရတယ္။ အပူလြန္ကဲတာနဲ႔ ေရ + ဓာတ္ဆားနည္းလို႔ မဟုတ္ဘဲ Mitral Valve Prolapse ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသရတာျဖစ္တယ္။ Sudden cardiac death ႐ုတ္တရက္ ႏွလံုးရပ္သြားျခင္းဟာ အားကစားလုပ္သူ လူ ၂ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ ၁ သန္းမွာ ၁ ေယာက္သာ ရွိတယ္။ အသက္ႀကီး အားကစားသမားေတြဆိုရင္ Coronary Artery Disease ႏွလံုးသြား ေသြးေၾကာေရာဂါကို စဥ္းစားရမယ္။ အေျပးသမား ၁ ေသာင္း ၆ ေထာင္မွာ ၁ ေယာက္ ေတြ႔ရတယ္။ အသက္မႀကီးတဲ့ အားကစားသမားေတြဆိုရင္ စဥ္းစားစရာေတြ ပိုမ်ားတယ္။ Hypertrophic Cardiomyopathy နဲ႔ Coronary Artery abnormalities ဆိုတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါေတြလည္း ပါမယ္။ အားကစားသမားေတြမွာ ေရာဂါအခံရွိေနတာ ၁ ေသာင္းမွာ ၁ ေယာက္ႏႈန္းကေန ၂ သိန္းမွာ ၁ ေယာက္ႏႈန္း ရွိတယ္။ ၂၈-၁၂-၂ဝ၁၂ ေန႔ထုတ္ ကေနဒါေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္း ေသဆံုးတာအတြက္ ႏွလံုးေရာဂါကို အျပစ္မဖို႔ပါနဲ႔လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကေနဒါမွာ တႏွစ္မွာ လူေပါင္း ၄ ေသာင္းဟာ cardiac arrest နဲ႔ ေသဆံုးၾကရတယ္။ ၄ ေယာက္မွာ ၃ ေယာက္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္ကေန ၄ဝ အတြင္းက ျဖစ္ၾကတယ္။ ၇၂ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အိမ္မွာသာ ေသဆံုးတယ္။ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနရင္း ေသဆံုးတယ္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ မိသားစုဆရာဝန္မ်ား အသင္းကေန ေျပာတာရွိတယ္။ အားကစားသမားေတြ အားကစားေနရင္း ေသဆံုးရတာဟာ ေမြးရာပါ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါက အဓိကအေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုပ္ပိုင္းထိခိုက္ဒဏ္ရာမပါတဲ့ စာရင္းအရေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၉၅ ၾသဂုတ္ ၁ဝ ရက္ေန႔ထုတ္ နယူးအဂၤလန္ ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ အားကစားလုပ္ေနရင္း ေသဆံုးရတာဟာ ဘယ္လိုကဘယ္လို ေရာဂါေဗဒဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲေတြ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္သလဲဆိုတာ နည္းနည္ပဲသိပါတယ္တဲ့။ ေမြးရာပါ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြထဲမွာ ႏွလံုးႂကြက္သားႀကီးေနျခင္းက ၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိတယ္။ ႏွလံုးညာဘက္ေအာက္ခန္း ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္းက ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိတယ္။ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္ေတြ မ်ားတယ္။ အေၾကာင္းမသိ ဘယ္ဘက္ႏွလံုး ေအာက္ခန္းႀကီးျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာ မူမမွန္ျခင္း၊ ငယ္ငယ္နဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း စတာေတြလည္းရွိတယ္။ အားကစားလုပ္ေနရင္း ႐ုတ္တရက္ေသဆံုးတာမွာ အဆုတ္နဲ႔ဆိုင္တာ ခုထိေတာ့ မေတြ႔ေသးပါ။ ေမာ္ဒယ္ေသဆံုးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမွန္ကို မသိပါ။ ေဆာရီး။ အားကစားလိုက္စားသူမ်ား က်န္းမာၾကပါေစ။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၅-၇-၂ဝ၁၆
