ဇြန္ ၁၇ ရက္ေန႔ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၃၂ ႀကိမ္ေျမာက္ လူ႔အခြင့္အေရးညီလာခံမွာ ျမန္မာအစိုးရကိုယ္စားလွယ္ကေန ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းလို႔ သုံးႏႈန္းေျပာဆိုရန္ တင္သြားခဲ့တဲ့ အေပၚမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ကန္႔ကြက္လုိက္ၾကပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ ဘဂၤါလီေတြကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္လို႔သုံးႏႈန္းျခင္းဟာ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္လိုက္တာျဖစ္ၿပီး၊ ရခိုင္ တမ်ိဳးသားလုံးနဲ႔သာ သက္ဆိုင္တယ္လို႔ အျပစ္ပုံခ်လုိက္တဲ့လုပ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္က ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါ တယ္။

“ေသခ်ာပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ ဘဂၤါလီလို႔ပဲ ဆက္ေခၚမွာပါ။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၃၂ ႀကိမ္ေျမာက္ လူအခြင့္အေရးညီလာခံမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ကေန ရခိုင္ျပည္နယ္ဘဂၤလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္ ျပည္နယ္က မြတ္စလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းလို႔ သုံးႏႈန္းေျပာဆိုဖို႔အတြက္ တင္သြင္းခဲ့ျခင္းဟာ က်ေနာ္ တို႔ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ေဘာင္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဘဂၤါလီဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔သာ သက္ဆိုင္တယ္ဆို ၿပီးေတာ့ အျပစ္ပုံခ်ၿပီးေတာ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ က်ေနာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံတခုလုံးနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စလင္မ်ားလို႔ သုံးလိုက္ျခင္းဟာ က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ေဒသရဲ႕ အသုံးအႏႈန္းေပ်ာက္သြားၿပီးတာ့ သူတို႔ရဲ႕ မူရင္းျဖစ္ သလိုလို ေ၀၀ါးေအာင္လုပ္တယ္လို႔ ရခိုင္တမ်ိဳးသားလုံးနဲ႔ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ယူဆတဲ့ အတြက္ အခုလိုေၾကညာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ အဲ့ဒီေၾကညာခ်က္မွာ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္- ျမန္မာစစ္ပြဲအၿပီး ရခိုင္ေဒသသည္ ၿဗိတိသွ် လက္ေအာက္သို႔ အေစာဆံုး က်ေရာက္ခဲ့စဥ္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခံခ့ဲရာမွာ စစ္တေကာင္းသား ( Chittagongnian)လို႔ အေစာဆံုး သံုးႏႈန္းခ့ဲၿပီး ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ ပါတီအစိုးရေခတ္ ၁၉၇၃ နဲ႔ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခံရာ၌ လည္းေကာင္း၊ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခံခဲ့စဥ္က လည္းေကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း၌ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး။ ဘဂၤါလီဆိုေသာ လူမ်ိဳးအမည္မွ အပ အျခားမည္သည့္ အမည္ကိုမွ စာရင္းေကာက္ယူျခင္း မရွိခဲ့ပါ။

လက္ရွိမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးေတြကုိ “ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္ အသုိင္းအ၀ိုင္း”လို႔ အမည္သစ္ သံုးစြဲျခင္းမွာ ဘဂၤါလီေတြရဲ့ မူရင္းဇာတိလာရာေဒသကို ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္လိုက္ၿပီး ရခိုင္ေဒသဟာ ဘဂၤါလီတို႔ရဲ႕ ပင္ရင္းေဒသ ျဖစ္သေယာင္ ပံုေဖာ္လိုက္ရာ ေရာက္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ား သံုးႏႈန္းလိုက္ျခင္းဟာ ရခိုင္လူမ်ိဳး ေတြကို ေသးသိမ္ေအာင္ ေစာ္ကားလိုက္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕ခံ ဦးသန္းထြန္းက ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။

’’ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက သေဘာထားထုတ္ျပန္တာကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္မ်ားဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို လက္မခံဘူး။ ဘဂၤါလီကို ဘဂၤါလီလို႔႔ ေခၚမယ္လို႔ဆိုတဲ့ သေဘာပါပဲ၊ အတိုေကာက္ ေျပာရရင္ေပ့ါေလ။ အဲဒီသေဘာထားကို ရခိုင္ျပည္နယ္လုံး အားလုံးကိုက အဲဒီသေဘာထားကို လႈိက္လႈိက္လဲွလဲွကို ေထာက္ခံပါတယ္။ အဲ့ဒီတခ်က္၊ ေနာက္တခ်က္က က်ေနာ္တို႔ အျမဲတမ္း ေျပာေနပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မြတ္စလင္မ်ားလို႔ ေျပာလိုက္တဲ့ကိစၥမွာ ဒီဘဂၤါလီေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္႕ဘက္ကလာတယ္လို႔ လူေတြ အကုန္လုံးက လက္ခံထားရက္သားနဲ႔ ႏွစ္ကာလ အပိုင္းျခားသာ ျခားရင္ျခားမွာေပါ့ေလ။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္လို႔ သုံးႏႈန္းသြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဘဂၤါလီေတြဟာ ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္က လာတဲ့သူေတြ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဒီမွာပဲ မူရင္း ေပါက္ဖြားၿပီး မူရင္းေဒသခံလူမ်ိဳး လူရင္းလို႔ သက္ေရာက္တဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါ ရခိုင္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အႏၱရာယ္ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မြတ္စလင္မ်ားလို႔သာ စာမွာ ေရးတာ လူေတြက ေျပာဖန္မ်ားလာရင္ ရခိုင္မြတ္စလင္ဆို ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးရဲ႕ အကုန္လုံးနီးပါးဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မြတ္စလင္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ရခိုင္မြတ္စလင္လို႔ ေျပာလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ရင္ထဲမွာ တည္တံ့ခိုင္ျမဲလာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာကို ေသးသိမ္ေအာင္ေစာ္ကားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

သတင္း - ၀ဏၰခြာညိဳ