ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀န္း အေျခခံပညာေက်ာင္းေတြ ဇြန္ ၁ ရက္က စတင္ဖြင့္လုိက္ေပမယ့္ ကယားျပည္နယ္ ဖားေဆာင္းၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ခ်ီးေဒသက စာသင္းေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္းမွာ ဆရာမရွိလုိ႔ ျပန္မဖြင့္ႏုိင္ေသးတာေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြ ပညာသင္ေရး အခက္ႀကံဳေနရပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာက ေျမၿပိဳခဲ့ၿပီးေနာက္ ေမာ္ခ်ီးေဒသက ေတာင္ေပၚရပ္ကြက္၊ ၁၃ ကုန္းရပ္ကြက္နဲ႔ ၁၆ ကုန္းရပ္ကြက္ေတြက မူလတန္းေက်ာင္း ၂ ေက်ာင္းနဲ႔ အလယ္တန္းေက်ာင္း ၁ ေက်ာင္း ဒီႏွစ္စာသင္ႏွစ္မွာ ျပန္မဖြင့္ႏိုင္ပဲျဖစ္ေနတာပါ။
ေက်ာင္းေတြဟာ ေျမၿပိဳတဲ့အထဲမပါဘဲ နဂုိမူလတုိင္းရွိေနေပမယ့္ ဒီႏွစ္မွာ ျပည္နယ္ ပညာေရးဌာနက ေက်ာင္းဆရာမေတြ မပုိ႔ေပးတဲ့အတြက္ ကေလးငယ္ေတြ ေက်ာင္းမတက္ရဘဲ ဒီႏွစ္မွာ ေက်ာင္း ၁ ႏွစ္ ေအာက္ရမယ့္ အေနအထားျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ၁၃ ကုန္းရပ္ကြက္က အန္အယ္ဒီ ရပ္ေက်းဥကၠ႒ ကုိအ႐ုဏ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
“အခုေက်ာင္းက လုံး၀ကုိ မဖြင့္ေသးတာ။ က်ေနာ္တုိ႔ကေလးေတြလည္း ဒီတုိင္းပဲ အခု ေက်ာင္း အပ္မယ့္ ေဒသခံ ဆရာ၊ ဆရာမေတြေတာင္မွ သူတုိ႔က အေ၀းႀကီးကုိ ပုိ႔လုိက္တယ္။ အဲဒီပုိ႔တဲ့ ေက်ာင္းကလည္း ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ရြာကုိ မရွိေသးဘူး။ အဲဒီမွာ လူလည္း သိပ္မေနၾကေသးဘူး။ ေက်ာင္းသားလည္းမရွိဘူး၊ အဲဒီေက်ာင္းေတြကုိ ပုိ႔လုိက္တာ။ ကေလးေတြ လည္း မရွိဘဲ ဆရာမေတြက စာမသင္ရဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ရွိတဲ့ေက်ာင္းကလည္း ကေလးရွိၿပီးေတာ့ ဆရာမ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စာမသင္ရဘူး။ အဲလုိျဖစ္ေနတယ္။ ”
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလက ေျမၿပိဳၿပီးတဲ့ေနာက္ အဆုိပါ ရပ္ကြက္က ေဒသခံေတြကို အလင္းတန္း ေျပာင္းေရႊ႕ေက်းရြာမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ဖုိ႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေနရာခ်ထား ေပမယ့္ စီးပြားေရးအခက္အခဲေၾကာင့္ ေဒသခံေတြဟာ ေျပာင္းေရႊ႕ေက်းရြာဆီကုိ မသြားခ်င္ၾကပါဘူး။
ရြာသားေတြကလက္ရွိ ရွိေနတဲ့ေနရာမွာ ဆက္လက္ေနထုိင္ဖုိ႔ပဲ ဆႏၵရွိေနၾကၿပီး အဲဒီေဒက စာသင္းေက်ာင္း ၄ ေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား စုစုေပါင္း ၆၀၀ ေလာက္ရွိေနတယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။
“ေက်ာင္းက ေျမၿပိဳတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိတ္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ နားလည္မႈနဲ႔ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္လုိ႔ ရခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကေလးေတြကိုလည္း စာသင္ခြင့္ ျပန္ရၿပီးေတာ့ စာေမးပြဲေျဖဆုိႏုိင္တဲ့အထိ ရခဲ့တယ္။ အခု တခါက်ေန္ာတုိ႔ကုိ ျပန္ပိတ္ျပန္တယ္။ ပိတ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ ေဆာက္ေပးတဲ့ ေက်ာင္းကလည္း အေ၀းႀကီး ၁၀ မုိင္ေလာက္ရွိတဲ့ခရီးကုိ ကားနဲ႔လည္း မုိးတြင္းမွာ သြားဖုိ႔လည္း အဆင္မေျပတဲ့ေနရာကုိ က်ေန္ာတုိ႔ကေလးေတြကုိ ေက်ာင္းတက္ခုိင္းတာေပါ့။ လူႀကီးေတာင္မွ ကုိယ္တုိင္မသြားႏုိင္တဲ့ဟာ ဒီကေလးေတြဆုိ ပုိၿပီးေတာ့ ဆုိးမွာေပါ့။ အဆင္မေျပမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။”
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကယားျပည္နယ္ပညာေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာဦးေအာင္ေက်ာ္ေဌးကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ အဆုိပါေက်ာင္း ၃ ခုမွာ အႏၱရာယ္ျဖစ္ႏုိင္လို႔ တျခားေနရာတခု စီစဥ္ထားတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“ေရြးေကာက္ပြဲကာလတုန္းက မုိးႀကီးၿပီးေျမၿပိဳလုိ႔ တခ်ဳိ႕ေတြ ေသဆုံးတာေတြရွိတယ္ေလ။ အဲဒီမွာ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြကုိယ္တုိင္ ဆင္းလာၿပီး အႏၱရာယ္ဇုန္လုိ႔ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေပၚမွာ ရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြကုိ ေတာင္ေအာက္ကုိခ်ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေပၚေက်ာင္းျဖဳတ္တယ္ ေပါ့ေနာ္။ တခ်ဳိ႕ေက်ာင္းေဆာင္ေတြလည္း ေဆာက္လက္စျဖစ္ခဲ့တယ္ေပါ့။ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလုိ႔ အန္အယ္လ္ဒီ အစုိးရတက္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီဟာကုိ ဆက္ၿပီးကုိင္တြယ္ရတယ္ေပါ့။ ကုိင္တြယ္တဲ့ အခါမွာ ဘာျပႆ နာရွိလဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔က အႏၱရာယ္ရွိတယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး၊ မျဖစ္ေသးဘူးလုိ႔ ေျပာၾကတယ္။ တကယ္လည္း အာမခံလားဆုိရင္ ဘယ္သူမွ အာမမခံဘူးေပါ။ ဒါေပမယ့္ ဘာျပႆ နာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ အရင္အစုိးရလက္ထက္ပညာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ကေနၿပီး ေတာ့ အလယ္တန္းေက်ာင္းခြဲရယ္၊ မူလတန္းေက်ာင္း ၂ ေက်ာင္းကုိ တရား၀င္ျဖဳတ္ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေအာက္ခ်ထားတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔မွာကေတာ့ လက္ရွိ တရား၀င္ ေျပာင္းထားတဲ့ ေက်ာင္းကုိ အသက္၀င္ေအာင္ဖုိ႔ အရင္လုပ္ရတာေပါ့ေနာ္။”
တခ်ဳိ႕ေက်ာင္းသား မိဘေတြကေတာ့ နည္းနည္းအတန္းႀကီးလာတ့ဲ ကေလးေတြကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းရြာမွာ မထားဘဲ ေတာင္ေအာက္ရြာနဲ႔ လုိခါးလုိရြာမွာ ေက်ာင္းအပ္ထားေပမယ့္ သြားေရးလာေရးက အခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ ေက်ာင္းဆရာမ မရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာေတာ့ ေဒသခံလူငယ္ေတြကပဲ ၾကည့္ေစာင့္ေရွာင့္ေပးထားတယ္လို႔ ၁၃ ကုန္းက မပူးဆူးက ေျပာပါတယ္။
“ေလာေလာဆယ္ ဆရာဆရာမ တေယာက္မွမရွိဘူး။ ဒီကေလးေတြကုိ ရပ္ကြက္က လူငယ္ေလးေတြကပဲ ၁၀ တန္းမေအာင္တာေတြလည္း ပါတယ္။ ထိန္းေပး႐ုံေလးပဲ ေက်ာင္းမွာ ၾကည့္ေပးေနပါတယ္။ ”
ေက်ာင္းသားမိဘေတြကေတာ့ ဆရာ/ဆရာမေတြကို တာ၀န္ျပန္ခ်ေပးဖို႔နဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ဖြင့္လွစ္ေပးဖို႔ ျပည္နယ္အစိုးရထံ တင္ျပေတာင္းဆုိခဲ့သလုိ ဒီကေန႔ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ကိုသြားၿပီး ျပည္နယ္ပညာေရး၀န္ႀကီးနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ဒါေပမယ့္ တိက်ေသခ်ာတဲ့ အေျဖတစုံတခုမွ မရရွိခဲ့ဘူးလုိ႔လည္း ကုိအ႐ုဏ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္ေန႔က ေမာ္ခ်ီးေဒသမွာ မိုးႀကီးၿပီး ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၃၀ နီးပါး ရွိခဲ့ပါတယ္။
