ေငြလဲနႈန္းကို တေဒၚလာ က်ပ္ ၉၀၀ နဲ့ ၁,၀၀၀ ၾကား သတ္မွတ္ဖို့႐ွိတယ္လို့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚေနခ်ိန္မွာ အစိုးရက ဘယ္သူမွ မနစ္နာမယ့္ နႈန္းထားတခု သတ္မွတ္နိုင္ဖို့ ၾကိုး ပမ္းေနတယ္လို့လည္း သိရပါတယ္။
တေဒၚလာကို ၇၃၀ က်ပ္၀န္းက်င္ ေဈးေပါက္ေနခ်ိန္မွာ ေဒၚလာနဲ့ဆက္စပ္ျပီး စီးပြား ေရးအေျခအေန၊ ျဖစ္နိုင္ေျခေတြကို ျမန္မာ့ဓန စီးပြားေရးမဂၢဇင္း အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ သီဟေစာ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေဒၚလာေဈး က်ေနခ်ိန္မွာ ပို့ကုန္သြင္းကုန္ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြ အပါအ၀င္ လုပ္ငန္း အေတာ္ မ်ားမ်ားရဲ့ အေနအထား ဘယ္လိုေတြ့ရပါသလဲ။
“ကုိယ့္တုိင္းျပည္ရဲ့ပုိက္ဆံ က်ပ္ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘတ္ျဖစ္ျဖစ္ တန္ဖိုးျမင့္လာတယ္ဆုိရင္ Exporter (ပို့ကုန္သမားေတြ)က ထိတယ္။ ဥပမာ- တေဒၚလာကို အစက (က်ပ္) ၁,၀၀၀ ေပါ့။ အခု ၇၀၀ ဆိုပါစို့၊ အၾကမ္းဖ်င္းေပါ့။ ပထမက ငါးေရာင္းလို့ တသန္းဖုိး ရတယ္ဆုိရင္ ျပန္လာတဲ့အခါ ဗမာက်ပ္ သန္း ၁,၀၀၀ ရတယ္။ အခုဆုိရင္ က်ပ္သန္း ၇၀၀ ပဲရတာေပါ့။ အဲဒါဆုိရင္ ေရာင္းတာေတာ့ တသန္းဖုိးေရာင္းတာပဲ။ ျပည္တြင္းမွာ ျပန္ရတဲ့အခါ သူ့ေငြက နည္းသြားတာေပါ့။ ကိုယ့္မိခင္နုိင္ငံေငြ က်ပ္တန္ဖိုး တက္တယ္ဆုိရင္ Exporter ေတြက အျမဲတမ္း႐ႈံးတာပဲ။ အခုလည္း အဲဒီျပသနာမ်ဳိးေတြ ေတြ့ရတာေပါ့။”
ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီးတဦးက အေမရိကန္ေဒၚလာနႈန္းထားကို ၉၀၀ နဲ့ ၁,၀၀၀ ၾကား သတ္ မွတ္မွပဲ အားလုံး လုပ္နုိင္ကိုင္နုိင္ ႐ွိလိမ့္မယ္လို့ ေျပာလုိက္တဲ့အတြက္ ၉၀၀ နဲ့ ၁,၀၀၀ ၾကားဆုိတာ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြ တကယ္အလုပ္ျဖစ္နုိင္တဲ့ အေနအထား ေတြ့ရလား။
“အရင္က ၁,၀၀၀ - ၁,၂၀၀ ေရာက္ခဲ့ဖူးတာကိုး။ အဲဒီေလာက္ ျပန္သြားရင္ေတာ့ အရင္လုိပဲ အလုပ္ျဖစ္မယ္လုိ့ တြက္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေလာက္ေရာက္ဖို့ဆုိတာ လြယ္မလြယ္ မေျပာနုိင္ဘူး။ နွစ္ပိုင္း႐ွိတယ္။ နုိင္ငံတကာမွာလည္း ေဒၚလာတန္ဖိုးက ဆက္တုိက္က်ေနတာ။ ေနာက္တပိုင္းက ျပည္တြင္းမွာလည္း အဲဒီ ၇၀၀ ေလာက္ ေရာက္ေနတဲ့ ပိုက္ဆံကို ၉၀၀ ေလာက္ထိေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆုိတာ စဥ္းစားစရာ ႐ွိတာေပါ့။
“အစိုးရအေနနဲ့က Money Supply လုိ့ေခၚတဲ့ လွည့္ပတ္စီးဆင္းတဲ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ပမာဏကို အရမ္းတုိးပစ္လိုက္ရလိမ့္မယ္။ တကယ္တမ္းေျပာရင္ေတာ့ ၉၀၀ ေလာက္ကို ေရာက္ေအာင္ တုိးရင္တုိလို့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုလုပ္တယ္ဆုိရင္ ျပည္တြင္းမွာ ကုန္ေဈးနႈန္းတက္မႈေတြ ျဖစ္လာမွာတခု ႐ွိမယ္။ အဲဒီဘက္က အက်ိုးဆက္ေတြကို ရင္ ဆုိင္ရဦးမယ္။ အဲဒီလို ခ်က္ခ်င္းၾကီး ဆဲြတင္လုိ့ ရမယ္မထင္ဘူး။”
စီးပြားေရးပညာ႐ွင္က ေနျပည္ေတာ္မွာ ေျပာခဲ့တာက ဒီကိစၥကို အစိုးရအေနနဲ့ အလ်င္အ ျမန္ ကုစားဖုိ့ုလိုတယ္။ ဥပမာ၊ အစိုးရအေနနဲ့ ၀င္၀ယ္လုိက္ဖို့လည္း တုိက္တြန္းသြားတာမ်ဳိး ႐ွိတယ္။ အဲဒါမ်ဳိးကေရာ တကယ္ျဖစ္နုိင္မလား။
“ပေရာ္ဖက္ဆာဦးျမင့္ တင္တဲ့စာတမ္းထဲမွာ က်ေနာ္တို့လည္း ေတြ့လုိက္ပါတယ္။ ဒါက နုိင္ငံတကာမွာလည္း လုပ္ေလ့႐ွိပါတယ္။ ကုိယ့္ေငြတန္ဖိုးကုိ ျမွင့္ခ်င္နွိမ့္ခ်င္တ့ဲအခါ မွာ ဗဟုိဘဏ္ေတြက ၀ယ္ျပီးလုပ္ေဆာင္ေလ့႐ွိတာေပါ့။ ဒါက နုိင္ငံတုိင္းမွာ လုပ္ေလ့႐ွိ တယ္။ အဲဒီအခါမ်ဳိးမွာ ေဒၚလာ၀ယ္သင့္ရင္ ၀ယ္တယ္၊ က်ပ္၀ယ္သင့္ရင္ ၀ယ္တယ္၊ စသ ျဖင့္ေပါ့။ Government Intervention (အစုိးရက ၾကား၀င္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း) လို့ ေခၚတယ္။ ဗဟုိဘဏ္က ေဈးကြက္ထဲမွာ ၀င္ကစားေပးတာေပါ့။ အဲဒီလိုလုပ္လုိ့လည္း ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုမယ္ဆုိရင္လည္း ၉၀၀ - ၁,၀၀၀ ထိ ေရာက္ေအာင္ေတာ့ လုပ္ လို့ရမယ္ မထင္ဘူး။ တန္ဖုိးတခုေတာ့ လုပ္လုိ့ရမယ္။ အမ်ားၾကီးေတာ့မထင္ဘူး။ က်န္တဲ့ ရင္ဆုိင္ရမယ့္အက်ဳိးဆက္ေတြကို ထည့္ျပီးစဥ္းစားရမွာပဲ။”
ေငြလဲလွယ္နႈန္း သတ္မွတ္ဖုိိ့က IMF (အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ့) က ပညာ ႐ွင္ေတြရဲ့ အကူအညီကုိ ရယူဖုိ့ ၾကိုးစားေနတယ္လို့လည္း သိရပါတယ္။ ပညာ႐ွင္ေတြက လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာလဆန္းေလာက္မွ ျမန္မာျပည္ကိုေရာက္မယ္လို့လည္း သိရ ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီၾကားထဲမွာ ဒီအတုိင္း ေဒၚလာေဈးအက်ေဈးန့ဲပဲ ဆက္သြားေနမယ္၊ အစိုးရကလည္း တစုံုတရာ ၀င္ျပီးေတာ့ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္း မ႐ွိဘူးဆုိရင္ ဒီၾကားကာလမွာ အမ်ားဆုံး နစ္နာသြားမွာက ဘယ္သူေတြ ျဖစ္မလဲ။
“IMF က လုိေတာ့လုိတယ္။ သူတို့ဘက္က ကြ်မ္းက်င္မႈအကူအညီေတြ၊ ေငြေၾကး အကူအညီေတြ၊ စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လက္႐ွိလည္း ျပည္တြင္းမွာ ႐ွိသေလာက္အား နဲ့ လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း ရတဲ့ဟာေတြ ႐ွိပါတယ္။ ခုနေျပာသလို Intervention ေပါ့၊ ဆက္ျပီးမက်သြားေအာင္ ထိန္းေပးထားတာတုိ့၊ နည္းနည္းတက္ေအာင္ လုပ္ေပးတာတုိ့။ အစိုးရကလည္း ဘာမွမလုပ္ဘဲေတာ့ မေနပါဘူး။ Export သမားေတြနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ ကုန္ Commercial Tex ကုန္သြယ္ခြန္ ေလွ်ာ့ေပးတာတုိ့၊ သက္သာေအာင္ေပါ့၊ လုံး၀ၾကီး 100 percent (ရာနႈန္းျပည့္) ကုစားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သက္သာေအာင္ ကုစား ေပးတဲ့အပိုင္းေတြေတာ့ ႐ွိပါတယ္။ တကယ္လုပ္မယ္ဆုိရင္ World Bank (ကမၻာ့ဘဏ္) တို့ IMF တို့ အကူအညီကေတာ့ လုိအပ္တာ အမွန္ပဲ။”
အမ်ား ေျပာေနထင္ေနၾကတာက “ကိုယ့္လက္ထဲ ေဒၚလာမ႐ွိဘူး၊ ေဒၚလ ငါတုိ့နဲ့ မဆုိင္ ဘူး”ေပါ့။ အဲဒီလုိေျပာလို့ရမလား။ ဒီကိစၥက သာမန္ျပည္သူေတြကိုေရာ ဘယ္လုိ သြားထိ ခုိက္နုိင္သလဲ။
“အဲဒီလိုေတာ့ ေျပာလုိ့မရဘူး။ ဥပမာ၊ ေဒၚလာနဲ့ လစာရသူေတြဆုိရင္ ထိခုိက္တာ ေပါ့။ ‘ကိုယ္က က်ပ္နဲ့ရတာပဲ၊ ငါ တလကို ၆၀,၀၀၀ ရတယ္၊ တသိန္းရတယ္ဆုိျပီး မထိ ခုိက္ဘူး’ေပါ့။ အဲဒီလုိဆုိေပမယ့္ အမ်ားျပည္သူ ထိခုိက္မႈ႐ွိတယ္၊ ဥပမာ၊ ငါးလုပ္ငန္း၊ ပဲလုပ္ငန္း၊ အဲဒီမွာ နိုင္ငံျခားကုိ ကုန္တင္ပို့တဲ့သူေတြက ထိခိုက္တယ္ဆုိရင္ သူက၀ယ္တဲ့ အခါမွာ၊ ျပည္တြင္းမွာ ၀ယ္ရျခမ္းရတာေတြ ႐ွိတာပဲ … ျပည္တြင္းမွာ ငါးေမြးတဲ့သူေတြ၊ ငါးကန္သမားေတြ၊ ပဲသမားေတြ၊ အရင္ဆံုး အဲဒီအဆင့္ေလာက္ထိ ဂယက္က ထိခုိက္မွာပဲ ေလ။ ဆိုေတာ့ အမ်ားကို မထိခိုက္ဘူးဆုိတာ မဟုတ္ပါဘူး။”
