က်ားေခါင္းပါတီလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (အက္စ္အန္အယ္လ္ဒီ) ဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာေရာ ျပည္နယ္အစိုးရ အဖြဲ႔ထဲမွာပါ ပါ၀င္မွာမဟုတ္ဘဲ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ပါတီေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဟာ အန္အယ္လ္ဒီပါတီရဲ႕ မိတ္ဘက္ပါတီတခုျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အန္အယ္လ္ဒီၿပီးရင္ တႏိုင္ငံလံုးမွာ ဒုတိယအမတ္အမ်ားဆံုး အႏိုင္ရထားတဲ့ ပါတီျဖစ္သလို ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္ ၃ ရပ္စလံုးမွာ အမတ္ေနရာေပါင္း ၄၀ အႏိုင္ရခဲ့ပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႔မွာ ၀န္ႀကီးေနရာ တေနရာေပးဖို႔ အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္မခံခဲ့သလို ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔မွာပါ မပါ၀င္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ရတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပါတီေျပာခြင့္ရ ဦးစိုင္းလိတ္ကို ဒီဗီြဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီလအတြင္း အန္အယ္လ္ဒီက တင္သြင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ ေနရာေတြမွာေရာ၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးမ်ား ေနရာေတြမွာပါ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ပါ၀င္လာတာ မေတြ႔ရပါဘူး။ လာမယ့္ရက္ပိုင္းမွာလည္း ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္အမည္စာရင္းေတြပါ တင္သြင္းလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာေရာ ပါ၀င္ဖို႔ ကမ္းလွမ္းထားတာ ရွိပါသလား။
“က်ေနာ္တို႔ အက္စ္အန္အယ္လ္ဒီနဲ႔ အန္အယ္လ္ဒီၾကားမွာေပါ့ေနာ္၊ အန္အယ္လ္ဒီ ဥကၠ႒အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အက္စ္အန္အယ္လ္ဒီဟာတဲ့ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႔မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ပါ၀င္ၾကရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွာ ၀န္ႀကီးတေနရာ သူတို႔ကမ္းလွမ္းပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ သြားေတြ႔ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ရန္ကုန္ကို ျပန္လာပါတယ္၊ ဗဟိုေကာ္မတီအစည္းအေ၀းထိုင္တယ္၊ ႏိုင္ငံေရးမူ၀ါဒ၊ ႏိုင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ၿပီးေတာ့ အေျခအေနအရပ္ရပ္ အဲဒါေတြကို သံုးသပ္ၿပီး အဲဒီကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္မခံႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း အေၾကာင္းျပန္ၿပီးပါၿပီ၊ အဲဒါက ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ ရွမ္းျပည္နယ္အဆင့္မွာလည္းပဲ ထိုနည္းလည္းေကာင္း ျဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္။”
တကယ္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရာမွာ ယူဖို႔ ကမ္းလွမ္းလာမယ္ဆိုရင္လည္း ျငင္းမွာဘဲလား။
“ဟုတ္ကဲ့ အဲဒီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိစၥလည္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဥကၠ႒ ဦးခြန္ထြန္းဦးဆီကို ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၄ ရက္ေန႔က အင္တာဗ်ဴးတခု၀င္ပါတယ္။ အဲဒီအင္တာဗ်ဴးက မတ္လ ၄ ရက္ေန႔မွာလုပ္တဲ့ အေနအထား၊ အခုေနာက္ပိုင္း မတ္လ ၁၃ ရက္ ၁၄ ရက္ေလာက္မွ သတင္းေတြတင္ၾကတယ္။ အဲဒါေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာမဟုတ္လို႔ အဲဒါကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ကြဲလြဲေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရမွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဗဟိုအစိုးရမွာေသာ္လည္းေကာင္း အန္အယ္လ္ဒီနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္စြာ ဆက္ဆံေရးရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲ ပါဖို႔မပါဖို႔ဆိုတာေတာ့ ဘယ္တခုမွေသခ်ာေရရာတာ မရွိပါဘူးခင္ဗ်။”
ဟုတ္ကဲ့ ဘာေၾကာင့္ဆိုတာကိုလည္း ရွင္းျပေပးပါဦး။
“ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေစာေစာက က်ေနာ္ေျပာသလိုပဲေလ၊ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္ေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္တို႔က စည္း႐ုံးေရးစဆင္းစဥ္ကာလကတည္းက ျပည္တြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အဲဒီကေနတဆင့္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို လုပ္ႏိုင္မွသာလွ်င္က်ေနာ္တို႔ အားလံုးေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးကို ဆက္ၿပီးေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္မွာကိုး၊ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရနဲ႔ ဘယ္လိုပဲ ပူးေပါင္းရပူးေပါင္းရ က်ေနာ္တို႔ လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာေတာ့ ပါတီအေနအထားအရ အေျခအေနအရပ္ရပ္အရ ပါ၀င္အားျဖည့္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲကေန အတတ္ႏိုင္ဆံုး ပူးေပါင္းေဆာင္၇ြက္ၾကဖို႔ လမ္းညႊန္ထားၿပီးသားပါ။ မလြဲမေသြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရွိပါတယ္ခင္ဗ်။”
ႏိုင္ငံ့အေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တာနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကေန ေဆာင္ရြက္တာမွာ ဘယ္ဟာကပိုၿပီး ထိေရာက္မွဳရွိတယ္ထင္ပါသလဲ။
“အစိုးရအဖြဲ႔ထဲ ၀င္ေရာက္ေဆာင္ရြက္တယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံျပဳကိစၥပါ၊ ႏိုင္ငံ့အေရးအရာကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ထိန္းေက်ာင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္၊ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တိုျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံရဲ႕ တကယ့္လိုအပ္ခ်က္က ျပည္တြင္းစစ္ခ်ဴပ္ၿငိမ္းေရးပဲျဖစ္တယ္၊ ေနာက္တဆင့္က ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ဖို႔ျဖစ္တယ္၊ အဲဒါမွသာလွ်င္ တိုင္းရင္းသားအားလံုးေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ျပည္ေထာင္စုကို သြားႏိုင္မွာပါ၊ အဲေတာ့ တိုင္းျပည္ျပဳျပင္ေရးကို သြားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အားလံုးလိုလားတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ေပၚေပါက္ေရးကိုလည္း ႀကိဳးပမ္းရမွာျဖစ္တယ္၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အစိုးရကလည္း အစိုးရလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနသလို တိုင္းရင္းသားျပည္သူေတြကလည္း လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကေနႀကိဳးပမ္းေနရမွာပါ။ ဘယ္ဟာမွ ထူးၿပီး ပိုေကာင္းတယ္၊ ပိုထိေရာက္တယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး၊ ၂ ခုစလံုးက အေရးႀကီးပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာ လႊတ္ေတာ့္ျပင္ပမွာပါ အတူတူပဲ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”
အရင္အစိုးရလက္ထက္ေတြက မရွိခဲ့ဖူးတဲ့ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနအေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
“တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနဆိုတာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလေလာက္မွာ ဦးသိန္းစိန္လက္မွတ္ထိုး ၿပီးေတာ့မွ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒဆိုတဲ့ ေအာက္ကေန ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနတခုလို႔ က်ေနာ္တို႔နားလည္ထားပါတယ္။ အဲဒီဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ဌာနဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဘာသာစကား၊ စာေပယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထံုစံ၊ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ စတာေတြကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖို႔၊ ေနာက္တဆင့္ အဲဒီဌာနရဲ႕ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၀န္ႀကီးဟာ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ သယံဇာတတူးေဖာ္ေရး၊ စီမံကိန္းႀကီးမ်ားလုပ္ေဆာင္မယ္၊ စီးပြားေရးႀကီးေတြ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြ သိရွိနာလည္ေအာင္ ေၾကညက္ေအာင္ ရွင္းလင္းတင္ျပေပးဖို႔၊ ညႇိႏႈိင္းေပးဖို႔ဆိုတဲ့ တာ၀န္၀တၱရားေတြ ေပးထားတာပဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနဟာ တိုင္းရင္းသားအားလံုးေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ကို ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ၿငိႇမ္းသတ္မလဲ၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဘယ္လိုတည္ေဆာက္မလဲ၊ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ဘယ္လိုျပင္မလဲ၊ ေနာက္ အားလံုးပါ၀င္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတရပ္ကို တိုင္းရင္းသားေတြက ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ျပဳမလဲ ဆိုတာေတြကို အဲဒီဥပေဒထဲမွာ ျပ႒ာန္းထားတာ မေတြ႔ရပါဘူး၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၁ ( က ) မွာ ေရးထားတဲ့အတိုင္းေပါ့ေနာ္၊ ႏိုင္ငံသားတိုင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေပးထားတဲ့ အခြင့္အေရးအကုန္လံုးကို တန္းတူညီမွ် ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ျပ႒ာန္းၿပီးသားျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ အထူးအဲဒီအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဲဒီဥပေဒကို အထူးထပ္ၿပီးျပ႒ာန္းစရာမလိုဘူးလို႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ယံုၾကည္ထားပါတယ္။”
