သမၼတသစ္ဦးထင္ေက်ာ္က အစိုးရ၀န္ႀကီးအဖြ႔ဲ ၂၁ ဖြဲ႔ရဲ႕ အမည္စာရင္းကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို ဒီကေန႔တင္သြင္းရာမွာ ‘တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန’ကို တိုးခ်ဲ႔ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီေဆာင္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ မြန္အမ်ဳိးသားပါတီ ဒုဥကၠ႒ ၂ ႏိုင္ေငြသိန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းပါတယ္။

ဒီကေန႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ သမၼတသစ္ ဦးထင္ေက်ာ္က အဆုိုျပဳတယ္။ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္အေပၚ ဘယ္လိုအျမင္ရွိပါသလဲ ခင္ဗ်။

“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ပါတီသေဘာထားေပါ့ေနာ္ ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ အခု တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာနတခု ေပၚထြက္လာတာကို က်ေနာ္တို႔က ႀကိဳဆိုပါတယ္။ နံပတ္ ၂ က ဘာေျပာ ခ်င္သလဲဆိုေတာ့ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးကေတာ့ ဘာလူမ်ဳိးပဲျဖစ္ျဖစ္ အဓိကကေတာ့ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ဖို႔ေတာ့ လိုတာေပါ့ေလ။ တဆက္တညး္မွာပဲ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဒီေန႔ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး အစရွိသျဖင့္ အဲဒီက နစ္နာခ်က္ေတြ သို႔မဟုတ္ တန္းတူညီမွ်မႈမရွိတဲ့ဟာေတြ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္တိုင္ခံစားတဲ့ လူတေယာက္ျဖစ္ရမယ္။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္တိုင္ခံစားသူလို႔ ေျပာတာ ထက္ကို ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္တဲ့လူတေယာက္ ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေျပာခ်င္တာက တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးက တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ဒီေန႔ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀၊ ၇၀ ေလာက္ ျပသနာ မေျပလည္ခဲ့တဲ့ တန္းတူေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အေပၚမွာ တန္းတူေရး Equality and Self Determination အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေထာင္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားရွိတဲ့အထိ တည္ေထာင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားႏိုင္တဲ့ ၀န္ႀကီး တေယာက္ကိုေတာ့ လိုခ်င္တာေပါ့သားရယ္။ အဲဒါကေတာ့ အဓိကေတာ္ေတာ္က်ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ဒီကေန႔ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ပတ္သက္တာက  အားလုံးက စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး ဘက္ေပါင္းစုံက ခၽြတ္ၿခဳံက်ေနတဲ့အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။”

အခုကိုပဲ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ျပည္နယ္ေတြမွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးေတြရွိေနပါတယ္။ အခုဟာက ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ဆိုေတာ့ ဒီ၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔  ဘာေတြကို အရင္ဆုံး လုပ္သင့္တယ္လို႔ထင္သလဲ။

“တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးသည္ ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔မွာလည္းပဲ တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့၀န္ႀကီး အခုလက္ရွိအစိုးရမွာ  ရွိေတာ့ရွိတယ္ ျပည္နယ္မွာ။ သုိ႔ေသာ္ ထိေရာက္မႈ သိပ္မရွိဘူးသားရဲ႕ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၾကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးပါတီရဲ႕ အလိုက်ျဖစ္ေနရတဲ့ အေနအထားျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ဘာမွ အက်ဳိးသိပ္မရွိဘူး။ မြန္မွာလည္း ဒီလိုပါပဲ၊ ကရင္မွာလည္း ဒီလိုပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ဘာလုပ္လဲဆိုေတာ့ ဟိုကေန ယဥ္ေက်းမႈ နည္းနည္း လုပ္လိုက္၊ ဒီကေန စာေပေလး နည္းနည္းလုပ္လိုက္ ဒီေလာက္ပါပဲ သိပ္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ေမွ်ာ္ကိုးေနတဲ့၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားတဲ့ တကယ့္အဓိက ခုနေျပာတဲ့ တန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ပတ္သက္တာ ဘာမွ ပါမလာဘူးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အခု ျပည္ေထာင္စုမွာဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနေပၚလာမယ္၊ အဲဒီဌာန လက္ေအာက္မွာ ခုနေျပာတဲ့ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြမွာ ေရးရာ၀န္ႀကီးေတြ ေပၚလာမယ္၊ တကယ့္အေပၚက ခုနေျပာတဲ့အတိုင္း ခ်ဳပ္ေျပာမယ္ဆိုရင္ တန္းတူေရးနဲ႔ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အေပၚမွာ မူတည္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီးတည္ေထာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေအာက္မွာလည္းပဲ ဒီအခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တာ လိုက္ၿပီးကိုင္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ျပည္သူေတြကို အသိဥာဏ္ေပးႏုိင္မယ္၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ အမွန္တရားကိုေပးႏိုင္တဲ့ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္၀န္ႀကီးေတြ လိုခ်င္ပါတယ္၊ ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။”

ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ နီးပါး ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးသစ္ ေပၚလာေတာ့ အမ်ဳိးသားတန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကိုအာခမံႏိုင္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုက ဒီႏွစ္ပိုင္းအတြင္းမွာ ေျမစမ္းခရမ္းပ်ဳိး စသြားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ျမင္ၿပီလား။

“ကာခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ မင္းေအာင္လိႈင္ကိုင္ထားတဲ့အာဏာက သိပ္မ်ားအားႀကီးလြန္းတယ္။ ဆိုလို ခ်င္တာက ၂၀၀၈ ဥပေဒဟာ စစ္တပ္ရဲ႕ သက္ဆိုးရွည္ေအာင္၊ အာဏာပိုင္မ်ား ျဖစ္လာေအာင္၊ ကာလတာရွည္စြာ အာဏာကိုင္ႏိုင္ေအာင္ဆိုတဲ့ ၂၀၀၈ ဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ေတာ့လိုမယ္။ ဒါျပင္ၿပီးမွပဲ ခုနကေျပာတဲ့ တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ပတ္သက္တာက ျပသနာေတြရွင္းလို႔ရမယ္၊ သူတို႔ရဲ႕အခြင့္အေရးေတြကို ေပးလို႔ရမယ္။ အခု မင္းေအာင္လိႈင္က ေျပာမယ္ဆိုရင္ တို႔အေရး ၃ ပါးတုိ႔၊ ၂၀၀၈ ဥပေဒကို အသက္ေပးကာကြယ္ရမွာတို႔ အစရွိသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေတြကေတာ့ ေခတ္မမီေတာ့ဘူး။ တိုင္းရင္းသားေတြအားလုံးရဲ႕ဆႏၵနဲ႔က တအားဆန္႔က်င္ေနတဲ့ အေနအထား မွာရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ တပ္က ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီေလာက္အထိလည္းပဲ တင္းထားဖို႔ ေတာ့ မေကာင္းေတာ့ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ အေၾကာင္းအရာအားလုံး မသိခ်င္ဟန္ ေဆာင္ ေနၾကတာ၊ တကယ့္တကယ္ တိုင္းျပည္တျပည္လုံးရဲ႕ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့အေနအထားမွာ ဘာလဲဆိုတာက သိၿပီးသားျဖစ္ေနတယ္ေလ တပ္ကေနၿပီးေတာ့။ ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ ဒီ ၅ ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ ခုနေျပာသလို အရိပ္အျမြက္ေလာက္ပဲ ရမလားလို႔ အဲဒီလိုပဲ သေဘာေပါက္တယ္ေလ။ လူေတြက စိတ္ထဲမွာေတာ့ တန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ ျပဌာန္းခြင့္ရွိ တယ္ထားဦးေတာ့၊ ဗမာေတြကိုယ္တိုင္ ရွိတယ္ထားဦးေတာ့ ဒါကေတာ့ ဒီ တပ္ရဲ႕ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈက သိပ္မ်ားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ သေဘာေလာက္ပဲရ၊ အေျခခံေလာက္ပဲရမယ့္ အေနအထား ေတာ့ရွိတာေပါ့။ ဒီေလာက္ပဲ ထင္တယ္ေလ။”

ဒါဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားေတြလိုလားတဲ့ တန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္က ျမန္မာျပည္သူေတြ ေပၚမွာ မူမတည္ဘဲ ကာခ်ဳပ္ေပၚမွာ မူတည္ေနတာေပါ့ေနာ္။

“ဟုတ္တယ္၊ ကာခ်ဳပ္က၊ တပ္က ေလွ်ာ့လိုက္မယ္ဆိုရင္၊ ၂၀၀၈ ဥပေဒကို ျပင္လိုက္မယ္ဆိုလို႔ ရွိရင္ အလိုလိုလာမွာပါ။ တိုင္းသူျပည္သားေတြအားလုံးက ဒီ တန္းတူေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ျပည္ေထာင္စုကို လူတိုင္းက စိတ္ပါတယ္။ တပ္ကေတာ့ ေျပာေတာ့ ေျပာတာပဲ ဒါေပမယ့္ မင္းေအာင္လွဳိင္ေျပာတဲ့စကားေျပာမယ္ဆိုရင္ တို႔အေရး ၃ ပါးတို႔၊ ၂၀၀၈ ဥပေဒကို အသက္ေပးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွာတို႔၊ တို႔တပ္က ျပည္ေထာင္စုတပ္ပဲတို႔ ဒါေတြဟာ လုံး၀ ေခတ္မမီတဲ့ဟာေတြပါ။ လူတိုင္းက သိတယ္ ဒါေတြဟာ ဦးသန္းေရႊေျပာတဲ့စကားပဲ၊ ဦးသန္းေရႊ လုပ္တဲ့အလုပ္ပဲ ဆက္လုပ္ေနတဲ့အေနအထားမွာ ရွိတယ္လို႔ ဒီလိုပဲ ျပည္သူျပည္သားေတြ ေတာ္ေတ္ာသိပါတယ္။”

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနေပၚလာမယ့္အေပၚ တျခားေျပာစရာ။

“ခုနေျပာသလိုပါပဲ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးသည္ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ဖို႔ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေပါ့။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ဆိုရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဒုကၡ သုခကို ကိုယ္စားျပဳ ႏိုင္မယ္၊ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္တယ္၊ အခုေျပာတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးတို႔၊ ေစ့စပ္ေရးတို႔၊ ရင္ၾကားေစ့ေရးတို႔ ဒါေတြကေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာလုပ္ႏိုင္တဲ့အေနအထား ရွိပါေစလို႔ အဘတို႔က ဆႏၵျပဳတယ္ေလ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ပတၳနာျပဳတယ္လို႔ ေျပာရမလား ေတာင္ မေျပာတတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးက အခုဟာ ပတၳနာပဲျပဳရမလိုျဖစ္ေနတယ္။ ဆုေတာင္းရ မလိုလို ျဖစ္ေနတယ္ ဒါပဲ။”