သမၼတသစ္ ဦးထင္ေက်ာ္က အစိုးရ၀န္ႀကီးအဖြ႔ဲအမည္စာရင္းကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို ဒီကေန႔တင္သြင္းရာမွာ ‘တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန’ ကို တိုးခ်ဲ႔ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေစာေစး၀ါးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းပါတယ္။
ဒီကေန႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန ဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ သမၼတသစ္ ဦးထင္ေက်ာ္က အဆုိုျပဳတယ္။ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္အေပၚ ဘယ္လိုအျမင္ရွိပါသလဲခင္ဗ်။
“ဒီကိစၥက ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ က်ေနာ္တို႔ပါတီက က်ေနာ္အပါအ၀င္ေပါ့ဗ်ာ က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြ ၀န္ႀကီးဌာနတခုရေအာင္ ႀကိဳးစားတာပါ။ ၀န္ႀကီးဌာန တခုရမွာသာလွ်င္ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီ သူ႔ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႈယႏၲရားေပါ့ဗ်ာ၊ ဘတ္ဂ်က္တို႔ ရန္ပုံေငြတို႔၊ ဌာနဆိုင္ရာတို႔၊ ၀န္ထမ္းတို႔ အျပည့္အစုံရွိမွသာလွ်င္ က်ေန္ာတို႔ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ လိုလားတဲ့ စာေပယဥ္ေက်းမႈတို႔၊ ဓေလ့ထုံးစံတို႔ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ကိစၥမွာ ပီပီျပင္ျပင္ျဖစ္မယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီ၀န္ႀကီးဌာနတခုကို ရွိေစခ်င္တယ္။ အဲဒါ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ပါ။ အဲဒါ က်ေနာ္တို႔ပါတီက ေတာ္ေတာ္ေလးကို အဓိကထားလုပ္ေနတယ္။ အဲဒါက ၁ ေပါ့၊ ၂ ကေတာ့ အဲဒီ၀န္ႀကီးဌာနမွာရွိတဲ့ ၀န္ႀကီးကေတာ့ အလြန္အရည္အခ်င္းမီတဲ့ ပုဂိဳၢလ္ျဖစ္ရပါမယ္။ သာမန္ေပါ့ဗ်ာ အိမ္ျဖည့္၀င္လာတဲ့ ၀င္ၿပဳိင္တဲ့ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ဒါ သိပ္အဆင္မေျပဘူး။ အခုက အန္အယ္လ္ဒီက ကိုယ္စားလွယ္ေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ အိမ္ျဖည့္ေတြျဖစ္တယ္ဗ်ာ။ ဘာျဖစ္လို႔ အိမ္ျဖည့္ေတြျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းရင္းသားေတြ ေရြးခ်တဲ့အထဲက က်န္တဲ့ပုဂိဳၢလ္ေတြျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားအေရးကို ပီပီျပင္ျပင္ ျပည့္ျပည့္စုံစုံ လုပ္ႏိုင္တဲ့အေနအထား မရွိဘူးေလ သူတို႔ရဲ႕အရည္အခ်င္းက။ တုိင္းရင္းသားအေရးကို အထူးစိတ္၀င္စားခဲ့တဲ့ ပုဂိဳၢလ္ေတြလည္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ လုပ္တဲ့ကိုင္တဲ့အခါမွာ အခက္အခဲရွိမယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားထဲမွာ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ပုဂိဳၢလ္၊ အရည္အခ်င္းမီတဲ့ပုဂိဳၢလ္၊ တိုင္းရင္းသားအေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ပုဂိဳၢလ္၊ ေနာက္ၿပီး အမွန္တကယ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ပုဂိဳၢလ္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္တယ္ဗ်ာ။ အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ သေဘာထားပါပဲ။”
ဦးေစာေစး၀ါးတို႔ ဒီတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ေပၚထြက္လာဖို႔ လုံးပန္းေနတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၿပီလဲ။
“က်ေနာ္တို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္ကာလအတြင္းမွာ လုံးပန္းခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္တို႔ရမယ္ဆိုတာ သိတာ တႏွစ္ခြဲ၊ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးေပါ့ဗ်ာ သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ၀န္ႀကီးဌာနေတြ ေလွ်ာ့မယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္း ေတြးေနတာေပါ့ဗ်ာ။ ၀န္ႀကီးဌာန ၃၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့အထဲမွာ ၂၀ ေက်ာ္ထိ ေလ်ာ့ခ်မယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီဌာနကို ခြင့္ျပဳမလား၊ မျပဳဘူးလားမသိဘူး။ မူလ လႊတ္ေတာ္မွာေတာ့ ခြင့္ျပဳၿပီးသားေလ။ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔က စိုးရိမ္တယ္ဗ်ာ။ ခင္ဗ်ားေျပာလို႔သာ သိတာ က်ေနာ္မၾကားေသးဘူးဗ်။"
ဒီကေန႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ သမၼတသစ္ ဦးေက်ာ္ထင္က အဆိုတင္တာခင္ဗ်။ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က ၀န္ႀကီးဌာန ၃၆ ခုကို ၂၀ အထိ ေလ်ာ့ခ်ေပါင္းစည္းပစ္ၿပီး ၂၁ ခုေျမာက္အျဖစ္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးကို အသစ္ထပ္တိုးဖို႔တင္ျပတာေလ။
“အဲဒီ ၂၁ ခုထဲမွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ပါတယ္ဆို အထူး၀မ္းသာတယ္ဗ်ာ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ တုိင္းရင္းသားအေရးက ေတာ္ေတာ္ေလးအေရးႀကီးေနၿပီဗ်ာ၊ တကယ္အရည္အခ်င္းမီၿပီးေတာ့ သေဘာထားျပည့္၀တဲ့ပုဂိဳၢလ္ဗ်ာ။ ေနာက္တခါ က်ေနာ္တို႔ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို ညီညီညြတ္ညြတ္နဲ႔၊ စည္းစည္းလုံးလုံးနဲ႔ ဦးေဆာင္ႏိုင္မယ့္ေခါင္းေဆာင္ေတာ့ ျဖစ္သင့္တယ္ဗ်ာ။ သာမန္ပုဂိဳၢလ္ကေတာ့ မရဘူးဗ်ာ။ အဲဒီဟာကို ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့အေနအထားမရွိပါဘူး။”
ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔မွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးက ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးသလဲ။
“တျခား၀န္ႀကီးဌာနလိုေပါ့ဗ်ာ။ ပိုေတာင္ အေရးႀကီးေသးတယ္ဗ်ာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္။ က်ေနာ္တို႔ တုိင္းရင္းသားေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းမွဳကိစၥေတြ၊ တိုင္းရင္းသားနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဒီမွာ အင္အားရွိတဲ့ ဗမာအမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ရင္းရင္းႏွီးႏွီး၊ ခင္ခင္မင္မင္နဲ႔ အတူလက္တြဲလုပ္ရမယ္ဗ်ာ။ အဓိက အဲဒါကို နားလည္ႏိုင္မယ့္ပုဂိဳၢလ္ျဖစ္ရမယ္၊ ေခါင္းေဆာင္က။”
တိုင္းရင္းသားေရးရာ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးခန္႔အပ္ဖို႔က ၿပီးခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္မွာ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၿပီးၿပီလား။
“လႊတ္ေတာ္က ဆုံးျဖတ္ထားၿပီးသား၊ သေဘာတူထားၿပီးသားဗ်။ ၀န္ႀကီးဌာနတခု ထပ္တိုးခ်ဲ႔မယ္၊ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနအတြက္။ ဒီ၀န္ႀကီးဌာနမရွိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာမွ ဆက္လုပ္လို႔မရဘူးဗ်။ ပီပီျပင္ျပင္လုပ္လို႔မရဘူး။ အရင္တုန္းက နတလ (နယ္စပ္ေဒသ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ စည္ပင္သာယာေရး ၀န္ႀကီးဌာန) ေအာက္မွာ တြဲလုပ္တယ္ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ ဘတ္ဂ်က္လည္းမရွိဘူး၊ ႐ုံးလည္းမရွိဘူးဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ အဲဒါအလုပ္မျဖစ္လို႔ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္ဗ်ာ။”
တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန ေပၚလာမယ္ဆိုရင္ အရင္ဆုံး ဘာလုပ္ေစခ်င္သလဲ။
“အဓိကကေတာ့ ပထမဆုံးကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲဗ်။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလိုခ်င္တယ္ဗ်ာ။ ေနာက္တခါ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔ကိစၥေပါ့ဗ်ာ။ ဖက္ဒရယ္ကိုလည္း အမ်ားလက္ခံႏိုင္တဲ့ ဖက္ဒရယ္၊ အဲဒါေလးေတြက အဓိကက်တာေပါ့ဗ်ာ၊ အဓိကကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲဗ်ာ။”
ဦးေစာေစး၀ါး ဘာေျပာစရာရွိပါေသးသလဲခင္ဗ်။
“က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္နားေထာင္ေနပါတယ္ဗ်ာ။ ဒီကိစၥကို ေတာ္ေတာ္အေရးတႀကီးထားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔က တိုင္းရင္းသားပါတီေတြဆိုေတာ့ အထူးပဲ စိတ္၀င္စားေနတယ္။ အရည္အခ်င္းမီတဲ့ပုဂိဳၢလ္ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမွန္တကယ္ပဲ ၀န္ႀကီးအရည္အခ်င္းရွိတဲ့ပုဂိဳၢလ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္းဆိုေတာ့ တိုင္းရင္းသားအားလုံးနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံေတာ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကိုလုပ္ရမယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာလည္း အဓိကက်မယ့္ပုဂိဳၢလ္ျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒီဌာနရွိမယ္ဆိုလည္း ၀မ္းသာတယ္။ ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာလည္း ပါတီစိတ္ဓာတ္မေမြးပဲနဲ႔ တကယ္အမွန္တကယ္ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ပုဂိဳၢလ္ကုိ ေရြးၾကဖို႔ က်ေနာ္ အဲဒါေျပာခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ။”
