နယ္ခ်ဲ႕ရန္ကို တြန္းလွန္ရာမွာ ထင္ရွားတဲ့ သမိုင္း၀င္ မင္းလွခံတပ္ဟာ ဧရာဝတီျမစ္ ကမ္းပါးၿပိဳက်တဲ႔ အႏၱရာယ္ႀကံဳေနရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။
ခံတပ္ႀကီးျပဳိမက်ေအာင္ ေ႐ွးေဟာင္း သုေတသနဦးစီးဌာနက ခံတပ္ရဲ႕ အေ႐ွ႕ဘက္နဲ႔ ေျမာက္ဘက္မ်က္ႏွာစာေတြကို ယက္မ၊ သစ္သားေဒါက္တိုင္၊ အုတ္ေဒါက္တိုင္ေတြနဲ႔ ထိန္းမတ္ေပးခဲ႔ေပမယ့္ ထိန္းသိမ္းေရးအပိုင္းမွာ အားနည္းေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔က ဆိုပါတယ္။
“ခံတပ္ႀကီး ၿပိဳက်ေအာင္ ဒုကၡ အေပးႏိုင္ဆံုး အႏၱရာယ္ကေတာ့ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ပို တိုက္စား လာတဲ႔ ဧရာဝတီျမစ္ေရပါ။ ကမ္းပါးက မတ္ေစာက္လာၿပီး ခံတပ္အေျခအထိ လိႈက္စားလာတာပါ” လို႔ ေဒသခံ ေဒါက္တာ ရဲထြန္းေဇာ္က ဆိုပါတယ္။
မင္းလွခံတပ္က်ဆံုးခဲ႔တဲ့ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ အဂၤလိပ္စစ္တပ္က ဗိုလ္မႉးႀကီး ဆန္ဖို႔ဒ္ ဦးေဆာင္တဲ႔ အဖြဲ႔က မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးခဲ႔လို႔ ခံတပ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္က နံရံ ပ်က္စီးခဲ႔ပါတယ္။
ခံတပ္ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္မွာ ေရထိန္းနံရံ အေသးတခု ရွိေပမယ့္ တစ္ကယ္တမ္းေရႀကီးခ်ိန္မွာ မတားႏိုင္ဘူးလို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
အဲဒီအတြက္ ေရတိုက္စားမႈေလ်ာ့က်ေစဖို႔ ထုထည္ႀကီးတဲ႔ ေရထိန္းကာတာေတြ ရွိဖို႔လိုသလို သဘာ၀အကာအကြယ္ျဖစ္တဲ႔ သစ္ပင္ႀကီးေတြလည္း ရွိဖို႔လိုတာပါ။
“က်ေနာ္တို႔ ကေလးေတြကို ဒီေနရာဟာ မင္းလွခံတပ္ဆိုတဲ့ ထုထည္ႀကီးမားလွတဲ့ ခံတပ္ႀကီး႐ွိခဲ့တဲ့ေနရာေပါ့လို႔ ၿပိဳပ်က္ေနတဲ႔ အုတ္ပံုေတြကို လက္ညိဳးထိုး မျပခ်င္ဘူး။ ေနာင္တ မရခ်င္ဘူး” လို႔လည္း ေဒါက္တာ ရဲထြန္းေဇာ္က ဆိုပါတယ္။
ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၆၀ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ႔ မင္းလွခံတပ္ဟာ အခုဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၆ ႏွစ္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
ဓာတ္ပံု-ရဲထြန္းေဇာ္
