လာမယ့္ ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္တက္ေရာက္မယ့္ ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံႀကီးကို ေခၚယူက်င္းပဖို႔ အစိုးရကျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း ၁၂၆ ဖြဲ႔ကေတာ့ တႏိုင္ငံလံုးလႊမ္းၿခံဳႏိုင္တဲ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးေဖာ္ေဆာင္ျခင္းမရွိေသးဘဲ အခုလို ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာဟာ ေကာင္းက်ိဳးထက္ဆိုးက်ိဳးကို ပိုျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ ျပန္ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒၚခင္ဥမၼာကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အားလံုးမပါဘဲ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖို႔ အစိုးရက ႀကိဳးပမ္းေနတာဟာ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးပိုျဖစ္မွာကို အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက အထူးစိုးရိမ္ပူပန္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနတာပါလဲ။
“အန္စီေအ စာခ်ဳပ္ထဲမွာပါတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြး သေဘာတူတဲ့ ဥပမာ ကခ်င္၊ မြန္၊ ကရင္နီလို လက္နက္ကိုင္အင္အားစုက ၀င္ေရာက္လက္မွတ္မထိုးေသးဘဲ ၈ ဖြဲ႔ကပဲ အရင္ထိုးသြားၿပီးေတာ့မွ အဲဒီ ၈ ဖြဲ႔ထဲပါတဲ့ အာစီအက္စ္အက္စ္လို အဖြဲ႔ကလည္း တိုက္ပြဲျပန္ျဖစ္ေနတယ္၊ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡကို ခ်ဳပ္ၿငိမ္းခ်င္တယ္ဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမွာ ပါ၀င္တဲ့ အင္အားစုေတြၾကားထဲမွာ ေက်ေက်လည္လည္နဲ႔ အဓိပၸာယ္ရွိတဲ့ အႏွစ္သာရရွိတဲ့ ေတြ႔ဆံုမႈေတြနဲ႔ ေက်ေက်လည္လည္သေဘာတူၿပီးေတာ့မွ အပစ္ရပ္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ဖို႔၊ သေဘာတူခ်က္ေပၚမွာလည္း တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈေတြရွိဖို႔လိုတယ္။ မဟုတ္ရင္ ညီညြတ္ေရးေတြ ပ်က္ျပားၿပီး တိုင္းရင္းသားအင္အားစု အခ်င္းခ်င္းၾကားထဲမွာလည္း တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္လာမယ္၊ ဆိုးက်ိဳးက တိုက္ပြဲေတြ ပိုျပင္းထန္လာမယ္။၊ စစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြ မ်ားမယ္။ မသၤကာမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ခံရသူေတြ မ်ားလာမယ္၊ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ မ်ားလာမယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳိးေဖာက္မႈေတြ ပိုမ်ားလာမယ္။ က်မတို႔ စိတ္ပူခ်က္က အဓိက အဲဒါေတြ ျဖစ္ပါတယ္။”
လာမယ့္ ဇန္န၀ါရီလ ၁၂ ရက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွာ ပါ၀င္တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးဖို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အစိုးရက ဖိတ္ေခၚကမ္းလွမ္းထားပါသလား။
“အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဖိတ္ထားတယ္လို႔ေတာ့ က်မတို႔အခုခ်ိန္ထိ မၾကားေသးပါဘူး၊ တာ၀န္ရွိသူေတြ အစိုးရဘက္ကေျပာတာေတြလည္း မၾကားမိေသးဘူး။”
ဆိုေတာ့ အဲဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ မပါဘူးဆိုရင္ ဘာေတြ အားနည္းခ်က္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္မလဲ။
“ျပည္သူလူထုရဲ႕အေျခအေနေတြကို ကိုယ္စားျပဳေဖာ္ျပေပးႏိုင္တဲ့ေနရာနည္းမယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ ဦးေဆာင္တဲ့သူေတြ ဆံုးျဖတ္သူေတြရဲ႕ လုပ္ဆာင္ခ်က္ေတြ မွန္ကန္ျခင္း မမွန္ကန္ျခင္း၊ ျပည္သူအတြက္ အက်ိဳးရွိျခင္းမရွိျခင္းေတြ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ပါ၀င္အားျဖည့္ေပးမယ့္ အင္အားစုေတြရဲ႕ အင္အားေတြ လုပ္အားေတြ နည္းသြားမယ္။ ၿပီးရင္ က်မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးမွာလည္း အားလံုးပူးေပါင္းပါ၀င္တယ္ဆိုတာကို မေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ဆံုးျဖတ္တဲ့သူေတြရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈကို ထိန္းညွိေပးသြားႏိုင္မယ့္ အင္အားစုေတြမပါ၀င္ေတာ့ ဆံုးျဖတ္သူေတြအခ်င္းခ်င္းၾကား ေျပာရင္းဆိုရင္းနဲ႔ အဆင္မေျပျဖစ္ ျပသနာေတြျဖစ္ရင္ သြားခ်င္တဲ့လမ္းေၾကာင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးမႈေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ဒါေၾကာင့္အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပါ၀င္မႈက အရမ္းလည္းအေရးႀကီးၿပီး ပါလည္း ပါ၀င္သင့္ပါတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ဒီလိုဘဲ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္သူေတြက အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းကို လမ္းဖြင့္ေပးၾကတယ္ေလ။ အဲလိုမ်ိဳး ဖြင့္ေပးတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ေတြ ဟာလည္း ပိုၿပီးေတာ့ တည္တံ့ခိုင္ျမဲတယ္။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈေတြနဲ႔ ပိုၿပီးမွ အားေကာင္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလာမယ့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံမွာေရာ ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္သြားမယ့္ျဖစ္စဥ္ေတြမွာပါ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပါ၀င္ဖို႔ေတာင္းဆိုတယ္။ လမ္းမဖြင့္ေပးဘူးဆိုရင္လည္း လမ္းဖြင့္ေပးဖို႔ အတြက္ တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္မႈေတြ ဆက္လုပ္သြားမယ္။”
အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မလုပ္ေသးဘဲ အခ်ိန္ေရႊ႔ဆိုင္းထားဖို႔လည္း အၾကံျပဳထားပါတယ္ ။ ဘယ္အခ်ိန္ထိ ေရႊ႔ဆိုင္းထားသင့္ပါသလဲ ။
“ဘယ္ႏွလဘယ္ႏွႏွစ္မွ လုပ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ တရားေသကာလအပိုင္းအျခားကို မေတာင္းဆို ပါဘူး။ ဘယ္ေန႔ ဘယ္ရက္မွာ လုပ္ရမယ္လို႔ တရားေသသတ္ မွတ္တာဟာ အတင္းႀကီး ဖိအားေပးတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ က်မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္က ႏွစ္ ၆၀ ရွိသြားၿပီ။ ႏွစ္ ၆၀ တြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးေစတနာမမွန္ရင္ မေျဖရွင္းႏိုင္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ အာဏာကိုကိုင္ထားတဲ့ အစိုးရရယ္ တပ္မေတာ္ရယ္က ႏိုင္ငံေရးေစတနာမွန္ဖို႔ လိုတယ္။ အဲဒီႏိုင္ငံေရး ေစတနာနဲ႔သာ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ တပတ္အတြင္းေရာ တလအတြင္းေရာ၊ ၂ လအတြင္းေရာ အမ်ားႀကီး ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္နဲ႔ အားလံုး စိတ္ခ်ယံုၾကည္တဲ့ ျဖစ္စဥ္တခုကို က်မတို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားႏိုင္မယ္။ အန္စီေအစာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္ေတြကို သေဘာတူ ထားတဲ့ မြန္၊ ကခ်င္၊ ကရင္နီ အစရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ အင္အားစုေတြနဲ႔ပါ ေသေသခ်ာခ်ာ ေက်ေက်လည္လည္ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာၿပီးေတာ့ အားလံုး လက္မွတ္ထိုးတဲ့ဟာကို အရင္လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အဆင့္ေတြကို တက္လွမ္းတာဟာ ပိုၿပီးေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ ခိုင္ျမဲမယ္၊ ေနာက္ျပန္လွည့္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းနည္းမယ္။ လမ္းေၾကာင္းပိုမွန္မယ္ အဲဒါကို ေျပာခ်င္တာပါ။
လက္ရွိသမၼတဦးသိန္းစိန္ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြထက္ အန္အယ္လ္ဒီ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ပိုၿပီးေကာင္းလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါသလား။
“အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရလက္ထက္က်ရင္ ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔ က်မတို႔ဘက္က တရားေသ တစ္ထစ္ခ်မထားထားပါဘူး။ ဘယ္အစိုးရပဲ ျဖစ္ျဖစ္ က်မတို႔ႏုိင္ငံရဲ႕ စစ္မွန္ေသာ အေျပာင္းအလဲသည္ တိုင္းရင္းသားတန္းတူေရး၊ စစ္မွန္တဲ့ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္တယ္၊ တိုင္းရင္းသားတန္းတူေရးကို ႏိုင္ငံေရးေစတနာမွန္မွန္နဲ႔ တန္းတူရည္တူရွိမႈကို တန္ဖိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ျပႆ နာကို တကယ္အေျဖရွာႏိုင္တဲ့ အစိုးရျဖစ္မွာပါ။ အန္အယ္လ္ဒီကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း အႏိုင္ရထားေတာ့ တိုင္းရင္းသားျပည္သူေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မ်ားမ်ားရထားတာလို႔ ျမင္ပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ပိုမိုေကာင္းမြန္လာေအာင္ ေနာက္တက္လာမယ့္အစိုးရသစ္ကို ဘာေတြအၾကံျပဳခ်င္ပါသလဲ
“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ပိုေကာင္းလာဖို႔အတြက္ ေနာက္လာမယ့္အစိုးရဟာ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ အသံ၊ အႀကံဉာဏ္ေတြကို ရယူဖို႔အတြက္ က်မတို႔ အၾကံျပဳခ်င္တယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡကို ခံစားေနရတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြနဲ႔ ဆႏၵေတြ၊ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တဲ့သေဘာထားေတြ ေကာက္ယူႏိုင္ဖို႔အေရးႀကီးတယ္။ ပဋိပကၡေဒသရွိ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အန္စီေအကို သေဘာတူၿပီးမွ လက္မွတ္မထိုးေသးတဲ့ အင္အားစုေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကို လာမယ့္ အစိုးရဟာ အျမန္ဆံုးေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရယူဖို႔ အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။”
ျမန္မာႏိုင္ငံက အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ လာမယ့္အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ဘာေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္သလဲ။
“ဒီမိုကေရစီအစိုးရတရပ္ လူထုေရြးခ်ယ္တဲ့အစိုးရတရပ္ဆိုရင္ အရပ္ဘက္လူထုအဖြဲ႔အစည္း ေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကို ပိုၿပီးေတာ့မွျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္မယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြ လြတ္လပ္စြာဆႏၵျပဳခြင့္ေတြရမယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အရင္အစိုးရလိုေရာ အခုအစိုးရလိုေရာ လြတ္လပ္စြာေျပာတာနဲ႔ ဖမ္း၊ လြတ္လပ္စြာဆႏၵျပဖို႔ ႀကိဳးစားတာနဲ႔တင္ ေထာင္ခ် အဲဒါမ်ိဳးေတြ မၾကံဳဖို႔ က်မတို႔ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံထားရတဲ့ ထိန္းသိမ္းခံ ထားရတဲ့လူေတြ အခုအစိုးရ လက္ထက္မွာ မလြတ္ေျမာက္ေသးရင္ လာမယ့္အစိုးရ လက္ထက္မွာ လႊတ္ေပးမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အရင္က နယ္စပ္ကေနၿပီး ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ ဒီမိုကေရ စီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္မွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့ လႈပ္ရွားခဲ့တဲ့သူေတြ အဖြဲအစည္းေတြဟာ နယ္စပ္မွာလည္းရွိေနေသးတယ္။ သူတို႔ေတြ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကိုယ္ျပန္ၿပီး ကိုယ့္စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈေတြကို အျပည့္အ၀အင္တိုက္အားတိုက္ ၀င္ၿပီးေတာ့ ပါ၀င္ခြင့္ေပးႏိုင္ဖို႔ကိုလည္း လာမယ့္အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရအေနနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ လမ္းဖြင့္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
