လာမယ့္္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျပာင္းအလဲကို ဖန္တီးႏိုင္မယ့္ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပမယ့္ေန႔ပါ။
ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ကို အေရာက္လွမ္းဖို႔ ျပည္သူေတြကို ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ကုိယ္တိုင္ေခါင္းေခါက္ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ဖို႔ ျပည္သူေတြမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အျပည့္အ၀အရွိဆံုးေန႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏို္င္ငံေရးမွာ အမ်ားျပည္သူကိုယ္တိုင္ ပါ၀င္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္တာကိုေခၚတာပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံလံုးက ျပည္သူေတြဟာ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တဲ့ဆႏၵေတြကို သူတို႔ကုိယ္စား ေျပာေပးႏိုင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ မဲေပးေရြးခ်ယ္ၾကရတယ္။ အဲ့ဒီလိုေရြးခ်ယ္တဲ့ပြဲကို အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ေခၚပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကို ၅ ႏွစ္ ၁ ႀကိမ္ က်င္းပေလ့ရွိတယ္။ မၾကာခင္မွာ က်င္းပေတာ့မယ့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲဟာဆိုရင္ ၂၀၁၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ေရြးေကာက္ပြဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြ ျဖစ္ဖို႔ အမွန္တကယ္လိုလားရင္ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္မဲထည့္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။
မိမိတဦးတည္းရဲ႕ မဲတျပားေၾကာင့္ ဘယ္လိုအေျပာင္းအလဲမွ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္ရင္ အမွားႀကီးမွားပါလိမ့္မယ္။ တဦးထဲေၾကာင့္ ဘာမွမျဖစ္ေပမယ့္ အဲ့ဒီလိုတဦးခ်င္းစီမဲေတြ ေပါင္းစပ္လိုက္ရင္ျဖင့္ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အင္အားႀကီးလာႏိုင္မွာပဲျဖစ္ပါတယ္။
မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့လူေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ေတြထဲကို ေရာက္ရွိသြားမွာျဖစ္ၿပီး ျပည္သူေတြ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့၊ သင့္ေတာ္တဲ့ဥပေဒေတြကို လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ ေရးဆြဲၾကမယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္နဲ႔ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး တည့္မတ္တာေတြ လုပ္ေပးၾကမွာပါ။ အဲဒီလိုျပည္သူေတြကို အမွန္တကယ္ကုိယ္စားျပဳႏိုင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ေတြအတြင္း ေရာက္ရွိသြားႏိုင္ဖို႔ ျပည္သူျပည္သားအားလံုးမွာ တာ၀န္ရွိေနပါတယ္။
မဲေပးတဲ့အခါမွာ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ဟာမဲေပးခြင့္ရွိသူလားဆိုတာ ေသခ်ာသိထားဖို႔က အေရးႀကီးလွပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ့္ ႏို၀င္ဘာလ ၈ရက္ေန႔မွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူျဖစ္မယ္။ မဲေပးရမယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမက မဲဆႏၵရွင္စာရင္းမွာ ကုိယ့္အမည္ပါမယ္။ အဲ့ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ မဲေပးခြင့္ရွိေနၿပီလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယူဆထားၿပီး မဲ႐ုံကို မဲသြားေပးဖို႔သာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားပါေတာ့။
တကယ္လို႔ ဆႏၵမဲေပးရမယ့္သူဟာ မဲေမးရမယ့္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔မွာ မဲဆႏၵနယ္ရဲ႕ ျပင္ပကိုေရာက္ေနမယ္၊ အခ်ဳပ္ခန္းမွာ အခ်ဳပ္က်ေနမယ္၊ ေဆး႐ုံတက္ေဆးကုသမႈခံေနရမယ္၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ျပင္ပကို တရား၀င္ေရာက္ရွိေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ႀကိဳတင္မဲေပးခြင့္ရၾကမွာပါ။
တျခားဘာအေၾကာင္းတစံုတရာမွ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ပံုမွန္အတိုင္းမဲေပးၾကရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပည္သူေတြ မဲထည့္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အဆင့္ေတြကေတာ့ သိပ္မခက္ေလာက္ပါဘူး။ မဲေပးမယ့္သူေတြအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္ရက္ပိုင္းမွာ မဲဆႏၵရွင္သက္ေသခံ လက္မွတ္ေတြ ကို ေကာ္မရွင္က ထုတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ့္ေန႔မွာကေတာ့ မဲ႐ုံကို မျဖစ္မေနသြားျဖစ္ဖို႔သာ အဓိကပါပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ေန႔မွာ မဲ႐ုံေတြဟာ မနက္ ၆ နာရီကေန ညေန ၄ နာရီအထိ ဖြင့္ထားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္အေတာအတြင္းမွာ သြားေရာက္ မဲေပးၾကရမွာပါ။ မဲေပးမယ့္သူေတြအေနနဲ႔ မဲ႐ုံကိုေရာက္ရင္ ပထမဆံုးလုပ္ရမွာက မဲဆႏၵရွင္ သက္ေသခံလက္မွတ္ကိုျပၿပီး မဲစာရင္းစာရြက္မွာ မိမိလာေရာက္မဲေပးတဲ့အေၾကာင္း လက္မွတ္ထိုး ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုထိုးၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ ဆႏၵမဲလက္မွတ္ ထုတ္ေပးတဲ့သူထံ သြားၿပီး မဲေတြသြားထုတ္ရမယ္။ ထုတ္လာတဲ့မဲလက္မွတ္ေတြမွာ မဲ႐ုံမႉးလက္မွတ္ပါ၊ မပါကိုလည္း ဂရုစိုက္ခဲ့ပါၾကပါဦး။ မဲ႐ုံမႉးလက္မွတ္မပါရင္ ပယ္မဲ ျဖစ္သြားႏိုင္လို႔ပါ။
ဆႏၵမဲလက္မွတ္ေတြကိုယ့္ရဲ႕ လက္တြင္းေရာက္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ လ်ွိဳ႕၀ွက္မဲေပးခန္းေတြထဲကို ၀င္ၿပီး ကိုယ္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ကို မဲေပးလို႔ ရပါၿပီ။ မဲေပးတဲ့အခါမွာ မိမိ မဲေပးလိုသူရဲ႕ နံေဘးက အကြက္ေလးထဲမွာ တံဆိပ္တံုး ထုခဲ့ရမွာပါ။ ရိုက္လိုက္လို႔ တံဆိပ္တံုးက ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားပါေစ…ပယ္မဲမျဖစ္ပါဘူး။ တံဆိပ္တံုးဟာ ကိုယ္ေပးမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ အကြက္ကို ေက်ာ္ၿပီး တဖက္ကိုယ္စားလွယ္အကြက္ထဲ နည္းနည္းစြန္းသြားရင္ေတာင္ ပဲမယ္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ အကြက္အမ်ားဆံုး အေက်ာ္ခံရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ဘက္ကေန မဲေရတြက္သြားမွာ ျဖစ္လို႔ပါ။ ဆႏၵျပဳတဲ့ တံဆိပ္တံုးထုတာကိုေတာ့ ဂရုတစိုက္ထုဖို႔ လိုပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာေရာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာပါ အခုလို တံဆိပ္တံုးနဲ႔ မဲဆႏၵေပးရတာမ်ိဳး မၾကံဳေတြ႔ခဲ့ဖူးတာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕နဲ႔ အလွမ္းေ၀းတဲ့ ေက်းရြာေတြနယ္ေတြမွာ တံဆိပ္တံုးနဲ႔ စိမ္းတဲ့အေျခအေနေတြ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲပညာေပး လုပ္ေနတ့ဲ အဖြဲ႔ေတြကေတာ့ တံဆိပ္တံုးထုတတ္ဖို႔ကို အဓိကထား လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ တံဆိပ္တံုးနဲ႔ မဲေပးတာေရာ၊ ေဘာပင္နဲ႔႔မဲေပးတာေရာ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ ျပန္လည္စိစစ္သင့္ပါတယ္။
မဲေပးတဲ့အခါမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အတြက္ တေစာင္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အတြက္ တေစာင္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အတြက္တေစာင္ စုစုေပါင္း ၃ ေစာင္မဲေပးၾက ရမွာပါ။ တကယ္လို႔ မဲေပးသူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိတဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတခုခုမွာ ပါ၀င္ေနရင္ေတာ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု အခြင့္အေရးေတြရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေရးရာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အတြက္ မဲတေစာင္ထပ္ေပးၾကရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ မဲ႐ုံကိုလာၿပီး မဲေပးသူတစ္ဦးဟာ အနည္းဆံုးမဲလက္မွတ္ ၃ ေစာင္ကို ဆႏၵျပဳၾကရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
မိမိရဲ႕ဆႏၵမဲကို ပယ္မဲျဖစ္ မသြားေစဖို႔ ဂရုစိုက္ရဦးမယ့္အခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က အတည္ျပဳထားတဲ့ အမွတ္အသားမပါတဲ့ မဲလက္မွတ္၊ မဲ႐ုံမႉးလက္မွတ္ မပါတ့ဲဆႏၵမဲ၊ တာ၀န္ခံထုတ္ေပးသူရဲ႕ အမည္နဲ႔ လက္မွတ္မပါတဲ့ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲလက္မွတ္၊ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတဦး ထက္ပိုၿပီး ဆႏၵျပဳထားတဲ့ မဲလက္မွတ္၊ ကိုယ္စားလွယ္တဦးတေယာက္ကိုမွ ဆႏၵျပဳထားျခင္းမရွိတဲ့ မဲလက္မွတ္၊ တံဆိပ္တံုးႏွိပ္ၿပီး ဆႏၵျပဳမႈမေသခ်ာမထင္ရွားတဲ့မဲဆႏၵလက္မွတ္၊ ဆႏၵမဲလက္မွတ္အတုျဖစ္တယ္လို႔ မဲ႐ုံမႉးက ဆံုးျဖတ္တဲ့ ဆႏၵမဲလက္မွတ္၊ မဲေပးသူကုိ သိရွိႏိုင္ေအာင္ အမွတ္အသားျပဳလုပ္ထားတဲ့ မဲလက္မွတ္၊ ဆုတ္ျဖဲထားတဲ့ မဲလက္မွတ္၊ ေကာ္မရွင္က ပယ္မဲအျဖစ္ သတ္မွတ္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ မဲလက္မွတ္ အစရွိတဲ့မဲလက္မွတ္ပံုစံေတြဟာ ပယ္မဲေတြပါ။
မဲဆႏၵရွင္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႕မဲေပးမယ့္ကိုယ္စားလွယ္ကို ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာ အမ်ိဳးသား၊အမ်ိဳးသမီး၊ အသက္ႀကီးငယ္ခြဲျခားျခင္း မရွိဘဲ ကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕အရည္အခ်င္း၊ အေတြ႔အၾကံဳရွိမႈေတြေပၚအေျခခံၿပီး ေရြးခ်ယ္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ဟာ ကိုယ့္အတြက္၊ ကိုယ့္ရပ္ရြာအတြက္ ဘယ္လို အက်ိဳးျပဳမလဲ၊ ၿပီးေတာ့ သူကိုယ္စားျပဳၿပီး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ပါတီအေျခအေန အစရွိတဲ့ အေျခအေနေတြအားလံုးကို အေသးစိတ္ျခံဳငံုေလ့လာၿပီးမွ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ မဲဆြယ္စဥ္ ကာလတိုကေလးအတြင္း ေရတိုေထာက္ပံ့ေပးတာေလးေတြနဲ႔တင္ ေက်နပ္ၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳး မျဖစ္ဖို႔က အရမ္းအေရးႀကီးလွပါတယ္။
မဲေပးေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာ တဒဂၤစိတ္ခံစားမႈနဲ႔ မဲေပးမႈမ်ိဴး မျဖစ္ေစဖို႔ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြ ရင့္က်က္ေနဖို႔လည္း လိုအပ္ပါေသးတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူ အမ်ားစုဟာ စိတ္ဆႏၵတခုတည္းေပၚမွာ အေျခခံၿပီး မဲေပးတတ္ၾကပါတယ္။ စိတ္ခံစားမႈဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ေဒါသ (အျမင္မၾကည္လင္ျခင္း)၊ အေၾကာက္တရား၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ အထင္ႀကီးေလးစားစိတ္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဥပမာ အေနနဲ႔ အထင္ႀကီးေလးစားစိတ္ကိုေျပာရမယ္ဆိုရင္ ပါတီတခုဟာ ကိုယ္ေနတဲ့ရပ္ကြက္ကို မဲဆြယ္စဥ္ကာလအတြင္းမွာ လမ္းခင္းတာ၊ မီးလင္းေအာင္လုပ္ေပးတာ အစရွိတာေတြ လုပ္ေပးလို႔ အထင္ႀကီးၿပီး မဲထည့္တာမ်ိဳးကို ဆိုလိုတာပါ။ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးကာလအတြင္းမွာက ဒီလို မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈေတြကေတာ့ ရွိေနမွာပါပဲ။ ဒီလို စည္း႐ုံးမႈေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြ အေရြးမွားခဲ့တဲ့ ဥပမာေတြကလည္း ေရွ႕မွာမ်ားလွပါၿပီ။
ျပည္သူေတြ မဲေပးေပမယ့္လည္း အေရြးမွားခဲ့ရင္ေတာ့ျဖစ္ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား ေုပာင္းလဲလာမွာ မဟုတ္လို႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သတိႀကီးႀကီးလက္ကိုင္ထားၿပီး ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။
အမွန္တကယ္ အေျပာင္းအလဲကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ဆႏၵမဲေပးၿပီးရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံသား တာ၀န္တစိတ္တပိုင္းေက်သြားပါၿပီ။ ႏိုင္ငံသားတာ၀န္ အျပည့္အ၀ေက်ခ်င္ရင္ေတာ့ ကိုယ္ေပးလိုက္တဲ့မဲေတြ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေရတြက္ခံရရဲ႕လားဆိုတာကို ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါေသးတယ္။ မဲဆႏၵရွင္တိုင္းဟာ ဆႏၵမဲေတြေရတြက္မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ တရား၀င္ အခြင့္အေရးရွိပါတယ္။
ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔မွာ မဲေပးတဲ့အျပင္ ဒီလို မဲေရတြက္တာကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ျဖင့္ အမွန္တကယ္ကို ႏိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ႕ တာ၀န္ေက်ပြန္ၿပီလို႔ မိမိကုိယ္ကို သတ္မွတ္လိုက္ပါေတာ့။
ေအးမြန္ရာျပည့္
