ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအပိုင္ ကိုကိုးကၽြန္းမဲဆႏၵနယ္ေျမမွာ လက္ရွိအာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ၾကံံ့ခုိင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြသာ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ရေနၿပီး က်န္ပါတီေတြ သြားေရာက္မဲဆြယ္ခြင့္ မရေသးဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ေလေၾကာင္းလိုင္း၊ ခရီးသည္တင္သေဘၤာလိုင္းမရွိိတဲ့အဲဒီေဒသကို ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေရတပ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (အၿငိမ္းစား) သူရ ဦးသက္ေဆြ ကေတာ့ ေလယာဥ္နဲ႔ သြားေရာက္ၿပီး မဲဆြယ္စည္းရုံးသြားခဲ့တယ္လို႔ သူရဦးသက္ေဆြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္အေရြးခံမယ့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦး၀င္းမင္းက ေျပာပါတယ္။
ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး မဲဆြယ္စည္းရုံးဖို႔ အခ်ိန္ ၂၅ ရက္သာ က်န္ေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာအထိ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ သြားလာႏိုင္ဖို႔ အခက္အခဲျဖစ္မႈဟာ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔သူက ေျပာပါတယ္။
အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦး၀င္းမင္းကို တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ကိုကုိးကၽြန္းၿမဳိ႔နယ္ မဲဆႏၵနယ္မွာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ သြားေရာက္မဲဆြယ္ခြင့္မရေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး အေျခအေနကို ေျပာျပပါ။
“ေနာက္ဆုံးအေျခအေနက ၁ ရက္ေန႔က တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႔က ျပန္ၾကားတာက တားဆီးပိတ္ပင္ ထားတာ မရွိပါဘူး။ လြတ္လပ္စြာ အဆင္ေျပရာနဲ႔ သြားလာႏိုင္တယ္လို႔ေျပာတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ သေဘၤာငွားထားပါတယ္။ သေဘၤာငွားၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၉ ရက္ေန႔မွာ တင္တဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႔က တိုင္းအစိုးရကေန အေၾကာင္းျပန္တယ္။ ဌာနွဆိုင္ရာစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ဥပေဒနဲ႔အညီဆုိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က သက္ဆိုင္ရာ ေရေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရးဌာနေတြကို က်ေနာ္တို႔က ဒီကေန႔ စာတင္ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔က သြားေရာက္ဖို႔အတြက္က အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။”
ကို၀င္းမင္းတို႔တေတြ ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ သြားမယ္ဆိုၿပီး ကနဦးပိုင္းတုန္းက က်ေနာ္တို႔ ၾကားထားတာက မျဖစ္ေသးဘူးေပါ့။
“ဟုတ္တယ္ေလ။ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ သြားဖို႔ကို အစိုးရကို စာတင္လိုက္တယ္ေလ။ စာတင္ေတာ့ သူက ၉ ရက္ေန႔က အေၾကာင္းျပန္တာက ‘သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြရဲ႕ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔အညီ လိုက္နာမည္ဆိုပါက တုိင္းအစိုးရအေနျဖင့္ ကန္႔ကြက္ရန္ မရွိ’ဆိုတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔မွာက အခက္အခဲျဖစ္တယ္ခင္ဗ်။ ကိုကိုးကၽြန္းေဒသဆိုတာ ပင္လယ္ျပင္ကို ျဖတ္သန္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပင္လယ္ျပင္ကို ျဖတ္သန္းရမွာဆိုတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က ပင္လယ္ကမ္းရိုးတမ္းကို ျဖတ္သန္းႏိုင္တဲ့ ခရီးသည္တင္ စက္ေလွသေဘၤာက ဗမာျပည္မွာ ပုဂလိကပိုင္ထဲမွာ မရွိပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔က ပင္လယ္ကမ္းရိုးတမ္းသြား ကုန္တင္ စက္ေလွေတြကို ငွားရမ္းၿပီးသြားရမွာျဖစ္သည့္အတြက္ ကုန္တင္စက္ေလွကို က်ေနာ္္တို႔က ငွားရမ္းသြားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဌာနဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းလုပ္ထုံးဥပေဒမွာ ကုန္တင္စက္ေလွက လူတင္ခြင့္မရွိပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကုန္တင္စက္ေလွကို လူတင္ခြင့္ရဖို႔ သက္ဆိုင္ရာ ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးညိႇႏိႈင္းမႈ ဦးစီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သြားလို႔ရမွာပါ။”
ဒီအေျခအေနဆိုရင္ (လြတ္ေျမာက္ေအာင္) ဒီျဖစ္စဥ္ကို ဘယ္လိုဆက္သြားမလဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲကလည္း တျဖည္းျဖည္းနီးလာေနၿပီဆိုေတာ့ေလ။
“ဟုတ္တယ္၊ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔က ေျပာတာေလ။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ တရားမွ်တမွဳျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ က်င္းပတယ္။ လက္ရွိအစိုးရအဖြဲ႔မွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဒီဟာ မဲဆႏၵနယ္တနယ္လို႔သတ္မွတ္ထားလို႔ရွိရင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ပါတီသည္ တန္းတူညီမွ် မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ရေအာင္ အစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ ေကာ္မရွင္က ေဆာင္ရြက္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။”
ကိုကိုးကြ်န္းမဲဆႏၵနယ္မွာ ကို၀င္းမင္းတို႔နဲ႔ ျပိဳင္ဘက္ ၿပိဳင္ဘက္ပါတီေတြက ပုဂိဳၢလ္ေတြကေရာ မဲဆြယ္ေနၾကၿပီလား။
“ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္တို႔အဓိကျပိဳင္ဘက္ ယူအက္စ္ဒီပီ (ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ဖြ႔ံၿဖဳိးေရးပါတီ) က ၈ ရက္၊ ၉ လ၊ ၂၀၁၅ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးကာလ မတိုင္ခင္ကတည္းက ဦးတင္၀င္းနဲ႔ ကိုေအာင္ႏိုင္က ကိုကိုးကၽြန္းၿမိဳ႔နယ္ကို ေရာက္ရွိေနပါတယ္။ ၂၂ ရက္၊ ၉ လ၊ ၂၀၁၅ ရက္ေန႔က ေရတပ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (အၿငိမ္းစား) သူရဦးသက္ေဆြက ရန္ကုန္ကေန ေလယာဥ္နဲ႔ လိုက္ပါခြင့္ရၿပီး မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ၿပီး ၁၀ ရက္၊ ၆ လ၊ ၂၀၁၅ ေလယာဥ္နဲ႔ ကိုကိုးကၽြန္းကေန ရန္ကုန္ကို ျပန္လာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဓိကၿပိဳင္ဘက္ပါတီ ၂ ခုမွာ က်ေနာ္္တို႔အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ယေန႔အခ်ိန္ထိ သြားေရာက္ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ကို အစိုးရအဖြဲ႔အေနနဲ႔ နည္းမ်ဳိးစုံနဲ႔ ဟန္႔တားထားျခင္းကို က်ေနာ္တို႔ ခံရပါတယ္။ ယူအက္စ္ဒီပီပါတီ ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ သြားလာၿပီးေတာ့ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ကို ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရေနတာဟာ တရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ဖို႔ကို ေႏွာင့္ယွက္ေနသလိုပါပဲ။”
ဒီခရီးစဥ္အတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက ႀကိဳးစားမႈအျပင္ ပါတီလိုင္းအေနနဲ႔၊ ဗဟို ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရးေကာ္မတီအေနနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ သြားေရာက္ခြင့္ ရေအာင္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ဘယ္လုိဆက္စပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကသလဲ။
“ဗဟိုေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရးကေနၿပီးေတာ့ ဘဘဦးတင္ဦးဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ၉ ရက္၊ ၉ လက သြားခြင့္ရဖို႔အတြက္ တႀကိမ္စာတင္ပါတယ္။ ေနာက္တခါ ၂၂ ရက္ေန႔က တႀကိမ္စာတင္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔ကို အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ေနာက္တခါ ၅ ရက္ ၁၀ လက တႀကိမ္ စာတင္ပါတယ္။ ၁ ရက္ ၁၀ လက တႀကိမ္ စာတင္ပါတယ္။ ၉ ရက္ ၁၀ လမွာ တႀကိမ္ စာတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္စာတင္ၿပီးေတာ့ ဗဟုိေအာင္ႏိုင္ေရးကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ သက္ဆိုင္ရာေကာ္မရွင္ကို သြားခြင့္ျပဳဖို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ က်ေနာ္တို႔ အကူအညီေတာင္းခံပါတယ္။ ကိုကိုးကၽြန္းေဒသဆိုတာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ ခြင့္ျပဳမိန္႔ရမွ သြားလို႔ရတဲ့ ေဒသတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သြားခြင့္ျပဳဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ စာတင္ပါတယ္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအရ ခရီးသည္တင္လိုင္း သေဘၤာ၊ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္မရွိပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို ကူညီေပးဖို႔ စာတင္ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႔ကို ယေန႔ခ်ိန္ထိ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမရွိပါဘူး။”
၁၉၉၀ ျပည့္ပါတီစုံဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးလွသန္းဟာ အခုလိုပုံစံမ်ဳိးပဲ ၾကဳံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီတုန္းက ၿပိဳင္ဘက္က တိုင္းရင္းစည္းလုံးညီညြတ္ေရးပါတီေပ့ါ။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ခဲ့တယ္။ အခု ၂၅ ႏွစ္ အၾကာမွာ ျပန္လည္ ၿပိဳင္မယ့္သူတဦးအေနနဲ႔ ကို၀င္းမင္းကေရာ ဘယ္ေလာက္ယုံၾကည္မႈ ရွိသလဲ။ ကို၀င္းမင္းရဲ႕ မဲဆႏၵရွင္ေတြနဲ႔ ေလလိႈင္းကေန ထိေတြ႔မႈရွိလား။
“ဟုတ္ကဲ့ပါ က်ေနာ္ကေတာ့ ကိုကိုးကြ်န္းေဒသက မဲဆႏၵရွင္ေတြကို တယ္လီဖုန္းေလလိႈင္းနဲ႔ပဲ အားေပးေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။ သူတို႔ကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို လာဖို႔အတြက္ ဖိတ္ေခၚေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔အေနနဲ႔က အေၾကာက္တရားနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ခံေနရတဲ့အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးကို သူတို႔ ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရပါတယ္။ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ အေၾကာက္တရားေတြရွိေနတဲ့အတြက္ သူတို႔ ဒီဘ၀ေတြကို ခံစားေနရတယ္။ အဲဒီဘ၀ေတြကို လြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို သူတို႔ေဒသကို လာဖို႔အတြက္ သူတို႔က ဖိတ္ေခၚေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း အတတ္ႏိုင္ဆုံး ႀကိဳးစားၿပီး ေရာက္ေအာင္သြားမွာပါ။”
အခုေနာက္ဆုံး အကိုတို႔သြားခြင့္၊ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ရဖို႔ လတ္တေလာမွာ ဘာေဆာင္ရြက္မလဲ။
“က်ေနာ္တို႔က လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ သေဘၤာငွားထားပါတယ္။ တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႔က သင့္ေတာ္ရာ အစီအစဥ္နဲ႔ သြားႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့ သေဘၤာငွားတယ္။ ဒီသေဘၤာထြက္ခြင့္ကို က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းမွာပါ။ ဒီသေဘၤာကို ဘာေၾကာင့္ထြက္ခြင့္မေပးသလဲဆိုတာကို သက္ဆိုင္ရာဌာနကို လည္း ေမးမွာပါ သေဘၤာထြက္ခြင့္မေပးရင္။ အရင္အရင္တုန္းကလည္း ဒီလိုပဲ ဂ်ီအီးတပ္ကေန ငွားၿပီးေတာ့ သြားတဲ့သေဘၤာေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီေပၚမွာလည္း ခရီးသည္ေတြ သူတို႔ လိုက္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒါဆိုင္ရင္ ဌာနဆိုင္ရာ ဥပေဒလုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ ဒီအစိုးရအဖြဲ႔က အရင္ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာကို က်ေနာ္တို႔က ေထာက္ျပမွာပါ။”
ကို၀င္းမင္းတို႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အမတ္ေလာင္းေတြ မဲဆြယ္စည္းရုံးခ်ိန္အရဆို သြားခြင့္မရတာ ေတာ္ေတာ္ၾကာခဲ့ၿပီပဲ။
“က်ေနာ္တို႔ တလေက်ာ္ေလာက္ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ နစ္နာသြားပါၿပီ။ ဒီဟာသည္ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္ျခင္းမျဖစ္ျခင္းေပၚမွာ ျပည္သူေတြ သုံးသပ္လို႔ရပါတယ္။”
အန္အယ္လ္ဒီအမတ္ေလာင္းေတြမွာ ကို၀င္းမင္းက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အတြက္၊ က်န္သူေတြက ဘယ္သူေတြ ဘယ္ေနရာအတြက္ ၀င္ေရြးၾကမွာလဲ။
“က်ေနာ္တို႔ပါတီက ၄ ေယာက္ေပါ့ေနာ္။ တိုင္ေဒသ ၁၊ ၂ က ၂ ေယာက္ပါ။ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္က ၁ ေယာက္ပါ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ၁ ေယာက္ပါ။ က်ေနာ္တို႔က ၄ ေယာက္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မွာပါ။”
တေယာက္မွ မသြားရေသးဘူးေပါ့။
“ဟုတ္တယ္။ ကိုကိုးကၽြန္းၿမိဳ႔နယ္မွာ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က ၄ ပါတီ။ တသီးပုဂၢလ ၁ ဦးပါ။ တုိင္းေဒသႀကီးမွာဆိုရင္ ၃ ပါတီရွိပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီး ၁ မွာ ဆိုရင္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ ပါတီသစ္က ၁ ဦး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ပါတယ္။ မည္သည့္ပါတီမွ သြားေရာက္ မဲဆြယ္စည္းရုံးခြင့္ မရေသးပါဘူး။ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ လြဲၿပီးေပါ့ေနာ္။”
