ျမန္မာျပည္ကို ေရာက္ေနတဲ့ အိနၵိယ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး အက္အမ္ ကရစ္႐ွနာနဲ့ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြ မေန့တုန္းက ေဆြးေနြးတဲ့အခါမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၁၁၀ ကုန္က်ခံတည္ေဆာက္မယ့္ ကုလားတန္စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို့ ကိစၥလည္း ပါ၀င္တယ္လုိ့ အိနၵိယကလာတဲ့ သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။
ရခုိင္သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ့ေတြကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာ အိနၵိယအစိုးရက အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ကုလားတန္ စီမံကိန္းဟာ ေဒသခံေတြ အတြက္ ေကာင္းက်ဳိးထက္ ဆိုးက်ဳိးေတြပဲ ျဖစ္မယ္လုို့ ဆုိၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အစိုးရနွစ္ရပ္အတြက္ေတာ့ တူညီတဲ့ အက်ဳိးစီးပြားတရပ္ေတာ့ ႐ွိပံုရပါတယ္။
ရခုိင္ျမစ္ေခ်ာင္းကြန္ရက္ရဲ့ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာ ကိုထြန္းေဇာ္က အခုလို ေျပာပါတယ္။
“အိနၵိယအတြက္ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါသလဲဆုိရင္ ဒီစီမံကိန္းနဲ့ ဆက္နြယ္ျပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္က်န္ေနေသးတဲ့ ဂတ္စ္တြင္းေတြ ေရနံတြင္းေတြကုိ သူတုိ့ ထပ္မံျပီးေတာ့မွ မ်က္စိက်ေနတာရိွတယ္။ ျပီးေတာ့ မၾကာမၾကာ အိနၵိယက ဒီ အာဏာပုိင္ေတြနဲ့ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြက ေျပာေျပာေနတာေတြ က်ေနာ္တုိ့ သတင္းေတြမွာ ေတြ့ရတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ့ သုေတသနအရ။ ရခုိင္ျပည္ ျမန္မာျပည္က ေရနံနဲ့ ဂတ္စ္ကုိလည္း သူတုိ့ သြယ္လိမ့္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီ လမ္းေၾကာင္း ကုလားတန္စီမံကိန္းနဲ့ ဆက္နြယ္ျပီးေတာ့။ ဆုိလုိတာကေတာ့ အဲဒီ က်န္ရိွေနတဲ့ ဂတ္စ္ေတြကုိ သူတုိ့ သေဘၤာနဲ့ သယ္မယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီ သူတုိ့ရဲ့ အေ႐ွ့ေျမာက္ေဒသကုိေပါ့။ အဲဒီလုိမ်ဳိး အစီအစဥ္ေတြ ထပ္ျပီးေတာ့ လာလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီ္ ကုလားတန္စီမံကိန္းက အိနၵိယအစုိးရအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ မဟာဗ်ဴဟာအရ အေရးပါတယ္။ အခုသူတုိ့မွာ ရိွေနတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြ၊ ေျပာက္က်ားေတြ၊ ခြဲထြက္ေရးသမားေတြကုိ သူတုိ့ ႐ွင္းလိ္မ့္မယ္ေပါ့ေနာ္။ တျပိုင္နက္အတြင္းမွာ က်ေနာ္တုိ့ ဗမာအစုိးရမွာလည္း လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကုိ သူတုိ့လည္း ႐ွင္းခ်င္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဆုိရင္ နွစ္နုိင္ငံအက်ဳိးစီးပြားကေတာ့ ဒီေနရာမွာ သြားျပီးေတာ့ ထပ္တူက်တယ္လုိ့ က်ေနာ္ေတာ့ ျမင္တယ္။”
အိနၵိယအစိုးရဟာ ကုလားတန္စီမံကိန္းရဲ့ တစိတ္တေဒသျဖစ္တဲ့ စစ္ေတြ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းကို မနွစ္နွစ္ကုန္ပိုင္းက စျပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန တ႐ုတ္ျပည္ ယူနန္ျပည္နယ္ကို သြယ္တန္းမယ့္ တ႐ုတ္ရဲ့ ေက်ာက္ျဖူ ေရနံနဲ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ့ပိုက္လုိင္း စီမံကိန္းနဲ့ အျပိုင္ပါ။
ရခုိင္ေရနံေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့ရဲ့ ဒါရိုက္တာ ကိုေက်ာ္ခုိင္က ...
“‘ဒီကုလားတန္စီမံကိန္းက တ႐ုတ္ကေန တ႐ုတ္နဲ့ ဗမာ ေရနံနဲ့ ဂတ္စ္ပုိက္လုိင္း တည္ေဆာက္ေနသလုိ အဲဒါ တ႐ုတ္အတြက္ ေတာ္ေတာ္ အေရးပါေနသလုိ အိနၵိယက ဒီ ျဖစ္စဥ္ကေနျပီးေတာ့ ဒီ ကုလားတန္စီမံကိန္း တေလွ်ာက္ ျမစ္ေၾကာတေလွ်ာက္ အိနၵိယ အေ႐ွ့ေျမာက္ျပည္နယ္ကုိ ေဖာက္လုပ္ေနတာကလည္း ေတာ္ေတာ္ကုိ အေရးပါ ပါတယ္။ တ႐ုတ္အတြက္ ဒီဘက္မွာ ေရနံနဲ့ ဂတ္စ္ပုိက္လုိင္း စီမံကိန္းက ေတာ္ေတာ္ကုိ ဒီ နုိင္ငံေရးအရေကာ အင္နာဂ်ီ အရေကာ အေရးပါသလုိ္ အိနၵိယ အတြက္လည္း ဒီ ကုလားတန္စီမံကိန္းက ပုိ အေရးပါပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အိနၵိယမွာ ၾကည့္လုိက္မယ္ဆုိ က်ေနာ္တုိ့ အေ႐ွ့ေျမာက္ျပည္နယ္ေတြက ကုန္းတြင္းပုိင္း ကုန္းေတြလုိ့ ေျပာတာေပါ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေရေၾကာင္းလည္း မရိွဘူး။ ကုန္သြယ္ဆက္သြယ္မႈက ေတာ္ေတာ္ကုိ ခက္ခဲမႈ ရိွတယ္။ အဲဒီက ဖြံ့ျဖိုးမႈ နည္းတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ အေ႐ွ့ေျမာက္ ျပည္နယ္ေတြက ဒီ ကုလားတန္စီမံကိန္းကေန ျပီးသြားလုိ့ရိွရင္ ဒီ ရခုိင္ကတဆင့္ ဒီ အေ႐ွ့ေျမာက္ျပည္နယ္ေတြကုိ ကုန္ပစၥည္းေတြေကာ သူတုိ့လုိ္ခ်င္တဲ့ဟာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ အိနၵိယအတြက္ ေတာ္ေတာ္ကုိ စီးပြားေရးအရေကာ လုံျခံုေရးအရေကာ ေကာင္းသြားမယ့္ အေနအထားမွာ ရိွပါတယ္။”
ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္က ျမို့နယ္ ၆ ျမို့နယ္က လူဦးေရ တသန္းေက်ာ္ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။ ေဒသရဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ့ ေရထြက္ကုန္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္တခုလံုးရဲ့ ထြက္ကုန္ရဲ့ ၇၀ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္တယ္လို့ သိရပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ရခုိင္ေဒသခံေတြကေတာ့ အဲဒီစီမံကိန္း ၂ ခုစလံုးမွာ ေအာက္ေျခ အလုပ္ၾကမ္းသမားေတြ အျဖစ္နဲဲ့ပဲ လုပ္ကိုင္ေနၾကပါတယ္။
အကယ္၍ စီမံကိန္းျပီးသြားရင္လည္း ေဒသခံေတြအေနနဲ့ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ့ဆုိင္တဲ့ ဆိုးက်ဳိးပဲ ျဖစ္လာမွာကို သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့ေတြက စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။
ရခုိင္ျမစ္ေခ်ာင္းကြန္ရက္ရဲ့ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာ ကိုထြန္းေဇာ္က ...
“ေနာက္တဖက္က ဘာရိွသလဲဆုိေတာ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈေပါ့။ ျမစ္ေခ်ာင္းကုိ အဓိက သူတုိ့က တုိးခ်ဲ့မယ္ဆုိရင္ ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္းမွာ ေျပးဆြဲေနတဲ့ သေဘၤာေတြ ေရယာဥ္ေတြက တန္ ၃ ေထာင္ေက်ာ္ပဲ အျမင့္ဆုံး ရိွတယ္ေပါ့ေနာ္။ သူတုိ့က တန္ ၆ ေထာင္ေက်ာ္အထိ ရိွတဲ့ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာၾကီးေတြ အဝင္အထြက္ လုပ္လုိ့ရေအာင္ တူးလိမ့္မယ္။ ခ်ဲ့လိမ့္မယ္ေပါ့ေနာ္။ ခ်ဲ့တဲ့အခါမွာ အဲဒီမွာ ေရေနသတၱဝါေတြ ပ်က္စီးမႈ၊ ျမစ္ကမ္းပါးေတြ ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ ျမစ္ေၾကာင္းရဲ့ ကမ္းနံေဘးေတြမွာ ေနၾကတဲ့ ႐ြာေတြ ေဒသခံလူထုေတြအတြက္ အဲဒါ ဆုိးက်ဳိးျဖစ္ေစတယ္။ တျပိုင္နက္တည္းမွာ အဲဒီ ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္းေပၚမွာ မီွခုိျပီး လုပ္ကုိ္င္စားေသာက္ေနရတဲ့ ေဒသခံ ေရလုပ္သားေတြအတြက္ အခြင့္အလမ္းက ပုိနည္းသြားတယ္။ အဲဒီလုိမ်ဳိး တန္ ၆ ေထာင္ေက်ာ္ သေဘၤာၾကီးေတြ သြားျပီဆုိလုိ့ရိွရင္ ေဒသခံ ေရလုပ္သားေတြက ေလွေသးေသးေလးေတြနဲ့ လုပ္ေနရတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ့ ဘယ္လုိမွ အဲဒီမွာ ငါး႐ွာဖား႐ွာ နိစၥဓူဝ လုပ္ကုိင္စားေသာက္ရမယ့္ အခြင့္အလမ္းက ေတာ္ေတာ္ေလး နည္းသြားမယ္။ အဲဒီလုိမ်ဳိး လုပ္လုိ့ မရေတာ့ဘူး အဲဒီလုိမ်ဳိးေတြ ရိွတယ္။”
၂၀၀၈ ခုနွစ္တုန္းက နွစ္နိုင္ငံ အစိုးရေတြ သေဘာတူထားခဲ့တဲ့ ဒီစီမံကိန္းဟာ ၂၀၁၃ က်ရင္ အျပီးသတ္မွာျဖစ္ျပီး၊ အိနၵိယနိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးရဲ့ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္မွာလည္း ဒီအေၾကာင္း ေဆြးေနြးခဲ့တယ္လို့ အိနၵိယက လာတဲ့သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဒီေန့ ျမန္မာသတင္းစာေတြမွာေတာ့ ကုလားတန္ စီမံကိန္းနဲ့ ပတ္သက္လို့ လံုး၀မေဖာ္ျပဘဲ တန္ ၅၀၀ ဆံ့ ရိကၡာ သိုေလွာင္ရံုနဲ့ဆုိင္တဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြ လြွႊဲေပးတာ၊ တာေလေျမငလ်င္ေဘးအတြက္ အိနၵိယက ေငြလႉတာ၊ အိနၵိယ-ျမန္မာ စက္မႈသင္တန္းေက်ာင္း (ျမင္းျခံ) ထူေထာင္ေရး နားလည္မႈစာခြ်န္လြွႊာ (MoU) လက္မွတ္ထိုးခဲ့ၾကတယ္ ဆုိတာေတြကိုပဲ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
